• 1
  • Zalo

Có mảnh nương đổi 4 mạng người

Đời sống Chủ Nhật, 23/02/2020 10:36:00 +07:00 1

(VTC News) - Việc quản lý đất đai không chặt chẽ, không cấp được sổ đỏ là căn nguyên dẫn đến nhiều án mạng kinh hoàng ở Tây Bắc, có những vụ thảm sát hàng loạt chỉ vì mảnh nương vốn rẻ mà người vùng cao vẫn có thể đem tặng nhau.

Nhiều án mạng kinh hoàng do tranh chấp đất đai xảy ra ở Tây Bắc thời gian qua, có những vụ người trong gia đình sát hại nhau. Bên cạnh đó là những vụ khiếu kiện kéo dài, gây mất an ninh trật tự.

Điều này xuất phát từ thực trạng nhiều diện tích đất vùng cao không quy chủ, không cấp được bìa đỏ, hoặc đất cấp trong bìa không giống thực tế, đất không có giấy tờ.

Việc xác định, điều chỉnh, chia tách địa giới hành chính nhiều điểm chưa phù hợp với thực tế địa phương. Nhiều người dân còn thiếu hiểu biết, thờ ơ với việc đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất…

Có mảnh nương đổi 4 mạng người - 1

Hiện trường vụ thảm án do tranh chấp đất ở Huổi Lèng, Mường Chà, Điện Biên.

3 năm trôi qua, không khí tang thương vẫn như bao trùm khắp các nẻo ở bản Ma Lù Thàng, xã Huổi Lèng, huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên. Căn nhà gỗ nhỏ hoang vắng, cửa đóng then cài của ông Sùng Sái Dơ (dân tộc Mông, sinh năm 1950) u ám như mới có đám.

Ông là một trong 3 nạn nhân vụ thảm án chấn động vùng sơn cước Ma Lù Thàng xảy ra đầu năm 2017, khiến 4 người chết. Chỉ vì tranh chấp mảnh đất nương mà từng nhát dao phát nương găm oan nghiệt vào bố mẹ và người em trai út.

Theo Sùng A Hí (23 tuổi, con trai thứ 7 của ông Sùng Sái Dơ), người họ hàng gây đại tang cho gia đình anh ngay sau khi "xuống tay" cũng ăn lá ngón tự tử. Mảnh đất nương tranh chấp có giá bằng 4 mạng người trong họ tộc giờ bỏ hoang.

Bản thân anh Hi không rõ mảnh nương ấy diện tích bao nhiêu, ranh giới từ đâu, liệu rồi đây có lại xảy ra tranh chấp gây xung đột, án mạng nữa hay không? Chỉ biết có nỗi lo vẫn âm ỉ là không chỉ gia đình Sùng A Hí mà cả bản Ma Lù Thàng này hầu như chẳng ai có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, hoặc bản đồ phân định rõ ranh giới cho đất canh tác của từng nhà.

"Bây giờ còn mỗi em. Em còn trẻ nên cũng chưa biết làm gì nữa, cuộc sống cũng khó khăn hơn nhiều. Chỗ đất nương tranh chấp kia thì em cũng chưa biết rõ nên cũng không dám làm, giờ bỏ hoang. Về sổ đỏ thì trên bản này chưa có nhà nào làm đâu. Ai cũng không có, đất khai hoang hay nhà ở gì đó cũng chưa có", anh Sùng A Hí nói.

Còn làng Cài, xã Lâm Giang, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái vẫn chưa hết rúng động dù hơn 4 năm trôi qua sau vụ thảm sát. Chiều 12/8/2015, cũng do mâu thuẫn từ tranh chấp đất nương rẫy, Đặng Văn Hùng, 25 tuổi, sát hại 4 người trong một gia đình.

Bất kể ai khi nghe chuyện đều bàng hoàng, không thể hiểu tại sao chỉ vì những tấc đất nương đồi chẳng mấy đáng giá nơi bìa rừng mà hung thủ lại ra tay tàn độc đến thế!

