Thủ tướng: ‘Cùng thể chế sao có nơi giải ngân vốn 70 - 80%, có nơi chỉ 10 - 15%?’

(VTC News) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đặt câu hỏi như vậy tại Hội nghị trực tuyến về thúc đẩy phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công 2019 diễn ra sáng 26/9 tại Hà Nội.

Theo Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, đầu tư công đóng góp lớn vào tăng trưởng, phát triển kinh tế xã hội của đất nước, nhất là các công trình hạ tầng quan trọng. Hiện đầu tư công chiếm tới 10,7% tổng giá trị GDP, khoảng 32% tổng mức đầu tư toàn xã hội 2019.

Tuy nhiên, tình trạng chậm giải ngân đầu tư công từ gần chục năm qua đã tạo ra “nút thắt cổ chai” đối với nền kinh tế, gây ra rất nhiều hệ lụy tới tăng trưởng, làm lãng phí, tăng thêm nợ và uy tín bị giảm sút.

Thu tuong: ‘Cung the che sao co noi giai ngan von 70 - 80%, co noi chi 10 - 15%?’ hinh anh 1

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại Hội nghị. (Ảnh: VGP)

Theo người đứng đầu Chính phủ, nhiều nơi nói nguyên nhân do mặt bằng, thủ tục, năng lực thi công, nhất là thể chế… Nhưng có nhiều địa phương, nhiều ngành cùng tình trạng như vậy mà giải ngân hết sức tốt, 70-80%, trong khi nhiều ngành, địa phương thì giải ngân chỉ 10-15%.

“Tại sao người ta làm được mình lại chậm trễ? Chậm do vốn, thủ tục phức tạp hay tinh thần thái độ không tích cực? Có những chủ trương giải phóng mặt bằng cả năm rưỡi rồi nhưng đến giờ phút này vẫn ì xèo, tiền không ra khỏi tài khoản, ra xã hội được?”, Thủ tướng đặt câu hỏi và đề nghị phải làm rõ hơn những nguyên nhân cả khách quan lẫn chủ quan để tìm giải pháp tháo gỡ.

Trong bối cảnh chỉ còn 3 tháng nữa là kết thúc năm 2019, Thủ tướng nhấn mạnh, quyết cắt vốn, chuyển vốn từ các công trình, dự án của bộ, ngành, địa phương không giải ngân được để các bộ, ngành, địa phương khác sử dụng có hiệu quả, kịp thời hơn.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, vấn đề phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công vẫn là một “điểm mờ” trong bức tranh sáng của tổng thể nền kinh tế. Theo đó, giải ngân 9 tháng đầu năm nay ước đạt 192.136 tỷ đồng, bằng 45,17% so với kế hoạch Quốc hội giao và bằng 49,14% so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn cùng kỳ năm 2018, trong đó, giải ngân vốn trái phiếu Chính phủ và ODA đều đạt thấp.

Cả nước hiện có 7 bộ, ngành và 14 địa phương có tỉ lệ giải ngân đạt trên 70%, trong đó 4 bộ, ngành và 4 địa phương có tỉ lệ giải ngân đạt trên 80%. Nhiều bộ, cơ quan trung ương và địa phương có tỉ lệ giải ngân vốn dưới mức bình quân chung, có 31 bộ, cơ quan trung ương và 19 địa phương có tỉ lệ giải ngân đạt dưới 50%, trong đó, 17 bộ, cơ quan trung ương và 1 địa phương có tỉ lệ giải ngân đạt dưới 30%.

 
Chúng ta phải thấy trách nhiệm trước đất nước, trước xã hội chứ không thể đổ cho nguyên nhân khách quan.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc

Bên cạnh nguyên nhân do tâm lý ngại giải ngân nhiều lần, ngại làm thủ tục thanh quyết toán vốn nhiều lần của cả chủ đầu tư, ban quản lý dự án và cả nhà thầu, chủ yếu thực hiện vào thời điểm kết thúc năm, thì xu hướng giải ngân tăng dần vào cuối năm còn do nguyên nhân cơ bản về tính chất đặc thù của chi đầu tư so với chi thường xuyên.

Ngoài ra, một số quy định sau một thời gian thực hiện bộc lộ nhiều hạn chế như quyết định đầu tư phải trước 31/10 năm trước, tiết kiệm 10% trên tổng mức đầu tư, cho phép giải ngân vốn 2 năm, bãi bỏ quy định Thường trực Hội đồng nhân dân được ủy quyền...

Việc thực hiện các quy định của Luật Đất đai, Luật Xây dựng, Luật Đấu thầu, Luật Bảo vệ tài nguyên môi trường... cũng còn lúng túng, mất nhiều thời gian trong công tác giải phóng mặt bằng, còn một số vướng mắc về khiếu kiện đất đai; thủ tục phê duyệt thiết kế, dự toán công trình, lựa chọn nhà thầu kéo dài.

Công tác lập kế hoạch chưa sát với thực tế và khả năng giao vốn, khả năng giải ngân vốn dẫn đến không phân bổ được hết số vốn kế hoạch. Công tác giao kế hoạch chậm, chưa phù hợp với yêu cầu tiến độ các dự án. Các cấp, các ngành chưa thực sự vào cuộc, vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu chưa được đề cao, chưa rõ nét.

Nguyên nhân giải ngân chậm nguồn vốn ODA có nhiều đặc thù, nhiều dự án phải thực hiện điều chỉnh hiệp định vay mặc dù dự án đã có khối lượng hoàn thành nhưng không thể giải ngân. Công tác chuẩn bị đầu tư, chuẩn bị dự án còn tồn tại bất cập, dẫn tới tính sẵn sàng của dự án thấp. Một số dự án không được bố trí vốn đối ứng đầy đủ, kịp thời đã ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ, giải ngân vốn nước ngoài.

Mặc dù vậy, nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu, trong đó công tác kế hoạch hóa đầu tư công còn nhiều bất cập cả ở các cơ quan tổng hợp và ở các bộ, ngành, địa phương, lập kế hoạch chưa sát với thực tế, chưa tính toán kỹ khả năng giải ngân, có tâm lý xây dựng nhu cầu vốn cao nhưng phân bổ cho các dự án chưa hợp lý, chưa phù hợp với nguyên tắc, thứ tự ưu tiên, thậm chí còn dự kiến bố trí cho những dự án chưa đủ thủ tục nên dẫn tới không thể giao được kế hoạch theo quy định pháp luật.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc về vốn đầu tư công năm 2019

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc về vốn đầu tư công năm 2019

Ngày 26/9/2019, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc về thúc đẩy phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công năm 2019.
 
Thủ tướng kỷ luật 3 Thứ trưởng Bộ GTVT, xóa tư cách Thứ trưởng với ông Nguyễn Hồng Trường

Thủ tướng kỷ luật 3 Thứ trưởng Bộ GTVT, xóa tư cách Thứ trưởng với ông Nguyễn Hồng Trường

Sau kỷ luật Đảng, 3 Thứ trưởng Bộ GTVT và cựu Thứ trưởng Nguyễn Hồng Trường tiếp tục bị kỷ luật về hành chính.
Hoà Bình
Loading...
Bình luận
® GƯƠNG MẶT THƯƠNG HIỆU