Thế giới Tư liệu

Lần bắn hạ máy bay suýt gây ra chiến tranh hạt nhân giữa Mỹ và Liên Xô

Thứ Tư, 15/01/2020 07:27:00 +07:00

(VTC News) - Thất bại trong việc buộc Mỹ phải bồi thường cho chiếc máy bay bị Washington bắn hạ, Liên Xô đáp trả đối thủ của mình theo cách riêng.

Họ đã ở sai vị trí, sai thời điểm và hành động sai lầm”, Đại úy không quân Mỹ Ralph Parr nhớ lại “chiến thắng” của ông trong vụ bắn hạ máy bay Il-12 của Liên Xô vào ngày cuối cùng của Chiến tranh Triều Tiên (27/7/1953).

Vào thời điểm đó, chiếc máy bay chở hàng của Liên Xô đang đi từ Cảng Arthur (nay gọi là Đại Liên) bay qua tỉnh Mãn Châu của Trung Quốc đến thành phố Vladivostok của Nga. Tuyến đường của chiếc máy bay này chạy dọc biên giới Triều Tiên, nơi nó bị đánh chặn bởi tiêm kích F-86 Saber của Mỹ do phi công Ralph Sherman Par lái.

Vụ việc đã cướp đi sinh mạng của 15 sĩ quan Liên Xô và 6 thành viên phi hành đoàn, đẩy hai siêu cường đến bờ vực của một cuộc xung đột hạt nhân.

Lần bắn hạ máy bay suýt gây ra chiến tranh hạt nhân giữa Mỹ và Liên Xô - 1

Tiêm kích F-86 Saber của Mỹ. (Ảnh: Russia Beyond).

Điều đáng chú ý là cơ trưởng Mỹ bắn hạ máy bay Liên Xô không phải ở không phận Triều Tiên mà là ở không phận Trung Quốc, nơi các phi công Mỹ bị cấm bay vào. Qua kiểm tra các mảnh vỡ cho thấy 6 người trên máy bay của Liên Xô bị chết vì trúng đạn và các mảnh đạn, còn những người khác bị chết khi máy bay rơi. Il-12 có 19 lỗ trên thân, dù và vật dụng cá nhân của các sĩ quan bị hư hại.

Câu hỏi đặt ra là tại sao phi công Mỹ cảm thấy cần phải thực hiện biện pháp cực đoan là bắn hạ chiếc máy bay chở hàng không được phòng thủ khi chiến tranh sắp kết thúc?

Huy chương và thứ hạng cao?

Ralph Sherman Par là một trong những phi công xuất sắc nhất của Mỹ. Có giả thuyết cho rằng ông ấy mong muốn trở thành một phi công 'ace đúp', điều đó khiến ông ấy phải hạ thêm một máy bay của đối phương, nâng tổng số những chiếc máy bay bị hạ lên đến 10 chiếc” nhà sử học quân sự, cựu chỉ huy tình báo Hạm đội Thái Bình Dương, Đại tá về hưu Pavel Levshov cho biết. (Phi công ace là danh hiệu gọi những người bắn hạ được 5 máy bay đối thủ trở lên – ND).

Để săn được nạn nhân thứ 10, phi công này đã bay đến khu vực cấm chỉ vài giờ trước khi hiệp định đình chiến trên Bán đảo Triều Tiên có hiệu lực. Tuy nhiên, tham vọng của ông Parr có lẽ không phải nguyên nhân duy nhất gây ra vụ tấn công. Có giả thuyết cho rằng người Mỹ đang săn một “con cá lớn hơn nhiều” chứ không phải một vài sĩ quan trẻ của Liên Xô.

Theo ông Igor Seydov, học giả về chiến tranh liên Triều, tình báo Mỹ biết được vào ngày 27/7, một chiếc Il-12 đã được lên kế hoạch đưa các chỉ huy Hạm đội Thái Bình Dương của Liên Xô từ Bán đảo Liaodong quay trở về nước. Tuy nhiên, hội nghị mà họ tham gia kéo dài hơn so với dự kiến, do đó, thay vì chở những nhân vật cấp cao này, chiếc máy bay chỉ chở các quân nhân. Mỹ đã không nhận thức được sự thay đổi.

