• Zalo

HAI TAY HAI – BA – BỐN… “SÚNG”

Tổng hợp Chủ Nhật, 27/06/2010 10:58:00 +07:00

          Năm 2001, tôi-một cán bộ biên tập, được giải thoát khỏi “Nhà tù công chức” ở Đài Truyền hình Hà Nội, mà hằng ngày cứ canh cánh bên lòng hai từ đúng và sai ở tuổi 60. Vào một buổi sáng, chạy ra bờ hồ Hoàn Kiếm, đứng dưới gốc “cụ cổ thụ” Lộc Vừng một gốc chín thân trước Nhà Đèn dưới nắng ban mai, tôi hét to: “Giờ, tôi là người viết tự do. Chỉ còn quan tâm tới hay hoặc dở!”

       Bảy năm sau, tôi cho ra mắt cuốn tùy bút, tản văn Thiên hạ. Năm sau nữa, là tập truyện ngắn Adam không có tội. Những thứ này người đọc chỉ có thể khen nếu hay, hoặc chê nếu dở. Nhưng trong bài giới thiệu tập Thiên hạ, nhà báo Trần Chiến hạ một câu kết xanh rờn: “Với những gì Khiếu Quang Bảo viết trong cuốn sách này, tôi cầm chắc ông sẽ còn chung thân với nghề báo”.

       Câu ấy như ám vào số phận. Năm 2009, đúng thế, tôi nhận lời chui trở lại song sắt “Nhà tù công chức” nhưng là của Đài VTC - Đài  Truyền hình kỹ thuật số. Ngày ngày, với công việc nghiệm thu các chương trình phát sóng, lại tiếp tục canh cánh trong đầu hai từ đúng và sai.

       Gặp lại nhà báo Trần Chiến, anh cười trầm mặc như nhà ngoại cảm: “Truyền hình kỹ thuật số, là đúng…số ông. Trong tập Thiên hạ ông chẳng đã viết Truyền thông thời @ đấy thôi!”

       Tôi viết bài tùy bút ấy theo đặt hàng của nhà báo Nguyễn Minh Nguyên cho Tạp chí Người làm báo. Tết Đinh Hợi là Tết có dài ngày rét đậm rét hại. Anh bưu tá biếng nhác để dồn một tuần báo phát tới nhà tôi một thể vào ngày mồng chín Tết. Đói thông tin, tôi mò vào các báo mạng mà trước đó tôi mang định kiến sâu sắc chúng là thông tin ảo, văn học ảo, cái gì ở đó cũng ảo. Nào ngờ các trang báo mạng phong phú khôn lường. Suốt ngày tôi lang thang trên internet, đi suốt năm châu, tới cả cực Bắc cực Nam. Quảng cáo nói đúng: Ta có cả thế giới trong ngôi nhà của ta. Các con tới thăm bố ôm nhau cười rũ: “Cụ Khốt suốt 40 năm trung thành với báo chí truyền thống, nay lại mê mẩn với online. Chúng con góp tiền tậu cho bố con láp-tốp wifi nhé? Bố có thể online mọi lúc mọi nơi!” Nhờ online, mà Truyền thông thời @ tôi viết cách nay ba năm là một tùy bút hay. Đấy là Tòa soạn khen.

       Giờ, được tin tôi đang làm việc cho Đài VTC, nhà báo Nguyễn Minh Nguyên lại đặt tôi viết Nhà báo trong kỷ nguyên công nghệ thông tin điện tử. Đúng là tôi nay đang tắm trong các chương trình truyền hình được sản xuất từ công nghệ thông tin, điện tử. Cứ nghe tên chương trình đã thấy thấm đượm sắc màu ấy: Chát với 8X, Thế giới mobile. Rồi Báo chí online, Sao online, Bản tin ICT, Cuộc sống số. Rồi là Xã hội thông tin, Giao lưu trực tuyến, Đối thoại trực tuyến, và cả Game online, Việt Nam online nữa.

       Có thể nói công nghệ thông tin đã mang đến cho người tác nghiệp báo chí, thực hiện truyền thông có rất nhiều… súng.


