• Zalo

VTC16 đối mặt với dịch lợn tai xanh

Tổng hợp Chủ Nhật, 27/06/2010 11:21:00 +07:00

Số lợn nhiễm bệnh và chết ngày càng nhiều, người chăn nuôi tổn thất nặng nề, người tiêu dùng thì quyết liệt tẩy chay...

Hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản ở lợn, thường gọi là dịch lợn tai xanh đang hoành hành ở nhiều tỉnh thành trong cả nước và đã tràn về khu vực Hà Nội. Số lợn nhiễm bệnh và chết ngày càng nhiều, người chăn nuôi tổn thất nặng nề, người tiêu dùng thì quyết liệt tẩy chay thịt lợn khiến các hộ kinh doanh cũng lâm vào cảnh lao đao. Trước tình hình đó, phóng viên của VTC16 đã vào cuộc.

 

 

Mục sở thị các ổ dịch

 

Năm 1997, dịch heo tai xanh bắt đầu xuất hiện ở Việt Nam từ một đàn lợn được nhập khẩu từ Mỹ. Sau khi phát hiện có bệnh lạ, những con lợn ấy đã bị tiêu hủy ngay. Năm 2007, dịch lại bùng phát đầu tiên ở khu vực miền Bắc là Hải Dương. Năm nay, dịch quay trở lại và đang diễn biến rất nóng. Nhóm phóng viên kênh truyền hình Nông nghiệp VTC16 đã quyết định thực hiên chuyên đề về lợn tai xanh dài 30 phút, gồm nhiều phóng sự tổng hợp các vấn đề về lợn tai xanh, từ nơi đầu tiên phát bệnh ở tỉnh Hải Dương đến tình hình dịch ở các tỉnh, đặc biệt là Hà Nội. Chuyên đề cũng phản ánh tình trạng buôn bán thịt lợn dịch ở các chợ, tình hình tiêu hủy lợn một cách bừa bãi của người dân…

 

BTV Phương Loan tìm về xã Nhân Quyền, Bình Giang, Hải Dương - nơi dịch lợn tai xanh xuất hiện đầu tiên và đang phát triển mạnh nhất. “Khi đến nơi, cũng thấy huyện đã thành lập chốt kiểm dịch tạm thời tại các xã có lợn bị dịch tai xanh, phun thuốc phòng trừ, tiêu huỷ số lợn bị chết, nghiêm cấm buôn bán lợn bị ốm... nhưng các hộ chăn nuôi ở đây hầu như nhỏ lẻ, manh mún, các công tác kiểm soát lợn dịch và tiêu hủy chưa được chặt chẽ. Vì thế, nguy cơ lây nhiễm dịch tràn lan là rất cao”- Phương Loan kể lại.

 

Khi nhóm phóng viên đến một gia đình ở xã Nhân Quyền thì được biết đàn lợn 31 con của họ đã bị chết 30 con sau 15 ngày nhiễm dịch, giờ chỉ còn một con nái. Đối với những hộ chăn nuôi ở đây thì con lợn cũng như “đầu cơ nghiệp”, mất đi đàn lợn coi như bao nhiêu vốn liếng, tài sản đi tong. Nhiều nhà sau đợt dịch năm 2007, kinh tế sa sút nhưng vẫn cố gây dựng lại đàn lợn đến gần 100 con thì nay lại lao đao chống chọi với đợt dịch mới.

 

Theo đánh giá của các nhà chuyên môn thì nguyên nhân bùng phát dịch lợn tai xanh là do điều kiện thời tiết thay đổi thất thường, ẩm độ cao, ảnh hưởng đến sức đề kháng của lợn. Do chăn nuôi xen lẫn khu dân cư, không đảm bảo điều kiện vệ sinh, môi trường bị ô nhiễm. Ở một số địa phương, kết quả tiêm phòng cho đàn lợn đạt tỷ lệ thấp... Dịch bệnh tai xanh rất dễ bùng phát, virút nằm trong con lợn, chờ cơ hội khi con lợn yếu thì nó tấn công và lợn phát bệnh, phá hủy hệ miễn dịch của lợn, theo đó những dịch bệnh khác cũng đồng loạt tấn công lợn như tả, liên cầu khuẩn, hô hấp... “Dễ dàng nhận thấy sự lo lắng xen lẫn cảnh giác cao độ của người chăn nuôi lợn trước sự hoành hành của dịch bệnh. Hầu hết những con lợn ở xã đều đã nhiễm bệnh. Con bị nhẹ thì tai cụp, chán ăn, sốt cao. Những con bị nặng thì giảm cân nghiêm trọng, da tím tái, chảy nước mũi, trào bọt mép…”- BTV Phương Loan cho biết thêm.

