Sức khỏe

Những dấu hiệu khi nhiễm độc thủy ngân

Thứ Năm, 05/09/2019 07:11:00 +07:00

Dấu hiệu đầu tiên khi nhiễm độc thủy ngân là tê và đau nhói ở môi, ngón tay, ngón chân; nặng có thể phù phổi cấp, suy hô hấp.

Bác sĩ Nguyễn Triệu Vũ, Trưởng khoa Ung bướu, Bệnh viện Quận Thủ Đức TP.HCM, cho biết hiện tượng tê và đau nhói ở môi, ngón tay, ngón chân do ngộ độc thủy ngân gọi là chứng dị cảm (paresthesia). Ngoài ra còn có chứng Minamata là một dạng ngộ độc thủy ngân do ăn hải sản nhiễm thủy ngân.

Tên bệnh bắt nguồn từ sự kiện nhà máy tại Nhật Bản đổ nhiều chất thải có chứa thủy ngân vào vịnh Minamata gây nhiễm thủy ngân cho lượng lớn cá và hàu tại đây. Người dân ăn phải các loại hải sản này đã bị ngộ độc. Ước tính khoảng 50.000 người bị ảnh hưởng với các di chứng hệ thần kinh như liệt, lú lẫn, rối loạn thăng bằng...

Tùy thuộc dạng thủy ngân gây ngộ độc, khoảng thời gian, cường độ tiếp xúc và một vài điều kiện cơ thể mà biểu hiện lâm sàng ngộ độc ở mỗi người khác nhau. Hít thủy ngân nguyên tố và nuốt thủy ngân vô cơ gây ngộ độc cấp, tiếp xúc với dạng hữu cơ như ăn phải cá chứa thủy ngân thường gây ngộ độc mạn. Hít phải thủy ngân gây bệnh phổi nặng cấp tính.

Dấu hiệu nhiễm độc thủy ngân xuất hiện sau nhiều ngày đến nhiều tuần kể từ khi tiếp xúc với nguồn. Ngoài ra, tiếp xúc với nồng độ thủy ngân trong không khí trên 50 microgram/m3 trong thời gian dài sẽ xuất hiện các triệu chứng như run rẩy, mất khả năng điều hòa vận động, thay đổi tính cách, mất trí nhớ, mất ngủ, mệt mỏi, đau đầu, giảm cân, căng thẳng tâm lý, viêm lợi... Nặng hơn có thể dẫn đến phù phổi cấp, suy hô hấp và tử vong.

Thủy ngân là kim loại, ký hiệu Hg, xuất hiện tự nhiên trong môi trường do hoạt động của núi lửa, thời tiết, nhất là do con người. Các nhà máy sử dụng than đá, khai thác kim loại, vàng... là nguồn chính phóng thích thủy ngân vào môi trường.

Thủy ngân không tan trong nước, có thể bay hơi ngay ở 20 độ C. Nó tồn tại dưới nhiều dạng. Thủy ngân nguyên tố (hay kim loại) và vô cơ là nguồn gây nhiễm qua tiếp xúc nghề nghiệp. Thủy ngân hữu cơ (methylmercury) có thể xâm nhập vào cơ thể qua đường ăn uống. Những dạng thủy ngân khác nhau sẽ có mức độ gây độc khác nhau đối với cơ thể.

thuyngan1

Thủy ngân dùng trong chế tạo bóng đèn, nhiệt kế, pin... (Ảnh: Docjacqueline)

Ethylmercury cũng là thủy ngân nhưng không gây độc và được dùng với lượng rất nhỏ làm chất bảo quản trong vài loại vắcxin và dược phẩm. Thủy ngân phenyl (phenylmercury) thường có mặt trong các loại sơn sản xuất từ nhựa mủ, sơn ngoại thất, bả chống thấm, mỹ phẩm cho mắt và dụng cụ vệ sinh cá nhân. Phenylmercury xâm nhập vào cơ thể khi hít vào ở dạng hơi, ngấm qua da hoặc đường tiêu hóa.

Thủy ngân được dùng trong chế tạo bóng đèn, bình thủy, một số loại nhiệt kế, pin... Nồng độ thủy ngân ở ngưỡng an toàn trong môi trường theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) là 0.000025 mg/L, còn ở Việt Nam 0.00001 mg/L.

Tiến sĩ Khuất Quang Sơn, Đại học Phòng cháy chữa cháy Hà Nội, cho biết thủy ngân ở dạng nguyên chất thì không độc nhưng dạng hơi và ion thì rất độc. Hg dễ bị ôxy hóa thành dạng Hg2+. Trong nước, Hg chuyển hóa thành Hg(CH3)2 độc hại. Chất này trong môi trường sẽ đi vào nguồn nước, cây trồng và thâm nhiễm vào các loài sinh vật, nhất là cá, theo chuỗi thức ăn xâm nhập cơ thể vật nuôi và con người.

Khi tiếp xúc với cơ thể, thủy ngân được hấp thụ gần như hoàn toàn vào máu và phân phối tới mọi mô, bao gồm bộ não. Sau đó, Hg thải loại 10 mg trong 24 giờ qua nước tiểu và 10 mg một ngày qua phân. Số còn lại tích lũy ở gan, ruột, thận, tổ chức thần kinh và một số bộ phận khác.

Nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất là thai nhi khi người mẹ tiếp xúc với quá nhiều thủy ngân sẽ gây tổn thương hệ thần kinh, làm trẻ chậm phát triển, rối loạn ngôn ngữ... Nó cũng truyền qua nhau thai đến thai nhi và não thai nhi. Người thợ trong các nhà máy than đá, khai thác kim loại, hoặc do ăn nhiều các loại cá, hàu có chứa nhiều thủy ngân, cũng dễ nhiễm.

thuyngan2

Ông Bùi Văn Đoàn, 56 tuổi ( số nhà 66, ngõ 342 Khương Đình, phường Hạ Đình, Thanh Xuân, Hà Nội dọn dẹp sau đám cháy. (Ảnh: VnExpress)

Điều trị ban đầu ngộ độc Hg tương tự những ngộ độc khác, phải nhanh chóng đánh giá tình trạng hô hấp, tuần hoàn. Loại thải chất độc ở da bằng cách cởi bỏ quần áo bị nhiễm bẩn, rửa da, mắt nếu bị nhiễm. Ngộ độc do nuốt không gây nôn và cũng không rửa dạ dày, do nguy cơ thủng dạ dày và thủng thực quản. Không dùng than hoạt tính do không có tác dụng hấp thụ kim loại.

Trường hợp ngộ độc Hg vô cơ cần được truyền dịch ngăn ngừa trụy tim mạch. Nếu tổn thương niêm mạc hầu họng gây phù nề nhiều, nên đặt nội khí quản để ngăn ngừa tắc nghẽn hô hấp. Khi có triệu chứng toàn thân là chỉ điểm có sự chuyển đổi Hg hữu cơ thành vô cơ trong cơ thể, phải được dùng thuốc giải độc đặc hiệu ngay. Phòng ngừa tốt nhất là giảm thiểu hoặc loại bỏ các sản phẩm có sử dụng thủy ngân như bóng đèn, pin, nhiệt kế. Sử dụng năng lượng sạch như gió, mặt trời thay thế cho than đá. Kiểm soát an toàn thực phẩm.

Riêng vụ cháy kho bóng đèn Rạng Đông, người dân sinh sống quanh khu vực cháy cần thận trọng, thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh cá nhân theo khuyến cáo của ngành y tế, tẩy rửa tường, sàn nhà, đồ gia dụng, không sử dụng nước từ các bể chứa hở; tạm thời không sử dụng thực phẩm có nguồn gốc từ khu vực xung quanh...

"Người trực tiếp tham gia vào công tác chữa cháy như lính cứu hỏa, hoặc người dân có biểu hiện bất thường cay mắt, cay mũi, ho, tức ngực, khó thở, đau đầu, cần đi kiểm tra sức khỏe", bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Trung tâm chống độc Bệnh viện Bạch Mai, khuyến cáo.

Nguồn: VnExpress
Mẹo hay giúp bố mẹ yên tâm hơn khi cho con ngủ một mình

06:45 05/09/2019

Mặc quần áo thoải mái, cho trẻ ăn nhẹ hay nghe nhạc là những việc phụ huynh cần làm để trẻ có thể ngủ ngon hơn.

Thẩm mỹ viện Dr Sơn dùng dấu giả, thu hàng trăm triệu đồng sai quy định với nhiều khách hàng?

06:35 05/09/2019

Dù không có giấy phép hoạt động phẫu thuật thẩm mỹ nhưng Thẩm mỹ viện Dr Sơn vẫn dùng dấu giả và thu tiền hàng trăm triệu đồng mà không có hóa đơn đỏ cho khách.

Sở Y tế Đắk Lắk yêu cầu làm rõ vụ thư 'gửi Giám đốc bệnh viện vùng Tây Nguyên'

00:30 05/09/2019

Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk vừa yêu cầu Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên báo cáo vụ thư 'gửi Giám đốc' đăng tải trên facebook, gây xôn xao dư luận vài ngày nay.

Các phòng khám răng, hàm, mặt ở TP.HCM chỉ được hoạt động khi Sở Y tế cấp phép

00:25 05/09/2019

Sở Y tế TP.HCM vừa ban hành chuẩn thiết yếu đối với hoạt động của phòng khám chuyên khoa răng, hàm, mặt tại thành phố.

Bác sĩ cứu sống trẻ 12 ngày tuổi bằng cách ngâm đầu bé vào xô nước lạnh

17:06 04/09/2019

Cô bé có nhịp tim nhanh 320 lần/phút do căn bệnh viêm màng não, rất may, nhờ được cấp cứu kịp thời, tính mạng của em được đảm bảo.

Thanh, kiểm tra công tác đảm bảo An toàn thực phẩm ở Quảng Trị

16:27 04/09/2019

Hoạt động nhằm mục đích kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các trường hợp vi phạm về an toàn thực phẩm trong dịp Tết Trung thu năm 2019.

Hàng chục nghìn sản phẩm có nguồn gốc Trung Quốc được vận chuyển trên xe khách

12:28 04/09/2019

Ngày 26/8, Đội Quản lý thị trường (QLTT) số 1, Cục QLTT Hà Nội phát hiện và thu giữ số lượng lớn hàng hóa không có hóa đơn chứng minh nguồn gốc xuất xứ

70 cán bộ tham gia tuyên truyền cơ động về an toàn vệ sinh thực phẩm tại Lạng Sơn

12:18 04/09/2019

Hoạt động nhằm giúp cơ sở kinh doanh nhỏ, người tiêu dùng nâng cao ý thức đảm bảo an toàn thực phẩm, phòng tránh ngộ độc dịp Tết Trung thu.

Tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường trong dịp trước, trong và sau Tết Trung thu năm 2019

12:03 04/09/2019

Tổng cục Quản lý thị trường vừa có công văn yêu cầu Cục Quản lý thị trường các tỉnh, TP tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường dịp Tết Trung thu năm 2019.

Sản phụ 22 tuổi ở An Giang sinh 3 bé trai

11:51 04/09/2019

Chị Nhi 22 tuổi mang tam thai tự nhiên, sinh 3 bé trai lần lượt nặng 2,1 kg, 1,9 kg và 1,6 kg.

Lịch
thi đấu

Kết quả

Bảng
xếp hạng