- Ông Nguyễn Hoài Nam: Vấn đề bạo lực trong game là vấn đề khó phân biệt rạch ròi. Cùng là một hành động, dùng dao hay kiếm chém, nhưng nó trong những game cổ tích chiến đấu chống cái ác thì hoàn toàn không có bạo lực. Tại VN hiện chưa nghe đến phân biệt bạo lực giữa những thể loại game  thuộc  dạng cổ tích, thần tiên, không tả thực với các loại game mô phỏng trong thực tế.

Phải nói rằng, bạo lực quá trong các game mô phỏng thực tế là điều không tốt, và nên hạn chế độ tuổi cho những người tiếp xúc thể loại này. Theo tôi, chúng ta nên có hệ thống đánh giá nội dung cụ thể, để giúp người chơi, phụ huynh lựa chọn trò chơi thích hợp cho con em mình.

ĐBQH Nguyễn Ngọc Đào tham gia Bàn tròn trực tuyến "Chuyên gia và người chơi hiến kế quản lý game online" cùng VTC News

- Thưa ĐBQH Nguyễn Ngọc Đào, ông đánh giá như thế nào về những loạt bài viết nêu tác hại của game trên báo chí trong thời gian qua, và về những ý kiến ủng hộ - thường là  trên các diễn đàn của game thủ?

- ĐBQH Nguyễn Ngọc Đào: Thứ nhất, cách nhìn nhận của chúng ta về dư luận hiện nay, nếu đồng tình với dư luận là xấu thì khó nói chuyện, nhưng nếu thiên về game là tốt nhất thì không biết tiếp cận thế nào, vì vậy, tôi nghĩ là nên có sự giao lưu nhiều hơn để có cách nhìn nhận thống nhất.

Game là trò chơi, xưa chơi đánh đáo, chọi gà… là trò chơi dân gian. Nay game là trò chơi hiện đại, là sản phẩm của trí tuệ, công nghệ, sớm hay muộn không thể không bàn đến nó.

Thứ 2, tôi coi game là trò chơi cho giới trẻ là phần lớn. Vừa rồi các nghị sĩ có nói thiên về game là tiêu cực, bạo lực xã hội – tôi muốn đặt câu hỏi với các vị ấy là có bao nhiêu người chơi game và trong số đó có bao nhiêu người phạm tội?

Có số liệu thống kê cụ thể thì lúc đấy mới khẳng định là game có bạo lực hay không, chưa có thống kê chưa nói được.
 
Bây giờ thanh niên đánh nhau giữa đường - trẻ con nhìn vào, người lớn đánh nhau trẻ - con nhìn vào… tất cả cái đó tác động vào trẻ chứ không chỉ game.

Tôi không đồng ý với quan điểm game gây bạo lực và gây bức xúc – sự bức xúc cho thấy tính bạo lực trong giới trẻ hiện nay tăng và game bỗng dưng bị đổ lỗi cho cái đó.

Con người là sản phẩm xã hội, mọi các đều tác động vào, hiện nay chúng ta bị tác động bởi hội nhập quốc tế - ta cũng không thể không tính đến. Game là một tác động nhỏ tác động đến con người như các tác động khác.

Ta có giai đoạn còn non trẻ chập chững khi ta bước vào giai đoạn hội nhập công nghệ, ngay cả các nhà quản lý tiếp cận cũng không phải là lâu. Game là mới.
 
Luật của chúng ta cũng chưa đồng bộ, chưa chín về hiểu biết, dẫn đến chính sách chưa đồng bộ, dẫn đến cách nhìn nhận trong xã hội chưa thống nhất.

Tôi thấy có gia đình không quản lý được con thì đổ lỗi cho game, tôi có biết nhà có con thay vì đến trường thì gõ cửa nhà chơi game (đại lý game - internet - P.V), như vậy là từ phía nhà quản lý đến các hộ kinh doanh cũng chưa nhận thức được đầy đủ.

Cần thiết phải có một cách nhìn thống nhất từ Nhà nước, người quản lý, nhà hoạt động kinh doanh, VTC cũng cần có quan điểm rõ của mình trước công luận, phải trả lời trước XH bằng tri thức công nghệ, thực tiễn kinh doanh.

