Lễ hội Halloween và những sự "rùng rợn" đi quá giới hạn

Khoảng hai tuần nữa mới chính thức tới Halloween, nhưng không khí “lễ hội ma” đã tưng bừng khắp nơi, từ các website, diễn đàn, mạng xã hội… cho đến những con phố, khu vui chơi giải trí, các câu lạc bộ học sinh sinh viên, cửa hàng bán đồ lưu niệm… Du nhập vào Việt Nam chưa lâu nhưng Halloween đã nhanh chóng trở thành một sự kiện hàng năm được giới trẻ đón đợi, hưởng ứng nhiệt tình và… chịu khó đầu tư. Tuy nhiên, ẩn bên trong không khí sôi động, ồn ào, náo nhiệt và đầy màu sắc mang ý nghĩa kì bí đó vẫn ẩn chứa những sự “rùng rợn” thực sự, đi quá giới hạn và gây phản cảm của “lễ hội nhập nội” này…

 

 


Bất chấp khủng hoảng kinh tế, Halloween vẫn sôi động
Ngay từ những ngày đầu tháng 10, không khí Halloween đã rất sôi động và náo nhiệt bất chấp những cơn bão giá liên tục ùa về. Trên các trang mạng xã hội, diễn đàn, website… những chủ đề liên quan tới “Lễ hội ma” như: mua đồ hóa trang ở đâu? Xu hướng trang điểm năm nay thế nào? Những địa điểm nào tổ chức Halloween hoành tráng… luôn nóng sốt và được đông đảo cộng đồng tham gia bàn luận, đóng góp ý kiến. Các trung tâm thương mại, siêu thị lớn, nhà hàng, quán bar, khu vui chơi giải trí, các trường học, câu lạc bộ… cũng rậm rịch trang trí, treo băng rôn quảng cáo, tất bật lên chương trình chuẩn bị tổ chức lễ hội hóa trang với những tên gọi rùng rợn, gây sốc nhất: Lễ hội âm binh, Đêm địa ngục, Nghĩa địa ma quái, Linh hồn tái sinh, Vũ điệu của quỷ, Vọng nguyệt lầu, Hang động kinh dị… để hút khách. 
Mỗi năm một lần, Halloween trở thành mùa làm ăn của các cửa hàng bán đồ lưu niệm. Dạo một vòng từ phố Hàng Mã, Lương Văn Can… đến các tuyến phố nhỏ khác ở Hà Nội có thể thấy nhiều mẫu mã trang phục, vật dụng trang trí đa màu sắc… được nhập về bày bán để phục vụ nhu cầu của khách hàng. So với những năm trước, các đồ phụ kiện không khác nhiều về kiểu dáng, nhưng giá mỗi sản phẩm tăng từ 10% đến 30% do ảnh hưởng từ bão giá. Theo đó, bí ngô có giá từ 30.000 VND đến 150.000 VND; đồ hóa trang như tóc giả, chân tay giả, đèn ma treo có nhạc, mũ áo phù thủy, gậy phép… có giá từ 50.000 VND đến 400.000 VND, mô hình bộ xương có giá từ 70.000 VND đến 200.000 VND; sừng quỷ, tai quỷ phát sáng có giá 35.000 VND đến dưới 100.000 VND, mặt nạ hóa trang giá từ 50.000 VND đến 150.000 VND…  Những mặt hàng hóa trang như ma đèn, xương dạ quang, xác ướp… có kích cỡ y như người thật được bán ở mức giá cao, từ 200.000 VND đến 2 triệu đồng…. 

 

 


