Tố cáo bằng mail, fax: “Không phải không kiểm tra được"

(VTC News) – Khi các ĐBQH băn khoăn về việc có nên hay không chấp nhận các hình thức tố cáo bằng điện thoại, thư điện tử và fax – Tổng thanh tra Chính phủ khẳng định: Đây là hình thức mở ra để phù hợp với thực tế!

Sáng nay (18/11), Quốc hội thảo luận về dự Luật tố cáo.

“Mổ xẻ” việc tố cáo nặc danh

Một nội dung chiếm phần lớn sự tập trung quan tâm của các đại biếu Quốc hội (ĐB) là nên hay không nên xem xét thư tố cáo nặc danh trong dự Luật.

ĐB Nguyễn Thị Sáng (Tiền Giang) đồng tình với quy định hiện hành: những tố cáo không ghi rõ họ tên, địa chỉ người tố cáo được coi là đơn thư tố cáo nặc danh và sẽ không được xem xét giải quyết.

Theo ĐB Sáng, thực tế quy định này đã phát huy tác dụng tích cực, đề cao trách nhiệm của người tố cáo đối với xã hội, đối với Nhà nước, hạn chế tình trạng lợi dụng tố cáo để tố cáo sai sự thật, không mang tính xây dựng gây mất đoàn kết nội bộ - gây nên sự phức tạp và khó khăn cho các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm trong việc xem xét giải quyết tố cáo.

 “Trong dự thảo luật lần này cũng dành hẳn một chương quy định bảo vệ người tố cáo, nhằm tạo điều kiện cho người tố cáo thực hiện đầy đủ quyền và trách nhiệm của mình. Vì vậy tôi thống nhất với Điều 23 của dự thảo luật quy định người tố cáo phải nêu rõ họ tên, địa chỉ của mình, trình bày trung thực nội dung tố cáo, cung cấp các thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung tố cáo mà mình có được” – ĐB Sáng nhấn mạnh.

Đồng tình, ĐB Huỳnh Phước Long (Trà Vinh) cho rằng quy định như dự thảo Luật là phù hợp - điều này còn có sự ràng buộc về trách nhiệm công dân đối với người tố cáo trong trường hợp tùy tiện chủ quan cố ý tố cáo sai sự thật hoặc vu khống để làm mất uy tín, danh dự gây thiệt hại cho người bị tố cáo.

ĐB Long thẳng thắn: “Theo tôi dự thảo luật không xem xét giải quyết tố cáo nặc danh, bởi tố cáo nặc danh là việc dám làm mà không dám chịu trách nhiệm, gây nhiều khó khăn cho người giải quyết, nếu giải quyết sẽ mất nhiều thời gian, công sức, tiêu tốn nhiều chi phí và hiệu quả mang lại không cao”.

Theo đó, cần phải có sự ràng buộc về trách nhiệm của người tố cáo được ghi trong dự thảo luật và không thể khuyến khích tố cáo nặc danh.

ĐB Long cũng đề nghị phải có chế tài xử lý nghiêm minh đối với những người cố ý tố cáo sai sự thật với động cơ không trong sáng, song song đó phải có cơ chế hình thức khen thưởng xứng đáng, phù hợp cho người tố cáo đúng.

Trái với quan điểm trên, ĐB Lưu Thị Chi Lan (Vĩnh Phúc) lại cho rằng, một thực tế không thể phủ nhận là dự thảo luật không công nhận, nhưng hình thức tố cáo nặc danh hiện nay vẫn đang rất phổ biến.

ĐBQH Nguyễn Đình Xuân (Ảnh: VNN) 
Theo ĐB Lan, nguyên nhân của tình trạng này là do liên quan đến nhiều vấn đề vốn rất nhạy cảm, nhiều khi sự việc có thật nhưng người tố cáo sợ liên lụy, trù úm, trả thù... nên họ không muốn ghi rõ họ tên và địa chỉ của mình.

“Tôi cho rằng trong dự án Luật tố cáo cần quy định cụ thể về việc giải quyết loại tố cáo này. Những trường hợp tố cáo nặc danh nhưng có nội dung tố cáo rõ ràng, có bằng chứng cụ thể và có cơ sở xem xét, giải quyết thì vẫn cần được thụ lý. Tất nhiên quy trình thụ lý và giải quyết phải hết sức thận trọng và chặt chẽ” – ĐB Lan nói.