 

Cũng theo những ghi nhận của nhóm phóng viên truyền hình, trong lần bùng phát dịch tai xanh lần này, trên địa bàn Hải Dương đang tồn tại một thực tế đáng buồn: người chăn nuôi không chấp hành tiêm phòng vắc - xin cho lợn, lo ngại lợn chết bị tiêu hủy, không được nhận hỗ trợ của tỉnh, đã chọn 2 cách hoặc bán chạy lợn ốm hoặc giữ lại điều trị cho lợn, nếu chết không đem đến nơi tiêu hủy quy định mà lén vứt xác xuống kênh, mương. Trong khi đó, người chấp hành tiêm phòng cho lợn lại so đo: lợn ốm đem tiêu hủy được tỉnh hỗ trợ 25.000 đồng/kg, cao hơn giá bán lợn hơi xuất chuồng tại thời điểm này từ 3.000 - 4.000 đồng/kg, nên khi có lợn ốm, cũng bỏ mặc không điều trị, rồi báo chính quyền, tiêu huỷ.

 

Phóng sự dịch lợn tai xanh ở huyện Gia Lâm - Hà Nội đã phản ánh những hạn chế trong công tác dập dịch và vấn đề xử lý những động vật mắc dịch tại địa phương. Đồng Phú kể: “Trước khi chúng tôi đến, xã đã cho tiêu hủy hơn 300 con lợn nhiễm bệnh nhưng khi nhóm có mặt trên địa bàn thì họat động đó không hiểu sao dừng lại, trong khi theo lịch trình huyện chỉ đạo xã vẫn tiếp tục tiêu hủy”.

 

Tìm hiểu thêm thì nhóm phóng viên được biết: mặc dù thời điểm này rất nhiều hộ gia đình đã có lợn chết nhưng vẫn để tại chuồng cùng lợn sống. Lý do họ không dám đi chôn vì cán bộ thú y chưa xuống lập biên bản xác định đúng lợn nhiểm dịch tai xanh, để người dân có thể nhận khoản tiền hỗ trợ theo chủ trương của chính phủ. Vào từng chuồng lợn để ghi hình, nhóm phóng viên phải đối mặt với những mùi hôi thối bốc lên rất khó chịu.

 

Thực ra, năm 2009, UBND huyện Gia Lâm cũng đã có quyết định hỗ trợ 25 nghìn/ kg đối với động vật mắc dịch. Tuy nhiên, đến thời điểm này, chính quyền và người dân địa phương vẫn băn khoăn không biết thực hiện theo chính sách đó hay cấp trên có chỉ thị gì mới không. “Dân nhìn lên xã, xã nhìn lên huyện, huyện nhìn lên tỉnh, lên TW. Thành ra, mọi hoạt động tiêu hủy vẫn trì trệ, ảnh hưởng môi trường xung quanh địa phương. Đặc biệt là người dân, họ đang lâm vào cảnh bế tắc, nhiều nhà dồn toàn bộ tài sản vào đàn lợn, nếu vứt đi mà sau này không được tính khoản hỗ trợ thì tổn thất kinh tế rất lớn”- BTV Đồng Phú cho biết.

 

Hậu quả nghiêm trọng hơn từ việc tiêu hủy chậm là không những không dập được ngay mầm bệnh mà còn tăng nguy cơ lây nhiễm cao sang các con lợn còn lại và những đàn lợn khác. Theo lời kể của nhóm phóng viên, nhiều hộ ở đây, do lợn chết để quá lâu, không chịu nổi mùi hôi thối đành tự mang đi chôn với những hình thức đơn giản như cho vào hầm biogas xử lý làm phân, vứt thẳng xuống mương hay mang ra đồng chôn rất qua loa. Trong khi đó, quy trình tiêu hủy phải đảm bảo các yếu tố như chọn khoảng cách xa dân cư, phải có vôi bột và một số hóa chất để triệt tiêu toàn bộ vi khuẩn, sau đó đốt đi… thì mới dập tắt được bệnh dịch.

 

 

Chuyện của những “vị khách” không được mời

 

Ngay khi nhận được tin dịch lợn tai xanh đã xuất hiện ở Gia Lâm- Hà Nội, BTV Đồng Phú cũng đã lập tức lên đường thực hiện phóng sự. Dịch lợn tai xanh là một vấn đề nóng và nhạy cảm hiện nay nên khi phóng viên VTC16 tìm cách liên lạc với ủy ban huyện, xã thì hầu hết toàn bộ hệ thống điện thoại văn phòng ở đây đều trong tình trạng kênh máy. BTV Đồng Phú gọi điện trực tiếp cho đồng chí trạm trưởng thú y thì cũng bị từ chối.