Ông Igor Seydov cho biết thêm, cũng có thể chiếc Sabers muốn săn đuổi Rodion Malinovsky, vị nguyên soái nổi tiếng trong Thế chiến 2 – người đã chỉ huy quân đội Liên Xô ở vùng Viễn Đông, ông Rodion Malinovsky cũng có thể bay dọc theo tuyến đường đó.

Câu chuyện từ phía Mỹ

Mỹ thừa nhận họ đã bắn hạ máy bay Il-12 của Liên Xô nhưng không chấp nhận điểm mấu chốt. Theo Mỹ, chiếc máy bay Il-12 bị bắn rơi không phải ở không phận Trung Quốc mà ở không phận Triều Tiên. Chi tiết này khiến họ thoát được mặc cảm tội lỗi, biến một tội ác thành một câu chuyện thường xảy ra trong chiến tranh.

Ralph Parr sau đó thừa nhận, khi bắt đầu cuộc điều tra, các chỉ huy của ông đã cố gắng xóa mọi dấu vết. Tuy nhiên, phi công này vẫn tin rằng ông luôn đúng và kiên quyết giữ vững lập trường của mình. “Một ai đó đã nói, tại sao chúng ta không gọi nó là MiG? Nhưng tôi nói rằng tại sao chúng ta không nói sự thật?”, phi công này nhớ lại. Cuối cùng, Mỹ từ chối đơn kiện của Liên Xô đệ trình lên tòa án quốc tế ở The Hague đòi bồi thường thiệt hại và bồi thường cho thân nhân của các nạn nhân.

Liên Xô trả đũa

Tuy nhiên, 2 ngày sau đó, Liên Xô được cho là đã “trả đũa” cho cái chết của các sĩ quan nước này.

Ngày 27/9, chiếc máy bay trinh sát RB-50 của Mỹ (phiên bản nâng cấp của máy bay ném bom B-29) bay vào không phận Liên Xô gần đảo Askold, cách thành phố Vladivostok hàng chục km. Đại úy Alexander Rybakov, phi công lái một trong những chiếc MiG được phái đến để đánh chặn máy bay Mỹ cho biết, khi họ tiếp cận đối tượng xâm nhập, các máy bay Liên Xô đã bị tấn công.

Phi công yểm trợ của tôi báo cáo rằng máy bay xâm phạm đã bắn chúng tôi. Để đáp trả tôi đã bắn hai quả lựu đạn ở cự ly gần. Theo lệnh của tôi, phi công yểm trợ cũng bắn trả máy bay xâm phạm. Ngay sau đó, máy bay Mỹ đã lao xuống và biến mất trong những đám mây dày”, viên phi công nhớ lại.

Chiếc máy bay rơi ở vùng biển trung lập nhanh chóng được tàu Mỹ tìm thấy. Phi công phụ John Roche được cứu sống và thi thể của 2 thành viên phi hành đoàn khác cũng được đưa lên. 13 người còn lại trên máy bay bị thông báo mất tích.

Sự cố giống như vụ bắn hạ chiếc Il-12 xảy ra một lần nữa. Lần này, Mỹ cáo buộc Liên Xô tấn công máy bay của họ trên vùng biển trung lập, còn Liên Xô tuyên bố RB-50 đã vi phạm không phận nước này.

Sau khi tung ra những đòn trả đũa nhau đều đau đớn và nhận ra rằng đối đầu leo thang sẽ không dẫn đến kết quả gì, hai siêu cường quyết định hạ nhiệt xung đột bằng cách để hai vụ việc nói trên chìm vào quên lãng.

Hồng Anh (VOV/Russia Beyond)
Chân dung điệp viên Liên Xô được Anh phong hiệp sĩ

07:39 26/12/2019

Trong số các điệp viên nhóm Cambridge, Anthony Blunt (1907-1983) là một nhân vật rất phức tạp.

Tại sao tù binh chiến tranh Nhật Bản sợ ý tá Liên Xô?

15:59 28/12/2019

Trong Thế chiến II, khi bị giam giữ tại Liên Xô, nỗi sợ lớn nhất của các binh sĩ Nhật Bản không phải là những người lính của Hồng quân, mà là y tá.