Tôi cũng muốn lắng nghe ý kiến của các bạn trẻ.

Xưa đến nay cái gì không quản lý được thì cấm. Trước đây có cấm mặc áo 2 dây. Tôi nghe chuyện, có anh cảnh sát thấy cô gái mặc áo dây thì "tuýt lại". Cô ấy đề nghị anh cảnh sát đếm xem cô ta mặc áo mấy dây. Anh cảnh sát đếm được thấy 4 dây... ấu trĩ quá... Thì rồi cái lệnh cấm ấy được tháo bỏ, bởi nó gây phản cảm từ người dân. Người dân cảm thấy mất quyền con người.

Hiện nay nếu chúng ta mà cấm game thì giới trẻ cũng cảm thấy quyền bị hạn chế. Phải có những biện pháp để cả xã hội cùng phát triển mà vẫn quản lý được...

- Theo nhạc sĩ (NS) Nguyễn Đức Cường, game có tác dụng tốt hay xấu với người chơi? Và với riêng NS, liệu game có liên quan đến… những sáng tác hay  giải thưởng nào đó mà ông từng đoạt được không?

- NS Nguyễn Đức Cường: Thực tế, tôi không rành về game, nhưng là người có chơi game, để giải trí là chính. Về tác dụng tốt hay xấu của game, theo tôi hoàn toàn tùy thuộc vào ý thức của người chơi. Nếu chúng ta quan niệm chơi game theo hướng tích cực, game sẽ là một trong những biện pháp giúp người chơi xả stress rất tốt.

Như riêng tôi, đang là “tín đồ” của Đột kích, Playstation… tôi thấy những game này rất hay và rất vui. Nó giúp tôi tăng độ nhanh nhạy, tính quan sát trong suy nghĩ.

Nhạc sĩ Nguyễn Đức Cường

- Với bạn Ngọc Trung thì chắc chắn là bạn chơi game trước khi đoạt HCV Olympic Toán quốc tế rồi phải không? Vậy trong quá trình học và chơi game thì bạn thấy game có ích hay có hại gì tới tư duy toán học của bạn không?

- HCV Olympic Toán quốc tế Nguyễn Ngọc Trung: Theo em, chơi game là một trò chơi giải trí lúc mệt mỏi và có ích với tư duy khi chơi những game chiến thuật. Những trò game em chơi và theo quan điểm của em là hầu như ít khi gây hại đến tư duy.

Trong suy nghĩ của em, chỉ khi ham mê quá độ, nghiện game quá độ thì có ảnh hưởng đến sức khỏe. Trước đây, em hay chơi Đế chế (Age of King), hiện tại em chơi game Dota... Đối với em đây là một hình thức giải trí hữu hiệu mỗi khi mệt mỏi, căng thẳng vì học hành, bài vở.

- Còn Bùi Lê Khánh, game gắn bó với câu chuyện đỗ thủ khoa ĐH GTVT của bạn như thế nào?

- Thủ khoa Bùi Lê Khánh: Thực ra, game là 1 trò giải trí, những lúc học tập căng thẳng có thể chơi game để giải tỏa đầu óc. Từ nhỏ, được các bạn rủ chơi, em bắt đầu tiếp xúc với games. Theo em, game cũng có tính 2 mặt: 1 số giúp khả năng tìm tòi, khám phá: Mario, Rockman...

Với các game online hiện tại, mặt hạn chế là nếu phục vụ mục đích “cày game”, lên level, người chơi cũng mất khá nhiều thời gian và tiền bạc. Tuy nhiên, xấu hay không tùy người chơi, có người tìm thấy nguồn vui trong đó, trong khi có người nghiện game, hao tổn thời gian và sức khỏe.

Nguyễn Ngọc Trung - HCV Olympic Toán quốc tế

- Nghệ sĩ Thành Trung:  Tôi đang muốn hiểu cái thành đạt này trên yếu tố gì. Tiền bạc hay danh tiếng?

Chúng ta từng tổ chức Asian Indoor game ở Việt Nam. Trong các môn thể thao trong nhà có E- sport. Đã có những VĐV giành được huy chương vàng về môn này, làm rạng danh cho nền thể thao (điện tử) Việt Nam. Những vận động viên đó chắc hẳn phải là những người có một quá trình chơi game mới có được thành quả như vậy...