Các mẫu hóa trang được thiết kế theo phong cách trẻ trung, bắt mắt, thường được bày bán theo cặp hoặc theo nhóm. Chị Liên (chủ một cửa hàng bán đồ lưu niệm trên phố Hàng Mã) cho biết: “Các sản phẩm có mức giá rẻ, hợp lý vẫn được các bạn trẻ lựa chọn. Nhiều nhất là bí ngô, tiếp đó là mặt nạ hóa trang bằng lông vũ nhiều sắc, sừng phát sáng, gậy phép thuật, nón phù thủy, mô hình bộ xương… Thay vì phụ kiện lem nhem máu, kinh dị như những năm trước, năm nay khách hàng chuộng những phụ kiện trang phục hóa trang thiên về tính lạ và độc đáo nhiều hơn”. Trung bình mỗi ngày chị bán khoảng 30 đến 50 bộ, ngày cuối tuần thì số lượng khách xem hàng và mua thường tăng gấp rưỡi, gấp đôi. Lượng khách hàng chủ yếu là học sinh, sinh viên.
Bạn Nguyễn Cảnh Toàn (sinh viên trường Khoa học Xã hội và Nhân văn) háo hức: “Ẩn mình trong một lớp hóa trang, tham gia các trò chơi mang chút cảm giác kinh dị rất thú vị. Một năm cũng không có nhiều dịp để quậy thoải mái như thế này. Năm nay mình sẽ cố gắng tạo hình thật ấn tượng. Tuy nhiên giá cả phụ kiện tăng nhiều nên mình và các bạn phải mất công hơn để tìm được đồ trang trí rẻ, sử dụng hiệu quả nhưng giá không cao”.  Không ít khách hàng trẻ cho rằng Halloween chỉ diễn ra trong một ngày, không cần thiết phải đầu tư tốn kém mua những vật dụng đắt. Thậm chí một số vật dụng từ năm ngoái có thể chỉnh sửa, cải tạo một chút để dùng lại. Tuy nhiên cũng khá nhiều bạn trẻ “sính ngoại”, “chịu chơi”, chi khá nhiều tiền cho trang phục, trang điểm sao cho tạo hình lạ nhất, kinh dị nhất… Ở nhiều cửa hàng, khách còn mang cả hình ảnh sản phẩm được tìm trên mạng đến để đặt mua. Những sản phẩm đó “độc” và lạ, tuy nhiên giá thành khá cao, thậm chí nhiều phụ kiện giá lên đến hai, ba triệu đồng.
Với các em nhỏ, phần lớn phụ huynh lựa chọn những món đồ hóa trang theo thần tượng của các bé như: siêu nhân, Harry Potter, người dơi, công chúa, cướp biển… Hoặc những món đồ hù dọa đơn giản như: răng nanh phù thủy, con ma đói, mặt nạ phù thủy… Những món đồ này thường có mức giá từ 70.000 VND đến 400.000 VND.
 “Mới đầu nhập hàng về cũng hơi run vì sợ khủng hoảng kinh tế ảnh hưởng, ít người mua. Nhưng càng gần ngày cuối tháng 10, lượng khách hàng thăm quan và mua sắm lại càng đông hơn. Trước ngày Lễ hội ma một tuần, hàng bán ra có thể sẽ tăng gấp 3, gấp 4 lần bình thường”, chị Trúc Hà, chủ một cửa hàng đồ chơi trên phố Lương Văn Can, háo hức.

 

 


Halloween – không chỉ “rùng rợn” để… vui…
Không thể phủ nhận Lễ hội Halloween là sân chơi náo nhiệt, sôi động… dành cho giới trẻ Việt. Đồng thời nó cũng có những ý nghĩa nhân bản và giáo dục nhất định: gợi nhớ tới ông bà tổ tiên, sự đồng cảm với những linh hồn khất thực, hay bài học chớ đùa với quỷ…. Tuy nhiên bên trong sự vui vẻ, kỳ bí của Lễ hội ma vẫn ẩn chứa những sự mất an toàn, phản cảm khiến nhiều người phải lo lắng, suy nghĩ.
Cho đến thời điểm này, các mặt hàng hóa trang, đồ chơi sử dụng cho lễ hội Halloween đang được bày bán trên thị trường vẫn chưa có sự kiểm nghiệm cũng như kiểm duyệt nào về tính an toàn, nguồn gốc của sản phẩm. Mặc dù vậy, đa số khách hàng vẫn “tặc lưỡi” mua bởi tâm lý: “Dùng một lần rồi bỏ”. Chị Minh Anh (Phụ huynh có con nhỏ học tại trường Funny House – Hà Nội) nói: “Mình thường mua đồ chơi theo nhu cầu của con. Nghĩ chơi một lần trong đêm Halloween rồi thôi nên cứ đẹp mà giá hợp lý là mua chứ cũng không để ý hoặc không nghe ai khuyến cáo gì về chất lượng của sản phẩm”. 
So với những năm trước, thị trường đồ Halloween năm nay xuất hiện nhiều hơn hàng gia công Việt Nam, chủ yếu là mặt nạ, búa, rìu… giá rẻ hơn nhiều so với hàng Trung Quốc. Tuy nhiên, chị Hà, chủ cửa hàng đồ chơi trên phố Lương Văn Can cho hay lượng hàng bán ra vẫn chủ yếu là hàng Trung Quốc bởi sự phong phú, đa dạng về kiểu dáng, màu sắc cũng như đường nét, mẫu mã của các sản phẩm nhìn giống thật hơn. “Cháu thích mặt nạ này vì lông vũ màu sắc đẹp, các nếp nhăn da nhìn rất gớm và thật”, Duy Khôi, học sinh Trường tiểu học Thành Công B háo hức khoe chiếc mặt nạ quỷ Trung Quốc vừa mới mua. Những món đồ chơi gia công Việt Nam, giá rẻ, nguồn gốc rõ ràng nhưng vẫn không hút người mua bởi kiểu dáng nghèo nàn, màu sắc không bắt mắt, không “kinh dị”, ít chủng loại….