 

Hoàn toàn bị động và không được tạo điều kiện từ chính quyền, nhóm phóng viên đành tự thân vận động, trực tiếp đến từng nhà người dân ở vùng dịch để khai thác thông tin. Rất may nhóm đã tìm đến đúng những hộ đang mắc dịch, người dân cũng nhiệt tình cung cấp thông tin tình hình dịch bệnh, phản ánh đầy đủ góc độ cũng như số liệu về dịch lợn tai xanh ở trong vùng. Sau đó, BTV Đồng Phú cùng đồng nghiệp căn thời gian nghỉ cuối giờ chiều của UBND xã và “bắt cóc” phó chủ tịch xã trả lời những vấn đề mà công chúng đang quan tâm.

 

Chuyên đề còn có các phóng sự phản ánh tình hình buôn bán, giết mổ thịt lợn bị dịch bệnh một cách công khai và nhan nhản ở các địa phương, dù đã có lệnh cấm. Thậm chí ở Hải Dương, BTV Bảo Lộc đã ghi lại được những hình ảnh tại các chốt kiểm dịch, lợn dịch vẫn “thông đường” rộn ràng. Cũng theo lời kể của BTV Bảo Lộc, trong lúc “nước sôi lửa bỏng” như hiện nay, các cơ quan thú y cam đoan đã kiểm soát để không cho thịt lợn dịch ra thị trường nhưng thực tế các chợ vẫn buôn bán hồn nhiên, thậm chí cách không xa UBND huyện.

 

Chợ Sặt là chợ đầu mối buôn thịt lợn của huyện và hiện nay chợ vẫn bán đêm từ 3h sáng đến 6h sáng. Hay chợ Vui của xã Thạch Khôi, theo điều tra của nhóm phóng viên kênh VTC16, mỗi ngày vẫn bán ra 15 tấn thịt. “Hầu hết mọi người đều né tránh máy quay và từ chối phỏng vấn. Có người đồng ý để ghi hình thì đều khẳng định buôn thịt lợn sạch, không nhiễm bệnh. Tuy nhiên, điều này không có cơ sở vì cơ quan thú y 7h-8h sáng mới đến kiểm tra thì chợ đã gần tan và thịt đã bán xong hết”- BTV Bảo Lộc kể lại.

 

Căn được cung vận chuyển lợn thường rơi vào 2-3h sáng sẽ giết mổ và đưa ra chợ buôn bán đến gần sáng thì các kiot đóng cửa, nhóm phóng viên Bảo Lộc đã quyết định 10h đêm bắt đầu xuất phát từ đài về Hải Dương. Xe đỗ ở những điểm giao thông lớn, đón đầu các đoàn xe vận chuyển lợn đi qua. Vào chợ, phóng viên và quay phim phải nấp vào một góc để ghi hình. Chỗ nào người dân buôn bán không phản ứng dữ dội thì còn quay bình thường nhưng nhiều nơi, mình mới giơ máy lên là các bà các cô cũng… giơ nón, giơ mẹt lên úp máy lại. Ban quản lý chợ thì hoạnh họe “Quay làm gì? Ai cho quay? Giấy giới thiệu đâu?”... Gặp một hàng thịt giữa đường, phóng viên Hữu Đồng nhảy xuống định quay liền bị ngay chủ nhà và người làm cầm dao vừa đuổi.

 

Phần lớn người tiêu dùng hiện nay đang tẩy chay thịt lợn vì sợ dịch sẽ lây sang người. Thật ra, chưa có môt nghiên cứu khoa học nào khẳng định dịch tai xanh có thể lây sang người, mà chỉ có các bệnh tả hoặc liên cầu khuẩn của lợn mới dễ lây nhiễm và gây nguy hiểm chết người. “Tuy nhiên, cũng không nên mua thịt lợn ốm, khi ra chợ người tiêu dùng nên mua thịt ở những cửa hàng có dấu chứng nhận của Cục thú y. Khi mua cần quan sát kỹ, chọn miếng thịt tươi, sờ vào ấm, nóng, hơi dính. Còn nếu đã cứng, nhão, chảy nước thì có thể là thịt bệnh”- BTV Phương Loan cho biết.

 Y Bình
Ảnh: HTS

Bình luận

Bạn chưa nhập đủ thông tin

Cùng chuyên mục

Chung sức cứu trợ đồng bào vùng hạn mặn

Chung sức cứu trợ đồng bào vùng hạn mặn

Để hỗ trợ cho đồng bào vùng hạn mặn, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phối hợp với Cổng 1400 phát động ủng hộ nhắn tin “ Nước ngọt và sinh kế cho đồng bào bị ảnh hưởng bởi hạn hán, xâm nhập mặn” từ 7/4 đến hết ngày 5/6/2016 với cú pháp NC gửi 1407