Tôi có một người bạn khi học đại học năm thứ nhất vẫn đi bằng xe buýt nhưng chỉ trong 1 năm chơi game, bán những vật dụng ảo của game, người bạn đó đã mua được một chiếc xe máy cũng như tự lo cho mình chi phí cho việc học.

Trong mắt tôi, đây là một trong số những người thành đạt vì đã chơi game.

Nhưng chúng ta luôn phải thấy rằng, có hai mặt của một vấn đề. Chúng ta không thể phủ nhận tác động tâm lý lên người chơi game quá nhiều, đặc biệt là game bạo lực.

Tôi biết game từ lâu, tôi thấy nó là một hình thức giải trí. Giờ đây, tôi không có nhiều thời gian chơi game nhưng vẫn tham gia nhiều hoạt động liên quan đến game như dẫn chương trình cho các game thủ. Bản thân tôi hay rất nhiều người được cho là thành đạt, trong điện thoại luôn có nhiều game để giải trí trong những lúc rảnh rỗi.
 
Theo tôi, game phân theo lứa tuổi vì ở một lứa tuổi nhất định, khi nhân cách và sự nhận thức đang hình thành thì các bạn thanh thiếu niên tránh chơi game bạo lực chém giết. Khi đã hoàn thiện sự nhận thức cũng như nhân cách ở lứa tuổi nhất định thì dù chơi game bạo lực thì các bạn thanh thiếu niên sẽ hiểu đó chỉ là game và giải trí mà thôi.

Vì vậy cũng giống như điện ảnh, các nhà phát hành game, các đại lý và người chơi nên chọn game đúng lứa tuổi của mình...

Nghệ sĩ Thành Trung

- NS Thành Trung: Thực ra trong cuộc sống, những bạn trẻ có tính cách khác nhau. Với các game thủ, tôi thấy có hai loại tính cách: Có người hoạt bát, có người không thích cuộc sống bên ngoài, thích sống trong thế giới game vì trong thế giới ảo họ như một người hùng thực sự, lever rất cao, được nể trọng. Trong khi đó, ở cuộc sống bình thường thì họ hoàn toàn là những người bình thường.

Có những người chơi game để được giao lưu và kết bạn. Họ lấy game là phương tiện phục vụ mục đích đó. Từ những người bạn trong game, họ đã trở thành những người bạn trong cuộc sống giúp đỡ nhau trong công việc và học tập.

Tôi lấy một ví dụ có thật mà tôi biết: Có một giám đốc của một doanh nghiệp cũng rất thích chơi game và cùng bang hội và một số bạn sinh viên. Thông qua các cuộc gặp mặt, họ hiểu được năng lực của nhau nên đã tạo điều kiện giúp đỡ trong công việc.

Tôi đã từng chứng kiến tình yêu của những game thủ dành cho game của mình. Họ sẵn sàng chờ đợi vài tiếng trong thời tiết nắng nóng và di chuyển hàng trăm km để tham gia một chương trình họp mặt game thủ. Bên cạnh họ là những "đối thủ" trực tiếp trong game mà họ phải tìm và tiêu diệt. Thế nhưng tôi thấy tinh thần hữu hảo giao lưu của những game thủ này là rất tốt.

Và vì vậy, tôi thấy rằng, những game thủ, họ phân biệt rất rõ ràng giữa cuộc sống thật và cuộc sống trong game. 

- Bạn Nguyễn Ngọc Trung, có tờ báo viết là một dạo bố mẹ Trung đã phải lo lắng vì nghĩ bạn chơi game quá nhiều, ham mê quá độ. Thực ra thì câu chuyện đó là như thế nào? Rồi khi những ngày ôn luyện cao độ cho kỳ thi Olympic bạn có động đến một “giọt” game nào không?

- HCV Olympic Toán quốc tế Nguyễn Ngọc Trung: Đúng là có một thời gian em chơi game nhiều, ham mê quá, đó là thời gian học lớp 10. Khi ấy, bố mẹ em vì quá lo lắng đã chuyển em về trường Chuyên Hùng Vương, Phú Thọ để quản lý giờ giấc chơi game của em.