 

 


Tuy nhiên, thông qua các phương tiện truyền thông, mạng xã hội… nhiều nhà chuyên môn đã cảnh báo về sự độc hại của các món đồ chơi Trung Quốc này. Việc làm bền màu, tươi màu trên các sản phẩm hóa trang Halloween Trung Quốc không rõ nguồn gốc có thể được làm bằng cách pha lẫn với hàm lượng vượt quá mức cho phép nguyên tố chì – một chất hóa học độc hại, có thể gây ung thư, nhất là khi ngậm vào miệng hoặc dính mồ hôi bết lại trên da. Với những chất màu, bột sơn vẽ không rõ nguồn gốc, thành phần, việc tiếp xúc trực tiếp với da cũng có thể gây viêm da.
Không chỉ ẩn chứa nguy cơ từ những đồ chơi không an toàn cho sức khỏe, Lễ hội “nhập nội” Halloween còn ẩn chứa nhiều nguy cơ tiềm tàng khác bên trong không khí sôi động trên các đường phố. Điểm đặc biệt của lễ hội Ma là các trò chơi kinh dị thường diễn ra lúc trời tối hoặc nửa đêm với phong tục “Trick or Treat”. Theo phong tục này, các em nhỏ hoặc thanh thiếu niên sẽ mặc trang phục hóa trang, gõ cửa nhà dân để xin kẹo và tiền. Nhưng nhiều nhóm quá khích đã khiến cho phong tục này biến đổi theo chiều hướng xấu, gây ác cảm với người dân. Chị Tống Hà (Hoàng Văn Thái – Hà Nội) vẫn nhớ đêm Halloween năm trước, một nhóm thanh niên đã gõ cửa nhà chị xin kẹo. Vì không rõ tập tục này cũng như không chuẩn bị trước nên chị không có gì để cho. Nhóm thanh niên đã tỏ ra bực bội, đốt pháo hoa cải trước cửa nhà chị, ném cà chua và các loại hoa quả thối lên cửa nhà chị, thậm chí còn sử dụng những ngôn từ không hay. “Nếu có bất cứ nhóm ma quỷ nào đi qua nhà tôi năm nay tôi sẽ đóng chặt cửa”, chị Hà bực bội. 
Việc một binh đoàn “ma quỷ” diễu hành trên phố với ảnh lửa lập lòe, trang phục ghê rợn cũng khiến không ít người dân đi đường giật mình hoảng loạn, gây tắc nghẽn giao thông, thậm chí cả những tai nạn không đáng có. Chưa kể khá nhiều kẻ lợi dụng lớp hóa trang bên ngoài và đêm tối để thực hiện những hành vi xấu. Thanh Mai (Sinh viên trường Ngoại Thương) nhớ lại Halloween năm ngoái cùng cô bạn thân tham gia một nhóm “Trick or Treat”, tới đoạn đường tối, một “con quỷ mặt trâu” đã ôm chặt Mai khiến cô hoảng loạn hét ầm lên. Bạn của Mai thì bị ném nguyên cả một túi nước sơn đỏ, ướt từ đầu tới chân. “Tốt hơn hết là chỉ nên tham gia lễ hội Halloween với lớp hoặc nhóm bạn thân, chứ tham gia trong một tập thể đông thì thật giả lẫn lộn, tốt xấu khó phân, mình sợ rồi….”, Mai chia sẻ. Một bộ phận thanh niên cũng lợi dụng việc hóa trang để tụ tập đánh nhau, thậm chí giật đồ của người đi đường… biến đêm hội Halloween trở thành cơn ác mộng ma quỷ thực sự của nhiều người.