Vì sao Liên Xô không gia nhập phe đồng minh chống phát xít năm 1939?

17:17 15/12/2019

Anh, Pháp, và Liên Xô từng cố gắng hình thành một liên minh chống phát xít Đức, nhưng nỗ lực này đổ vỡ và Stalin ký thỏa thuận với chính Đức Quốc xã.

Thư ký Anh làm tình báo cho Liên Xô suốt 40 năm

12:04 15/12/2019

Năm 1999, một phụ nữ 87 tuổi người Anh tổ chức cuộc họp báo trước nhà để thông báo rằng trong gần bốn thập kỷ, bà đã làm việc như một điệp viên của Liên Xô.

Video chưa từng công bố: Ông Putin và ông George Bush cùng nhảy điệu dân gian Nga

07:11 14/01/2020

Điện Kremlin vừa tiết lộ video chưa từng được công bố khi Tổng thống Nga Vladimir Putin và cựu Tổng thống My George W. Bush cùng nhảy theo lời bài hát dân gian Nga

Những thảm kịch tên lửa bắn rơi máy bay trên thế giới

12:18 10/01/2020

Dưới đây là một số vụ máy bay bị tên lửa bắn hạ trong bốn thập kỷ qua.

Súng trường bắn tỉa Chukavin: Xứng đáng kế tục ‘huyền thoại’ Dragunov

17:39 06/01/2020

Với độ chính xác cao, công thái học toàn diện và đạn 7.62x54 mm được kiểm chứng qua thời gian, mẫu súng trường bắn tỉa mới nhất của Kalashnikov – SVCh Chukavin sẽ ra mắt trong năm nay.

Vì sao ông Yeltsin lựa chọn ‘người đàn ông mạnh mẽ’ Putin làm người kế nhiệm?

06:29 02/01/2020

Cựu Tổng thống Boris Yeltsin nhìn thấy ở người kế nhiệm Vladimir Putin một con người có ý chí nội tâm to lớn và tài chính trị nhạy bén.

‘Tôi sẽ rời đi, xin lỗi các bạn!’: Đây là cách ông Yeltsin từ chức cách đây 20 năm

16:02 01/01/2020

Người Nga có thể sững sờ khi nghe bài phát biểu và quyết định từ chức của ông Yeltsin, nhưng giờ đây họ hoàn toàn vui mừng khi người kế nhiệm Vladimir Putin chèo lái nước Nga một cách xuất sắc trong 20 năm qua.

Tại sao Mỹ đón năm mới bằng cách ‘thả’ quả cầu pha lê từ trên trời xuống?

13:28 01/01/2020

Mỗi dịp đón năm mới, hàng trăm nghìn người Mỹ lại đổ về Quảng trường Thời đại để chờ đón thời khắc “thả cầu” đầy phấn khích.

Quân dân Liên Xô đón năm mới như thế nào trong Thế chiến 2?

07:20 01/01/2020

Giai đoạn Thế chiến 2, cuộc sống tại Liên Xô rất khó khăn gian khổ, cách thức đón Năm Mới cũng khác biệt.

20 năm cầm quyền và những bức ảnh đậm chất Putin

14:40 31/12/2019

Bên cạnh những thành tựu to lớn mang lại cho nước Nga sau 20 năm cầm quyền, Tổng thống Putin còn gây ấn tượng mạnh với cả thế giới với phong thái rất riêng.

20 năm hoạt động đối ngoại của Putin: Nga đang trở lại vị thế siêu cường

06:30 30/12/2019

20 năm nắm quyền, Vladimir Putin đưa Nga trở lại với vị thế của một cường quốc, lấy lại ảnh hưởng ở Mỹ Latinh, châu Phi và Trung Đông.

Tại sao tù binh chiến tranh Nhật Bản sợ ý tá Liên Xô?

15:59 28/12/2019

Trong Thế chiến II, khi bị giam giữ tại Liên Xô, nỗi sợ lớn nhất của các binh sĩ Nhật Bản không phải là những người lính của Hồng quân, mà là y tá.

Lịch
thi đấu

Kết quả

Bảng
xếp hạng