Trong những ngày cao độ ôn thi Olympic Toán quốc tế, các thầy tập huấn đội tuyển quản lý học sinh rất gắt gao. Thời gian ấy, em chỉ thỉnh thoảng chơi những trò game flash vui vui để xả stress sau những giờ học căng thẳng. Đó là những trò giải trí, không tốn nhiều thời gian để “cày”...

Thủ khoa Đại học GTVT Bùi Lê Khánh

Thủ khoa Bùi Lê Khánh: Khi nhỏ, em từng rất mê game, không biết có phải là “nghiện” không. Có những game thực sự giúp em hòa nhập với thế giới mới, tách biệt với thế giới bên ngoài. Em rất hứng thú với 1 số game cộng đồng như: Half life, DotA… Ở đó, em và bạn bè cảm thấy tinh thần đồng đội, tương trợ.

Gia đình em không cấm chơi game, bố mẹ để cho em tự chủ. Tuy nhiên bố mẹ giúp em ý thức được, việc quá sa đà vào game sẽ ảnh hưởng thế nào đến học tập, công việc. Bản thân em cũng từ đó mà dần dần nhận thức đầy đủ hơn điều này. Chính nhờ vậy, sau 1 thời gian, giờ em biết chơi game thế nào là vừa đủ.

Từ đó em thấy yếu tố gia đình và tính tự chủ trong mỗi người chính là nhân tố quan trọng nhất, vì thế với những bạn nào “nghiện” game thì em nghĩ do gia đình và chính bạn đó để có thể trở lại cuộc sống cân bằng.

Ông Nguyễn Hoài Nam tham gia Bàn tròn trực tuyến cùng VTC News tại đầu cầu TP.HCM

Thưa ĐBQH Nguyễn Ngọc Đào, thực tế thì ban đầu khi dự thảo quy chế quản lý game được công bố để trưng cầu ý kiến xã hội, vấn đề quản lý giờ giấc của server game các doanh nghiệp đã được nêu ra. Tuy nhiên, chắt lọc từ ý kiến dư luận, Bộ TT&TT đã không đưa quy định này vào quy chế nữa. Còn về câu chuyện của độc giả Phạm Đức Thắng, ông có chia sẻ quan điểm gì?

ĐBQH Nguyễn Ngọc Đào: Trước khi nêu ý kiến của mình tôi muốn minh chứng luôn. Thực tế khu ĐH Văn hóa nơi tôi sống có 1 số hộ kinh doanh game online. Một vài gia đình vẫn khóa cửa cho trẻ chơi tới sáng, trẻ con chơi thú quá hét ầm lên, văng tục chửi bậy – gây bức xúc phản cảm cho khu dân cư. Đây là chuyện có thật!

Tôi xin hiến kế. Thứ nhất, theo tôi không nên cấm mà nên bàn cách quản lý. Ta nên ra điều kiện cho các gia đình kinh doanh game online, có điều kiện phòng, cách âm, giữ xe, đặc biệt không được ảnh hưởng đến người xung quanh – phải quy định không làm được không cho kinh doanh; cùng với đó, hạn chế thấp nhất các gia đình kinh doanh game online gần trường học.

Thứ 2, ta đã có CLB game online chưa? Nếu chúng ta có CLB này thì tốt hơn, ta có thể mở đăng ký với các trường ĐH, trường PT mở các phòng giải trí, ở đó có đủ các điều kiện, máy móc, người quản lý - không nên cắt mà cứ truyền tải, vấn đề là người thụ hưởng nên như thế nào? Tôi có gợi ý nên có CLB này, tập trung, không nên tản mạn chỗ nào cũng game online.

Thứ 3, là trách nhiệm của chính quyền địa phương, thu thuế là địa phương, nhưng khi xảy ra cái gì thì đẩy lên cơ quan quản lý trung ương – tôi cho là không đúng, thu thuế thì phải có trách nhiệm quản lý, tôi cũng không loại trừ khả năng làm ngơ, móc ngoặc với nhau giữa nhà kinh doanh và chính quyền địa phương – trách nhiệm của chính quyền địa phương ở đây rất nặng. Chúng ta cứ phê phán người nọ người kia nhưng không nhìn lại chính mình, đặc biệt là cấp chính quyền địa phương – họ cũng có vai trò chứ!

