Thời sự

Cách nói 'xuống cơ sở, xuống địa phương' khiến dân thấy cán bộ 'quan cách, bề trên'

Thứ Tư, 27/11/2019 06:28:00 +07:00

Chuyên gia ngôn ngữ cho rằng cách nói “xuống cơ sở, xuống địa phương” khiến người dân thấy cán bộ rất “xa cách, bề trên”.

“Xuống cơ sở, xuống địa phương” là cách nói, cách viết thường được sử dụng hiện nay trong đời sống và trong văn bản hành chính.

Lãnh đạo các cơ quan chính quyền tỉnh/thành, quận/huyện khi nói về việc cử cán bộ đến giải quyết công việc thường nói: Chúng tôi cử anh em xuống cơ sở. Lãnh đạo cấp trên thăm địa phương thường nói: Đi xuống cơ sở, xuống địa phương... Gần như không thấy quan chức cấp trên nào nói "Về địa phương, về cơ sở".

Nhiều người cho rằng, cách nói thể hiện khoảng cách giữa người dân và những người làm việc trong các cơ quan Nhà nước, khiến dân và cấp dưới cảm thấy quan chức, cán bộ xa dân, bề trên.

Trước vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Hồng Cổn - Giám đốc Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hoá Việt Nam (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQG Hà Nội) có những chia sẻ với phóng viên báo VTC News.

- Hiện nay, lãnh đạo từ Trung ương tới địa phương thường hay dùng từ "xuống cơ sở, xuống địa phương". Theo ông, cách nói này bắt nguồn từ đâu?

Cách nói này phản ánh quan niệm chung của người Việt về vận động theo các hướng đối lập từ không gian địa lý (lên núi - xuống biển, lên tầng 4 - xuống tầng 2) đến không gian xã hội (lên trung ương - xuống địa phương, lên tỉnh - xuống huyện).

Tuy nhiên, khi dùng để chỉ các vận động trong không gian xã hội nó có thể nảy sinh các hàm ý không hay.

- Nhiều người cho rằng cách nói này thể hiện thái độ bề trên của người lãnh đạo?

pgs-nguyen-hong-con

Cách nói "xuống cơ sở" mặc dù không sai về mặt ngôn ngữ, nhưng dễ làm cho người ta có ấn tượng là "cán bộ" ở trên, còn "dân" (cơ sở) ở dưới.

PGS.TS Nguyễn Hồng Cổn

Đúng thế. Người dân đánh giá cán bộ dựa trên cách làm việc, giao tiếp của cán bộ với dân. Vì thế, tôi cho rằng, cách nói "xuống cơ sở" mặc dù không sai về mặt ngôn ngữ, nhưng dễ làm cho người ta có ấn tượng là "cán bộ" ở trên, còn "dân" (cơ sở) ở dưới, trong khi quan niệm đúng đắn thì cán bộ không phải là "quan trên" mà là "công bộc' của dân.

Cách nói "xuống cơ sở", vì vậy, cũng ít nhiều làm cho người dân có cảm giác cán bộ ở trên dân hay xa cách với dân.

- Ngoài cách nói "xuống cơ sở" trong các đơn từ hành chính, người viết đơn hay dùng từ "xin" thay cho "đề nghị". Ví dụ như "Đơn xin xác nhận", "Đơn xin cấp lại giấy CMND"... Phải chăng điều này thể hiện quan niệm về một nền hành chính quan liêu, cửa quyền, hách dịch, thưa ông?

Đây cũng là các cách nói (viết) phản ánh các quan niệm hành chính cũ: Người dân là đối tượng được/bị quản lý chứ không phải là người được phục vụ và cán bộ nhà nước là người quản lý (quan) chứ không phải là người phục vụ (công bộc) của dân.

Tôi nghĩ, cách viết này nên thay đổi, đặc biệt là trong các văn bản, biểu mẫu hành chính, khi chúng ta chủ trương xây dựng một chính quyền "của dân, vì dân và do dân".

Tuy nhiên, tôi cũng lưu ý rằng, cách nói "xuống cơ sở..." hay cách viết "đơn xin..." phản ánh cách nói, cách viết thường gặp từ trước đến nay trong tiếng Việt. Mặc dù cách nói này ít nhiều thể hiện khoảng cách giữa người cán bộ và dân nhưng không phải cán bộ nào sử dụng cách nói, cách viết này cũng biểu hiện thái độ bề trên hay xa cách dân hoặc có những hành xử đáng tiếc.

Việc cán bộ xa dân, quan cách với dân, thậm chí hành xử như côn đồ với dân có nguyên nhân sâu xa từ suy thoái về phẩm chất đạo đức, nhân cách, sự rèn luyện của mỗi cán bộ và những thiếu sót trong lựa chọn, đào tạo, bồi dường cán bộ của các cơ quan.

cong an thai nguyen

Một số cán bộ thời gian qua có cách hành xử không đúng, thậm chí có tính chất côn đồ với người dân.