ĐB Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh) cũng đề nghị, phải bảo vệ người tố cáo ngay cả trong trường hợp tố cáo nặc danh, vì “chúng ta công bố một đơn nặc danh lập tức người ta biết ngay ai viết đơn này, vì người biết được sự việc ấy không nhiều, có quan hệ với nhau như thế nào đó, thì họ biết ngay”.

ĐB Xuân đề nghị, thư tố cáo nặc danh vẫn giữ bí mật và phải bảo vệ người tố cáo, nếu thấy rằng tố cáo nặc danh này là đúng hay sai. Việc chúng ta xác định cơ sở của thư nặc danh hoặc một cuộc điện thoại hoàn toàn phụ thuộc vào bản lĩnh và nhạy cảm của người làm công tác quản lý lãnh đạo.

ĐB Xuân cho rằng, phần lớn các cuộc điện thoại chúng ta nghe và hỏi vài câu ta biết ngay người này có cơ sở hay không cơ sở. Nếu có cơ sở người ta sẽ chỉ dẫn cho mình những cách để chúng ta tìm ra sự thật, nếu không có cơ sở thì họ nói những lời hết sức nhục mạ, hết sức vu vơ và chúng ta có thể chấm dứt cuộc điện thoại ở đấy.

“Cuối cùng, chúng tôi muốn đề nghị nếu chúng ta không bảo vệ được người đi tố cáo mà bản thân họ bị thiệt hại, Nhà nước cần có chính sách xem như bồi thường cho những người đấy vì chúng ta không hoàn thành nhiệm vụ của mình” – ĐB Xuân nói.

Tổng Thanh tra Chính phủ cho biết: “Chúng tôi sẽ cùng các cơ quan của Quốc hội nghiên cứu tiếp thu ý kiến các đại biểu Quốc hội xem lại tất cả các điều mà dự thảo đã nêu, đại biểu Quốc hội góp ý trong buổi thảo luận hôm nay”.

Nội dung trên cũng được Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền (Ban soạn thảo) làm rõ ngay trong buổi thảo luận, theo ông Truyền: “Chúng ta” cố gắng sẽ đưa ra được một chương bao gồm nhiều điều để qui định về việc bảo vệ đối với người tố cáo và xem đây như là một hình thức vừa đảm bảo an toàn, vừa khuyến khích đối với những người tố cáo có trách nhiệm tố cáo là có nội dung tốt, tích cực để phục vụ cho công tác quản lý cán bộ, cũng như công tác quản lý Nhà nước.

Tổng Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh, vì là luật cho nên chúng ta chỉ đưa ra một là phạm vi để mà bảo vệ, ví dụ như bảo vệ về bí mật, bảo vệ về nhân phẩm, về công ăn việc làm, hay về các quyền lợi hợp pháp chính đáng, không bị đe dọa, không bị ảnh hưởng thì xác định rõ các phạm vi bảo vệ đó.

Cùng với đó, xác định nguyên tắc bảo vệ, có thể khẳng định: chính là tất cả các cơ quan Nhà nước phải có trách nhiệm bảo vệ vì đây là qui định pháp luật, cơ quan Nhà nước phải có trách nhiệm thi hành các qui định này. Đặc biệt nhấn mạnh vai trò cơ quan chính quyền ở tại cơ sở, tại nơi người mà công dân tố cáo có trách nhiệm chủ yếu. Còn trong những trường hợp khẩn cấp, những trường hợp đặc biệt thì mới đến lực lượng công an hoặc các cơ quan chức năng khác thực hiện quyền, trách nhiệm bảo vệ của mình.

“Chính phủ sẽ quy định cụ thể về bảo vệ ai, bảo vệ cái gì, bảo vệ như thế nào, ai chịu trách nhiệm, bảo vệ trong những trường hợp nào thì việc này sẽ quy định cụ thể. Bởi vì để Chính phủ quy định cụ thể sẽ phù hợp với những diễn biến trong các thời điểm cụ thể, các lĩnh vực cụ thể, nếu chúng ta đưa vào luật thì chúng ta không thể quy định hết các chi tiết về việc bảo vệ này như thế nào” – ông Truyền nói.

