Thế giới

Philippines kiện Trung Quốc: Lý lẽ của Bắc Kinh bị lung lay

Thứ Bảy, 31/10/2015 12:24:00 +07:00

Sau vụ xây dựng đảo nhân tạo trái phép, một chuyện khác được Trung Quốc dựng lên ở Biển Đông cũng đang nằm trong tầm ngắm của luật quốc tế.

Sau vụ xây dựng đảo nhân tạo trái phép, một chuyện khác được Trung Quốc dựng lên ở Biển Đông cũng đang nằm trong tầm ngắm của luật quốc tế.

Đó là việc Bắc Kinh có thể đứng ngoài các quy chế pháp lý hiện tại và bảo lưu quyền miễn trừ trọng tài. Quyết định của Tòa trọng tài thường trực (PCA) tại La Haye (Hà Lan) ngày 29/10 về thẩm quyền với một số nội dung mà Philippines kiện yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông đang làm lung lay điều đó.
Bẻ gãy các luận điểm sai trái
Bắt đầu từ năm 2013, dựa theo phụ lục VII của Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển 1982 (UNCLOS), Tòa trọng tài thường trực được thành lập với đề nghị của Philippines. Trung Quốc từ chối tham gia vụ kiện với lý do chính về thẩm quyền của tòa án.
Người dân Philippines xuống đường biểu tình mạnh mẽ chống lại những áp đặt của Trung Quốc trên Biển Đông
Người dân Philippines xuống đường biểu tình mạnh mẽ chống lại những áp đặt của Trung Quốc trên Biển Đông 
Trong tài liệu lập trường tháng 12/2014 - được xem là một trong những tài liệu quan trọng nhất nói về quan điểm của Trung Quốc về vụ kiện, Trung Quốc cho rằng tòa thiếu quyền tài phán để giải quyết vụ việc bởi bốn lý do:
Thứ nhất, trọng tâm các tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines là những yêu sách chủ quyền lãnh thổ của các quần đảo trong khu vực, không phải là việc diễn giải UNCLOS. Do đó, theo quan điểm của Bắc Kinh, việc giải quyết vụ việc này nằm ngoài phạm vi thẩm quyền của tòa.
Thứ hai, Trung Quốc nhấn mạnh rằng Philippines phải tôn trọng những tuyên bố song phương giữa hai nước, cũng như Tuyên bố ASEAN - Trung Quốc năm 2002 về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), trong đó Trung Quốc và Philippines đã đồng ý giải quyết các vấn đề trên biển giữa hai nước chỉ thông qua các cuộc đàm phán.
Thứ ba, thậm chí dù Philippines có quyền đưa vụ việc ra tòa, Trung Quốc cũng không bị ràng buộc bởi quy chế này vì vào năm 2006, họ đã đệ trình lên Liên Hiệp Quốc tuyên bố quyền miễn trừ trọng tài bắt buộc và các thủ tục giải quyết tranh chấp khác.
Và cuối cùng, việc Trung Quốc chưa bao giờ chấp nhận những lựa chọn trọng tài khác do UNCLOS đưa ra sẽ dẫn đến một sự vi phạm luật quốc tế.
Một số lập luận trong bốn điểm trên đã không được PCA chấp nhận. Đầu tiên, trong thông cáo báo chí đưa ra ngày 29/10, PCA cho rằng Trung Quốc và Philippines có thể có nhiều vấn đề tranh chấp với nhau tại khu vực Biển Đông. Phân định chủ quyền và lãnh hải không thuộc thẩm quyền của tòa trọng tài.
Nhưng nội dung đơn kiện của Philippines không phải về chủ quyền lẫn phân định lãnh hải, mà về cách dùng và giải thích những điều khoản trong UNCLOS. Đặc biệt là cách thức các bên áp dụng UNCLOS trên Biển Đông.
Thứ hai, PCA cho rằng việc vắng mặt tại tòa của một bên không ảnh hưởng gì đến quá trình phán quyết. PCA đang làm theo trình tự qua bước đầu tiên chứng minh tòa có thẩm quyền pháp lý để đưa ra phán quyết (nếu không thể viện dẫn được thẩm quyền của tòa án, vụ việc sẽ bị/được bãi bỏ). Qua quyết định có thẩm quyền, nội dung đơn kiện của Philippines tiếp tục được xem xét.
Thứ ba, lập luận cho rằng Trung Quốc và Philippines đã đồng ý giải quyết các vấn đề trên biển giữa hai nước chỉ thông qua các cuộc đàm phán cũng bị tòa trọng tài bác bỏ. Lý do là DOC không có tính chất ràng buộc pháp lý.
Văn bản này chỉ là một cam kết giữa các bên về chính trị, và không có loại trừ các khả năng sử dụng cơ chế trọng tài khác.
Điểm thứ tư liên quan đến việc xác định quy chế pháp lý của các thực thể địa lý tại Biển Đông. Trong đó, phía Philippines yêu cầu phán quyết của tòa về một số bãi cạn và tòa trọng tài đã đồng ý xem xét vấn đề này.
Chưa xét “đường lưỡi bò”
Tuy vậy, “đường lưỡi bò” của Trung Quốc và khái niệm “quyền lịch sử” còn bỏ ngỏ. Là một trong những vấn đề tạo nên sự “hỗn loạn về pháp lý” tại Biển Đông những năm gần đây, giới hạn “quyền lịch sử” của Trung Quốc trên các vùng biển, đáy biển, lòng đất dưới đáy biển là một trong năm điểm mà Philippines tin rằng tòa có thể tuyên bố thẩm quyền (qua phát biểu tại phiên điều trần trước tòa của Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario).
Một khi tòa án trọng tài chứng minh rằng mình có thẩm quyền trong vấn đề này thì “quyền lịch sử” và tính pháp lý bản đồ đường chín đoạn của Trung Quốc sẽ được đánh giá dưới lăng kính của UNCLOS.
Nếu là một phán quyết có lợi cho Philippines, đó là một cuộc tấn công trực tiếp vào độ tin cậy và tính hợp pháp các tuyên bố của Trung Quốc dựa trên khái niệm “quyền lịch sử”, có tác động và ý nghĩa với các quốc gia tranh chấp khác trong vùng.
Tòa trọng tài vẫn cân nhắc xem xét và giới hạn yêu sách của Trung Quốc về “quyền lịch sử". Lý giải trong thông cáo báo chí đưa ra là thẩm quyền về vấn đề này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác và cần thêm các giải trình.
Như vậy đúng như nhiều chuyên gia dự đoán, “quyền lịch sử” vẫn là khúc xương khó gặm nhất. Khả năng Trung Quốc bảo lưu các phán quyết trong trường hợp đường chín đoạn được hiểu như một yêu sách chủ quyền với các thực thể địa lý (thay vì nói về việc lý giải UNCLOS) giải thích việc các thành viên của tòa hội đồng trọng tài cần thêm giải trình cho một quyết định cuối cùng.
Trung Quốc kêu gọi Philippines đàm phán
Hôm qua, Bộ Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi Philippines trở lại các cuộc đàm phán nhằm giải quyết những tranh chấp giữa hai nước trên Biển Đông.
Theo Reuters, Thứ trưởng ngoại giao Trung Quốc Lưu Chấn Dân nói vụ kiện của Philippines ra tòa quốc tế sẽ không ảnh hưởng gì tới những tuyên bố chủ quyền của nước này tại Biển Đông.
Phía Trung Quốc lặp lại quan điểm cho rằng họ không thừa nhận và cũng sẽ không tham gia vụ kiện này.