Trong khi đó, những người làm công tác hòa giải ở cơ sở có thể đã không lường được sự việc đi quá xa như vậy dù trước đó 1 tuần, chính ông Phàn Văn Chung - bố đẻ, bố vợ của các nạn nhân - có báo cho chính quyền về sự đe dọa của cha con hung thủ Đặng Văn Hùng.

"Tôi có báo trưởng thôn là cha con ông Mừu dọa, cấm không cho lấy. Lúc đấy trưởng thôn và Bí thư chi bộ bảo được rồi, cứ người nhà với nhau ở sát nhau mà sống, đừng có làm to tát lên làm gì", ông Chung nói.

Có mảnh nương đổi 4 mạng người - 2

Hiện trường vụ thảm sát ở Lâm Giang, Văn Yên.

Cũng tại Văn Yên, ngày 28/4/2019, Nguyễn Văn Mạc, sinh năm 1968, trú tại thôn Trung Tâm, xã An Bình dùng kiếm chém chết 2 người do tranh chấp đất đai.

Không chỉ làm rúng động dư luận, những án mạng liên tiếp xảy ra từ tranh chấp đất còn để lại sự bất an trong cộng đồng. Những mảnh đất vốn rẻ như cho và thực tế người dân vùng cao cũng thường hay cho nhau bỗng chốc lấy đi hết cả tình nghĩa, lấy đi cả mạng sống - cái giá thực sự quá đắt.

Thượng tá Nguyễn Trọng Chức, Trưởng Phòng An ninh đối nội - Công an tỉnh Yên Bái, nói: "Tranh chấp đất đai vốn ban đầu chỉ âm ỉ, nhưng lại rất dễ bùng lên thành đám cháy lớn. Thậm chí hành vi độc ác xuất hiện chỉ trong một phút thiếu kiềm chế. Khó khăn của lực lượng công an khi giải quyết các tranh chấp về đất đai là không được tham gia ngay từ đầu. Nhiều vụ việc mâu thuẫn đã lên đến đỉnh điểm và đã có xảy ra thương vong".

Thượng tá Điêu Chính Huyến, Phó Trưởng Công an huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên cũng cho rằng, việc quản lý đất đai chưa chặt chẽ từ cấp cơ sở, đặc biệt là việc chưa cấp được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nhân dân là căn nguyên tất yếu dẫn đến tranh chấp, khiếu kiện kéo dài liên quan đến đất đai, từ đó dễ nảy sinh mâu thuẫn giữa các hộ gia đình, cá nhân, kéo thành khiếu kiện vượt cấp, tụ tập đông người gây mất an ninh trật tự xã hội.

"Qua vụ việc ở Ma Lù Thàng, chúng tôi xác định rằng đây là nguyên nhân dẫn đến việc tranh chấp, dẫn đến án mạng. Vì bà con ở đây canh tác chủ yếu là theo tập quán luân canh, sau nhiều năm mới quay lại, hết năm này sang năm khác rồi quay lại canh tác ở đám nương cũ. Về việc quản lý đất đai của chính quyền ở cơ sở, nếu chúng ta không đo đạc, không quy chủ thì dễ xảy ra tranh chấp, mâu thuẫn, qua đó dễ nảy sinh tranh chấp, ảnh hưởng đến an ninh trật tự", Thượng tá Điêu Chính Huyến nhận định.

Những án mạng nghiêm trọng do tranh chấp đất đai ở Tây Bắc cho thấy hệ lụy khôn lường của việc không quản lý được đất đai, không cấp được bìa đỏ cho dân ngay từ cơ sở; một lần nữa gióng hồi chuông báo động về sự xuống cấp của đạo đức xã hội và cấp thiết đòi hỏi có biện pháp quyết liệt nhằm giải quyết dứt điểm.

Vậy vì sao khó quản lý đất đai? Vì sao không cấp được bìa đỏ cho dân? Chúng tôi sẽ đề cập trong bài viết thứ 2 với nhan đề: “Đất không bìa: Vì đâu nên nỗi?”.

Nhóm PV VOV
Bình luận (1)

Bạn chưa nhập đủ thông tin

Cùng chuyên mục