 

 


Đáng lo hơn là các hoạt động Lễ hội ma không chỉ dừng lại ở việc dành cho thanh thiếu niên mà còn xâm nhập vào cả hoạt động của các bé lứa tuổi… mầm non. Ở nhiều trung tâm vui chơi, giải trí, siêu thị… nhiều hình ảnh trưng bày gớm ghiếc lấy chủ đề từ Lễ hội Halloween, nhiều trò chơi “kinh dị” được tổ chức ở khu vui chơi dành cho các bé như: cỗ quan tài di động, người chết sống dậy… Thậm chí không ít trường mầm non còn tổ chức lễ hội ma như một hoạt động ngoại khóa. Hình ảnh các em nhỏ trong những trang phục hóa trang kinh dị, tham gia những trò chơi có hình ảnh ma quỷ thực sự phản cảm. “Cho các em tham gia, tiếp xúc với những hình ảnh, trò chơi kinh dị mà không có sự giải thích hay suy ngẫm kĩ sẽ tạo một ấn tượng xấu, một kí ức với những hình ảnh kinh dị, hoàn toàn không tốt cho các em. Thậm chí những trang phục hóa trang quá rùng rợn có thể khiến các em sợ hãi và hoảng loạn. Điều đó thực sự rất đáng lo”, chị Thu Trang – một phụ huynh có con nhỏ học mầm non bày tỏ.
Bên cạnh vấn đề an toàn sức khỏe, sự du nhập văn hóa không qua “bộ lọc” có thể dẫn đến những tác hại, những sự phản cảm và mâu thuẫn với văn hóa dân tộc. Khó có thể biết được trong lễ hội Halloween đó sẽ có bao nhiêu những hoạt động núp dưới bóng ma quỷ diễn ra không phù hợp với văn hóa, phong tục tập quán cũng như luật pháp Việt Nam. 

Sao Halloween vẫn khiến giới trẻ say mê?
Vài năm trở lại đây, dường như đêm 30, 31/10 nào cũng khiến cho không ít tuyến phố ở Hà Nội tắc đường bởi quá nhiều thanh thiếu niên trong những bộ trang phục hóa trang ma quỷ tham gia “diễu hành”. Điều này cho thấy sức hút mạnh mẽ của Lễ hội Ma với giới trẻ Việt.
Theo truyền thuyết từ Thiên chúa giáo, “Halloween” là ngày cầu cho các linh hồn qua đời. Vào ngày này những giáo dân thường ăn mặc như ma quỷ rồi đi từ làng này sang làng kia để xin những mẩu bánh vụn, tượng trưng cho thức ăn nuôi dưỡng linh hồn. Họ tin càng xin được nhiều bánh vụn thì linh hồn những người thân đã mất của họ càng nhận được nhiều lời cầu nguyện và giúp cho những linh hồn người thân của họ còn mắc kẹt ở đâu đó sẽ được lên thiên đàng. Theo truyền thuyết này thì ngày lễ rằm tháng bảy (âm lịch) “xá tội vong nhân” hàng năm của Việt Nam cũng tương tự như lễ Halloween. Vậy tại sao giới trẻ cứ mãi say mê, hưởng ứng, hòa mình vào lễ Halloween thay vì Rằm tháng Bảy?
Những sân chơi mới, lạ, với những trò chơi được thể hiện cá tính của mình, bản thân mình thực sự còn thiếu và rất thu hút giới trẻ Việt Nam. Trong khi các lễ hội “ngoại lai” đặt cao thỏa mãn nhu cầu giải trí và thể hiện cái tôi của giới trẻ thì những lễ hội truyền thống Việt Nam lại đặt nặng phần lễ mà nhẹ phần hội. “Tôi cũng tham gia nhiều lễ hội truyền thống như: lễ Giỗ tổ Hùng Vương, quốc khánh 2/9, lễ 30/4… nhưng chủ yếu chỉ thấy phần lễ, phần vui chơi giải trí dành cho thanh thiếu niên gần như không có hoặc có thì lại mang tính vùng miền. Trong khi những lễ hội nước ngoài du nhập như Valentine, Halloween, Noel… thì cho giới trẻ rất nhiều đất diễn, sân chơi để thể hiện bản thân mình, cảm xúc của mình”, Hoài An, sinh viên Khoa văn trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn chia sẻ. 
Theo Tiến sỹ Văn hóa Mạnh Hùng, nếu chúng ta duy trì các hoạt động lễ hội văn hóa truyền thống gắn kết với các hoạt động vui chơi giải trí dành cho giới trẻ, Việt Nam hoàn toàn có thể có những lễ hội “Xá tội vong nhân” – lễ hội Ma của riêng mình, phù hợp với phong tục, tập quán người Việt, khuyên con người làm điều thiện, tránh điều ác, hiếu thảo với ông bà cha mẹ, nhớ đến ông bà tổ tiên. Điều này thậm chí còn nhân văn hơn rất nhiều so với Halloween.

Hoàng Hạnh
Bình luận

TIN TỨC LIÊN QUAN