Nguồn: Tuổi Trẻ

Theo dõi thông tin dịch cúm virus corona phát trên các bản tin của kênh VTC1, VTC14, VTC16, ứng dụng VTC Now và liên tục cập nhật trên VTC News.

Máy bay Nga rơi ở Ai Cập: Thân nhân hành khách đau đớn nhận tin dữ

10:00 31/10/2015

Gia đình những hành khách có mặt trên chiếc máy bay xấu số gặp nạn ở bán đảo Sinai đau đớn khi nhận tin dữ.

Một tháng không kích, Nga tiêu diệt hơn 1.600 mục tiêu khủng bố ở Syria

08:35 31/10/2015

Không quân Nga đã thực hiện gần 1.400 lần xuất kích tiêu diệt hơn 1.600 mục tiêu khủng bố.

Mỹ sẽ triển khai lực lượng đặc nhiệm tới Syria

08:33 31/10/2015

Mỹ thông báo nước này sẽ triển khai lực lượng đặc nhiệm tại Syria để cố vấn và hỗ trợ lực lượng nổi dậy trong cuộc chiến chống IS.

Cháy nổ hộp đêm ở Romania, 25 người thiệt mạng

08:32 31/10/2015

Một vụ nổ xảy ra ở hộp đêm Colectiv, thủ đô Bucharest, Romania khiến ít nhất 26 người thiệt mạng, 88 người bị thương.

Không quân, Hải quân, binh chủng tên lửa Nga tập trận quy mô lớn

08:30 31/10/2015

quân đội Nga đã tiến hành cuộc tập trận với sự tham gia của các đơn vị thuộc Binh chủng tên lửa chiến lược, Hạm đội Phương Bắc và Hạm đội Thái Bình dương

Máy bay Nga rơi ở Ai Cập: Tìm thấy thi thể 100 hành khách và hộp đen máy bay

08:22 31/10/2015

Reuters đưa tin lực lượng cứu hộ Ai Cập đã tìm thấy hơn 100 thi thể nạn nhân trong vụ rơi máy bay Nga ở bán đảo Sinai ngày 31/10.

Video: Quân đội Nga diễn tập phô diễn sức mạnh hàng loạt tên lửa

06:00 31/10/2015

Bộ Quốc Nga ngày 30/10 công bố video cho thấy quân đội nước này đã phóng thử hàng loạt tên lửa từ tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình ở các khu huấn luyện

Máy bay Nga chở hơn 200 người rơi ở Ai Cập: Tiếng kêu cứu từ thân máy bay vỡ

04:45 31/10/2015

Đội cứu hộ Ai Cập cho biết họ đã tìm thấy mảnh vỡ chiếc máy bay của Nga ở phía Nam Arish, thuộc khu vực Sinai.

Máy bay Nga chở hơn 200 người rơi ở Ai Cập

03:34 31/10/2015

Ngày 31/10, Truyền thông Nga đưa tin một máy bay chở hơn 200 khách của một hãng hàng không Nga đã gặp nạn ở vùng núi Sinai, Ai Cập.

Những hình ảnh nhói lòng về hành trình vượt biển của người tỵ nạn

03:15 31/10/2015

Những hình ảnh miêu tả nỗi gian nan của người tỵ nạn khi phải bất chấp tính mạng vượt biển đến châu Âu tìm cuộc sống mới.

Lịch
thi đấu

Kết quả

Bảng
xếp hạng