Tôi rất dị ứng với việc cái gì không quản lý được là cấm - trò chơi trực tuyến - game online là sản phẩm công nghệ - cấm thế nào được?

Sự hội nhập thế giới công nghệ đặt ra cho chúng ta 2 vấn đề: Hiểu nó và tìm sự tương thích với xã hội Việt Nam. Tôi cũng đề nghị chúng ta nên tổ chưc tọa đàm văn hóa online, cả hệ thống chính trị nên vào cuộc vì mục tiêu xã hội, vì thế hệ trẻ, không cấm nó mà hoàn thiện nó.

Xin chia sẻ với bạn đọc của VTC News tên là Thắng. Không chỉ anh Thắng mà nhiều người, sau khi làm việc người ta cũng cần thư giãn, họ nghe nhạc hay chơi game. Nếu địa phương nào đó cấm sever như anh Thắng nói thì đó là vi phạm quyền giải trí của người dân. Còn chơi ở nơi công cộng phải tính, lứa tuổi phải tính, trách nhiệm địa phương thế nào phải tính... 
 

ĐBQH Nguyễn Ngọc Đào: Tôi rất dị ứng với việc cái gì không quản lý được là cấm - trò chơi trực tuyến - game online là sản phẩm công nghệ - cấm thế nào được?

- NS Nguyễn Đức Cường: Theo tôi, chuyện có nơi nào bắt đóng server game như anh Thắng nói, nếu có là hơi phi lý. Nếu không chơi game buổi đêm, những người chơi như tôi lại... phải chạy xe ra khỏi nhà, tụ tập bạn bè, la cà quán xá (cười). Nếu mà nói ảnh hưởng đến vợ con thì đúng là ảnh hưởng… nặng nề vì không người vợ nào thích chồng mình ra khỏi nhà lúc nửa đêm cả…

- Nghệ sĩ Thành Trung, anh rất bận? Chắc anh cũng từng hoặc thường chơi game buổi đêm để giải trí? Quan điểm của anh về vấn đề này?

- Nghệ sĩ Thành Trung: Tôi đồng ý với PGS.TS Nguyễn Ngọc Đào về việc chơi game ở đâu và chơi như thế nào.

Theo tôi, đối với các bạn học sinh, sinh viên nếu phải thức quá muộn thì ngày hôm sau sẽ không đảm bảo thể lực và trí lực để học tốt. Nên tôi nghĩ rằng, với các bạn học sinh, sinh viên cũng không nên chơi từ 23 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau vào những ngày thường. Còn những ngày nghỉ thì có thể được.

Còn với những người đã đi làm, làm chủ được kinh tế, thời gian, công việc thì họ sẽ đủ khả năng để biết mình chơi game vào lúc nào là hợp lý cho cuộc sống. Với những người như vậy, tôi nghĩ rằng không nhất thiết phải cắt server game trong bất kỳ giờ nào, khu vực nào.

- Xin hỏi ĐBQH Nguyễn Ngọc Đào, theo ông, nên quản lý nội dung game theo cách nào thì hợp lý?

- ĐBQH Nguyễn Ngọc Đào: Tôi nghĩ bây giờ sớm quá để khẳng định một tiêu chí chung cho cả nước thế nào là bạo lực?

Ví dụ như Thạch Sanh đánh Lý Thông thì đâu là bạo lực, đâu là gian tà, đâu là chính nghĩa?

Theo tôi Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch, nhà sản xuất, nhà kinh doanh, các sở ban ngành nên ngồi lại để có những ý kiến của mình. Theo quan điểm của cá nhân tôi, để có ý kiến thống nhất thế nào là bạo lực thì trước hết phải hiểu quản lý nội dung thế nào? Muốn thế thì phải quản lý được sản xuất ra nội dung ra sao?

Mặt khác, Bộ Thông tin và Truyền thông nên có một bộ phận những ngưới sản xuất game, đào tạo game để ta có những trò chơi Việt, không ảnh hưởng bởi yếu tố bạo lực.