Tố cáo bằng thư điện tử, fax, tin nhắn – nên hay không?

Một nội dung cũng được các ĐB thảo luận sôi nổi là dự Luật tố cáo có quy định chấp nhận các hình thức tố cáo bằng điện thoại, thư điện tử và fax.

Nội dung này được ĐB Nguyễn Thị Nương (Cao Bằng) lên tiếng không nhất trí với dự thảo Luật về các hình thức tố cáo bằng điện thoại, thư điện tử và fax.

Theo ĐB Nương, thực tế ở nước ta (trừ một số trường hợp đặc thù) chưa có khả năng để kiểm tra, xác minh một cách chính xác các thông tin tiếp nhận theo hình thức điện thoại, thư điện tử, fax từ người nào, từ nơi nào chuyển đến, đặc biệt ở những địa phương vùng sâu, vùng xa thiếu nhiều phương tiện thông tin và đội ngũ cán bộ có trình độ thấp. Nếu quy định như trong dự thảo luật sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc xác minh và mâu thuẫn với việc không xử lý đơn thư nặc danh.

ĐB Nương cho rằng, việc chỉ xem xét, giải quyết đơn tố cáo có danh, có địa chỉ rõ ràng cần được khẳng định lại một cách rõ ràng, được quy định chặt chẽ trong luật này - cũng là việc nhà nước chúng ta tiếp tục đề cao vai trò, ý thức làm chủ của công dân, công dân phải có trách nhiệm sống theo Hiến pháp và pháp luật, pháp luật định hướng, điều chỉnh xã hội phát triển ngày càng tốt đẹp hơn.

Theo đó, ĐB Nương đề nghị bỏ nội dung về việc tiếp nhận, xử lý tố cáo bằng điện thoại, thư điện tử, fax nêu trong dự Luật.

Chung quan điểm, ĐB Phan Thị Thu Hà (Đồng Tháp) cho rằng, tố cáo bằng điện thoại, qua email, qua fax thì độ tin cậy không cao, tính bảo đảm và trách nhiệm của người tố cáo cũng không đến nơi, đến chốn. Bởi, việc quản lý Nhà nước ta đối với các phương tiện này còn lỏng lẻo và chưa có một cơ chế quản lý tốt về sim, về tạo địa chỉ email...

Theo đó, người ta có thể sẵn sàng sử dụng một sim nào đó hoặc một địa chỉ email nhất thời để tố cáo - thừa nhận hình thức này thì e rằng sẽ tạo nên một sự phức tạp, bất lợi cho người có thẩm quyền xử lý, cơ quan xử lý và không khéo sa và nghi kỵ nội bộ, dẫn đến tình trạng người bị tố cáo khi tiếp nhận thông tin này sẽ rơi vào tình trạng bị khủng hoảng về mặt tâm lý, bị ảnh hưởng về uy tín, danh dự, trách nhiệm…

Khác với quan điểm trên, ĐB Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh) cho biết, trong thực tế công tác quản lý thì ĐB này hết sức trân trọng với tố cáo nặc danh, những tố cáo qua điện thoại, qua email, qua thư góp ý, qua đường dây nóng và tố cáo nặc danh về cơ bản là giống nhau.

ĐB Xuân phân tích, tố cáo qua điện thoại người ta cũng không thể xác minh ngay được số điện thoại đấy là ai, làm gì có quyền xác minh cái đấy, trong khi phạm vi của mình là cơ quan quản lý mức độ tương đối nhỏ.

Phân tích rõ hơn, ĐB Xuân ví dụ, nếu có 10 cú điện thoại hoặc 10 lá đơn mà có được một lá đơn và một cú điện thoại là đúng thì “tôi” hết sức mừng vì không có cách nào khác để chúng ta biết được sai phạm xảy ra trong nội bộ chúng ta bằng những đơn tố cáo. Vì cơ quan thanh tra, những cơ quan quản lý của chúng ta hiện nay năng lực còn hạn chế, chưa kể nó có những quyền lợi dính dáng đến nhau.