- Bác Hồ từng dạy, mỗi cán bộ, công chức là "công bộc của dân" nhưng dường như lời dạy đó càng phai nhạt trong cuộc sống hiện tại, thưa ông?

Đúng thế. Và điều đáng buồn đó lại xảy ở các bộ phận tiếp xúc nhiều nhất với nhân dân, làm méo mó hình ảnh độ ngũ cán bộ, công chức, làm xói mòn lòng tin của nhân dân đối Đảng và chính quyền.

Để lấy lại hình ảnh một nhà nước thực sự "của dân, vì dân, do dân”, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chính quyền, có nhiều việc cần làm, nhưng có lẽ việc cần làm nhất là xây dựng một đội ngũ cán bộ công chức liêm chính, làm việc, ứng xử như là "công bộc" của nhân dân, theo đúng tinh thần Hồ Chí Minh.

Xin cảm ơn ông!

Theo dõi thông tin dịch cúm virus corona phát trên các bản tin của kênh VTC1, VTC14, VTC16, ứng dụng VTC Now và liên tục cập nhật trên VTC News.

Mộc Lan
Quốc hội 'chốt' tuổi về quân nhân dự bị thời bình

21:30 26/11/2019

Theo Luật Lực lượng dự bị động viên mới, nam quân nhân chuyên nghiệp dự bị không quá 40 tuổi; hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị không quá 35 tuổi.

Hơn 2.000 học sinh Mê Linh nghỉ học: Dừng cắm, bàn giao mốc giới dự án nghĩa trang Thanh Tước

20:10 26/11/2019

Lãnh đạo Hà Nội quyết định tạm dừng cắm và bàn giao mốc giới cho chủ đầu tư dự án Công viên nghĩa trang Thanh Tước (huyện Mê Linh).

Bộ GTVT 'siết chặt' an toàn giao thông dịp Tết Canh Tý 2020

19:54 26/11/2019

Bộ Giao thông Vận tải vừa ban hành Kế hoạch công tác phục vụ tốt nhu cầu đi lại của nhân dân và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong dịp Tết Canh Tý 2020.

Đảo cát khổng lồ nổi lên giữa biển Cửa Đại giảm 1,5ha

19:23 26/11/2019

Trong lần quan trắc mới nhất, cơ quan chức năng nhận định đảo cát giữa biển Cửa Đại biến động rất nhanh và phức tạp, đặc biệt diện tích cồn cát giảm 1,5ha.

Giáng chức PGĐ, khiển trách GĐ Sở Tài nguyên và Môi trường Bình Thuận

19:19 26/11/2019

Vi phạm đất đai tại TP Phan Thiết, ông Lê Nguyễn Thanh Danh, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường bị giáng chức.

Hà Nội bắn pháo hoa tại 30 điểm đêm Giao thừa Tết Nguyên đán Canh Tý 2020

19:09 26/11/2019

Bộ Tư lệnh Thủ đô đang xây dựng, dự kiến bắn pháo hoa trên 30 điểm thuộc 30 quận, huyện, thị xã vào đêm Giao thừa Tết Nguyên đán Canh Tý 2020.

Thanh hộ lan tôn xuyên dọc thân ô tô con, tài xế may mắn thoát chết

17:31 26/11/2019

Ô tô tự lao vào dải hộ lan ven đường và bị thanh tôn xuyên dọc thân xe, tài xế may mắn thoát nạn.

Đại hạ giá chục tỷ đồng, 5 tấn gỗ sưa ở Hà Nội vẫn không ai mua

17:28 26/11/2019

Dù hạ giá bán từ gần 150 tỷ xuống còn 138 tỷ đồng nhưng lô gỗ sưa ở Chương Mỹ (Hà Nội) vẫn không có ai mua, phiên đấu giá lần 3 mới đây phải hoãn.

Hàng trăm tài xế tiếp tục liều lĩnh vượt trạm chạy 'chui' trên cao tốc né trạm thu phí

17:18 26/11/2019

Dù chủ dự án lập barie, đổ đất ngăn chặn nhưng nhiều ô tô vẫn liều lĩnh vượt qua, chạy lên cao tốc đoạn La Sơn-Túy Loan để né trạm thu phí, các chốt CSGT.

Xử nghiêm kẻ tung tin 200 hecta núi Hải Vân rơi vào tay Trung Quốc

17:01 26/11/2019

Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Thừa Thiên - Huế đề nghị cơ quan chức năng xử lý nghiêm chủ tài khoản tung tin 200 hecta núi Hải Vân rơi vào tay người Trung Quốc.

Lịch
thi đấu

Kết quả

Bảng
xếp hạng