 

       Một bài báo có chú thích “Bài và ảnh của Thùy Dương”, có nghĩa là phóng viên này hai tay mang hai “súng”: Cây bút và máy ảnh. Bài báo khác đề “Bài và ảnh của Thái Hoàng truyền từ Đà Nẵng”, có nghĩa là phóng viên này có thêm một “súng” thứ ba là chiếc “láp-tốp”. Phóng viên truyền hình, phát thanh còn nhiều “súng” hơn, thêm máy ghi hình, máy ghi âm…

       Công nghệ thông tin phát triển đem lại nhiều tiện ích cho phóng viên tác nghiệp. Báo in, phóng viên viết bài trên láp-tốp, đổ ảnh vào và e-mail về hộp thư của tòa soạn. Phụ trách biên tập hoặc in ra, hoặc biên tập ngay trên máy tính, phó hoặc tổng biên tập cũng có thể duyệt tin, bài ngay trên máy tính của mình các bài báo sẽ dùng, được kết nối qua mạng nội bộ. Và kỹ thuật viên, họa sĩ dàn trang cũng lấy tư liệu bài và ảnh đã được duyệt trên máy tính. Cắt cứa, thêm bớt dễ hơn cả việc sắp xếp đồ đạc trong nhà. Ở nước ta, khi mà nhiều đài truyền hình còn đang ghi hình, dựng chương trình và phát sóng bằng kỹ thuật tương tự (analog), thì đã có một số đài chuyển đổi một phần hoặc xây dựng mới hoàn toàn sử dụng kỹ thuật số (digital) từ ghi hình, dựng hình đến phát sóng. Công nghệ số - tiêu chuẩn SD -  đã cho chất lượng hình và âm thanh cao hơn công nghệ tương tự, và nếu là tiêu chuẩn HD thì chất lượng cao trội hẳn. Một phóng viên quen với kỹ thuật tương tự, nay buộc phải tìm hiểu và làm quen với kỹ thuật số, nếu không, sẽ rơi vào tình huống “nhà quê ra tỉnh”.

    Quen với thiết bị công nghệ analog, phóng viên thường ngại dựng chương trình công nghệ digital mặc dù “phi tuyến tính” thuận lợi hơn “tuyến tính”. Ở Đài truyền hình VTC, tính độc lập của người phóng viên được giải phóng tối đa. Mỗi phóng viên khi tác nghiệp về gỏn gọn trong tay một thẻ nhớ, ngồi vào một ca-bin có diện tích chỉ một mét vuông thôi, rồi đổ tư liệu vào máy tính tự mình xử lý tư liệu trên bàn phím và chuột, làm trọn gói một tác phẩm báo chí gồm hình ảnh, âm thanh, lời bình và cả bảng chữ… tất tần tật trong một “file”. Lại còn có thể tra cứu tài liệu, tải ảnh, video trên mạng internet xuống đưa vào tác phẩm của mình. Tất nhiên là trích, chứ không “cóp”.

       Trong xã hội thông tin ngày nay công nghệ tin học đã góp phần cực kỳ quan trọng làm thay đổi không ngừng phương thức tác nghiệp báo chí. Ngay chiếc điện thoại di động không chỉ còn là phương tiện hữu ích giản đơn là nghe – gọi – nhắn tin, công nghệ 3G sẽ đem lại tiện ích bội lần cho người phóng viên như ghi hình, viết tin bài, truy cập internet không dây, gửi e-mail về Đài truyền hình hoặc Tòa soạn như một láp-tốp cực nhỏ mà dung lượng lại khá cao.

       Diễn đàn công nghệ thông tin thế giới – WITFOR 2009 – mới diễn ra tại Hà Nội cuối tháng 8 - 2009 vừa qua, đã cho thấy một triển vọng gần, rất gần về sự phát triển công nghệ thông tin mang tính đột phá, mà truyền thông báo chí nói riêng chắc chắn hưởng đắc lợi về trang thiết bị tác nghiệp.

       Phóng viên, giờ, không chỉ rèn kỹ năng tiếp cận và khai thác tài liệu, kỹ năng biểu thị ngôn ngữ, mà còn phải học kiến thức cùng cách thức ứng dụng và sử dụng công nghệ thông tin trên thiết bị, mới mong thực hiện được những tác phẩm báo chí có tầm thời đại. Và phóng viên, nếu nỗ lực cập nhật kịp thời tiến bộ công nghệ, thì người phóng viên  khi tác nghiệp không chỉ hai tay có hai-ba-bốn súng, mà là có nhiều nhiều và đủ các loại súng chuyên nghiệp, tha hồ làm chủ, thỏa sức vẫy vùng, giống như điệp viên 007 làm xiếc với… súng và các thiết bị điện tử khác trên phim vậy.

 Khiếu Quang Bảo
Ảnh: HTS

Bình luận

Bạn chưa nhập đủ thông tin

Cùng chuyên mục

Chung sức cứu trợ đồng bào vùng hạn mặn

Chung sức cứu trợ đồng bào vùng hạn mặn

Để hỗ trợ cho đồng bào vùng hạn mặn, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phối hợp với Cổng 1400 phát động ủng hộ nhắn tin “ Nước ngọt và sinh kế cho đồng bào bị ảnh hưởng bởi hạn hán, xâm nhập mặn” từ 7/4 đến hết ngày 5/6/2016 với cú pháp NC gửi 1407