Cho nên, theo ĐB Xuân, việc chúng ta thống kê có đến 13% tố cáo là đúng và thêm 28% vừa có đúng, vừa có sai thì những thông tin đúng về vi phạm là hết sức quý giá, nó ví như vàng. Có một đống cát mà có một thỏi vàng, “tôi” nghĩ rằng “tôi” sẵn sàng đãi để tìm thỏi vàng đấy!

ĐB Xuân đề nghị Quốc hội xem xét vấn đề này, xem xét tất cả những nguồn thông tin “chúng ta” có được.

“Tuy nhiên, để nó không gây ra hậu quả, vấn đề là do ta xử lý, ta nhận một đơn tố cáo nặc danh, ta đọc ta biết ngay cái này có động cơ xấu, nó là chuyện không có thì tống vào sọt rác - làm sao có thể gây ra hậu quả được! Nhưng chúng ta lại lợi dụng cái đơn đó chúng ta mở cuộc kiểm điểm, giải trình các thứ, thông tin ồ ạt ra ngoài thì đa số những trường hợp này không phải do người tố cáo, mà do người xử lý tố cáo cố ý lợi dụng thông tin này để triệt hạ lẫn nhau, trừng phạt, đấu đá lẫn nhau, đặc biệt trước mỗi kỳ đại hội và bầu cử. Tôi đề nghị chúng ta quy định thêm không được lợi dụng việc giải quyết khiếu nại tố cáo tức là người có thẩm quyền hoặc người nhận được đơn, lợi dụng việc này để gây thiệt hại cho tổ chức và cá nhân khác. Điều đó chúng ta sẽ hạn chế được những bất cập trong tố cáo nặc danh, đồng thời phát huy được mặt tốt của nó” – ĐB Xuân nói.

ĐB Nguyễn Văn Tiên (Tiền Giang) cũng nhìn nhận: “Quan trọng nhất là chúng ta xác định được danh tính, còn việc gửi email, điện thoại thì đây là phương tiện - vì chúng ta đã có Luật giao dịch điện tử. Chúng ta khuyến khích giao dịch tất cả các thứ mà bây giờ lại không giải quyết bằng con đường email nữa thì tôi thấy không hợp mà vấn đề cơ bản là ai là người gửi email đó. Vì vậy, tôi nghĩ quy định như dự thảo là phù hợp!”

Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền (Ảnh: TTXVN) 
Nội dung này cũng được Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền (Ban soạn thảo) làm rõ: “Trong dự thảo luật của chúng ta cũng chỉ tập trung vào việc thừa nhận tố cáo có danh. Tố cáo có danh ở đây cũng được thể hiện dưới nhiều hình thức, ví dụ như trực tiếp tố cáo, viết đơn tố cáo có ghi rõ họ tên, địa chỉ và phản ánh một cách trách nhiệm, rõ ràng đối với các cơ quan có thẩm quyền. Còn thực tế hiện nay, có một số hình thức trong quản lý Nhà nước chúng ta cũng thừa nhận và đưa vào để chúng ta pháp lý hóa trong quản lý Nhà nước, ví dụ như thông tin qua hộp thư điện tử, thông qua điện thoại hoặc qua fax.

Ông Truyền khẳng định, trong quá trình soạn thảo cơ quan soạn thảo cũng thấy đây là một hình thức thực tế và cũng dễ kiểm tra chứ không phải đến mức chúng ta không kiểm tra được. Hiện nay một số thông tin mà “họ” lợi dụng, “họ” sử dụng sim rác nhắn thường không nói địa chỉ và chúng ta không xem được địa chỉ, nhưng nếu sử dụng bằng hình thức điện thoại nói rõ ai đã tố cáo, nội dung gì và tôi ở đâu… chúng ta kiểm tra lại thấy rõ nội dung này thì chúng ta cũng coi như một hình thức tố cáo có danh, có địa chỉ.

Ông Truyến nhấn mạnh: “Chúng tôi thấy nó cần thiết và bảo đảm được tiện lợi cho công dân, tiện lợi cho người tố cáo có khi phải đi mất thời gian hoặc trong điều kiện nhất định người ta không thể viết được một đơn hoàn chỉnh để người ta tố cáo. Cho nên đây chính là hình thức mở ra để phù hợp với thực tế”.

Kiều Minh

Chủ đề:
Bình luận

TIN TỨC NÊN ĐỌC