PHÓNG SỰ - KÝ SỰ

Thực ra trước chuyến đi này, tôi đã được đi chừng bốn năm nước, nhưng là đi một mình hoặc với các nhà báo, còn đi một đoàn mười nhà văn thì đây là lần đầu tiên, vì thế ngoài việc "đi thăm và làm việc" như quyết định của Hội Nhà Văn thì tôi còn tranh thủ... ngắm các đồng nghiệp.

CHUYỆN ĐI

Lúc qua cửa khẩu Malaysia - Singapo, nhà thơ Hữu Kim được hai cô an ninh vẫy lại. Thấy lão mặt cứ nghệt ra tôi tiến lại - nói luôn là mặc dù kém cỏi thế, tôi được coi là người có khả năng tiếng Anh... tốt nhất đoàn, điều này là chính xác, không khua mẽ chút nào - thì thấy cô an ninh đang khoát tay rất rộng miệng nói rất to: Open, open. Úi giời, mọi khi thấy lão này cũng thank you, good bye, yes, no... ầm ĩ, giờ chỉ mỗi mở hành lý ra để khám mà mặt tái dại. Tái không phải vì sợ an ninh mà tái vì sợ… Tiếng Anh. Tôi dịch xong thì gã giãn mặt ra mở hành lý. Thì ra là gã hút thuốc, an ninh soi thấy có gói thuốc trong túi quần bèn kiểm tra hành lý xem có mang theo nhiều không. Nguyên tắc vào Singapo là chỉ được mang... dưới 19 điếu thuốc. Xong vụ Hữu Kim thì cả đoàn lên xe, chuẩn bị khởi hành thì phát hiện thiếu Nhà văn Đức Ban. Hướng dẫn viên (HDV) quay lại tìm không thấy, tôi và vài người nữa cùng xuống. Có người bảo hay lão ấy rớt lại ở cửa khẩu Mã Lai. Từ cửa khẩu Mã Lai làm thủ tục xuất cảnh đến cửa khẩu Singapo làm thủ tục nhập cảnh lầ khoảng hai chục phút ô tô. Tìm khắp ngõ ngách không thấy, cô HDV hỏi viên cảnh sát chỉ huy ở đấy thì mới biết là Đức Ban bị mời vào phòng khám, tức là ca này “nặng” hơn Hữu Kim rồi. Một lúc sau thì thấy Đức Ban mặt mũi căng thẳng bước ra từ một phòng kính mờ theo sau là mấy sĩ quan an ninh mặt mũi nghiêm trang như thường thấy. Một nhân viên báo cáo với chỉ huy gì đó, viên này hỏi Đức Ban: What's your name? ông đứng yên không trả lời. Cô HDV trả lời thay bị viên cảnh sát khoát tay, và nhắc lại What's your name? tôi phải đỡ: Người ta hỏi tên bác, hihi, ông cáu, gí mẹ cái hộ chiếu vào mặt ông này. Viên cảnh sát có vẻ cũng… sợ, khoát tay cho nhà văn Đức Ban đi mà không cần biết quý danh ông nữa. Lý do Đức Ban bị vào phòng kín kiểm tra cũng là tại… thuốc lá. Đi chuyến này mấy ông nghiện thuốc lá rất thân nhau, lý do là thi thoảng lại nháy nhau ra ngoài hút thuốc. Mà họ coi thường người hút thuốc, toàn đặt chỗ hút thuốc ngoài nắng hoặc những chỗ chả hoành tráng gì. Thậm chí lúc vào công viên Singapo, thấy có cái toilet rất đẹp nhưng cấm chó và... người hút thuốc. Nói thêm nữa là, ở các cao ốc Singapo, thi thoảng lại thấy các cô gái rất xinh đứng túm tụm ở một góc khuất nào đó. Thì ra họ... hút thuốc. Gần như không thấy nam hút thuốc mà toàn nữ, ăn mặc đồ văn phòng, trắng trẻo, cao ráo, đứng hút thuốc như điên rồi lại lẩn vào các cửa phòng đóng im ỉm. Thì ra là áp lực công việc rất lớn, hút thuốc là cách để các cô gái Singapo xả street. Người Singapo có tác phong châu Âu, đi lại rất nhanh, sải chân rất dài, khi đi không nói chuyện, chỉ cắm cúi bước, tai nghe phôn, tay cầm ví, điện thoại hoặc sách để vào tàu điện ngầm là đọc ngay.

Trước khi đi tàu điện ngầm ở Singapo, cả 2 HDV ở VN và Singapo đều họp đoàn để phổ biến rất kỹ, nào là các bác phải vô cùng chú ý, khi qua cửa phải quẹt thẻ chính xác không thì cửa đóng không qua được mà cũng không quay lại được, nào là khi vào tàu phải nhanh chân nhưng lại phải nhường đường cho người ở trong ra, và phải bước dài kẻo kẹt chân, nào là người rất đông, phải chú ý kẻo lạc nhau ở dưới độ sâu 36 mét thì sẽ không thể tìm ra nhau và cứ luẩn quẩn dưới ấy cho đến… già. Tôi nhìn mặt các nhà văn đều thấy vẻ căng thẳng hiện trên nét mặt, có bác lén lau mồ hôi trán dù máy lạnh ở Singapo có thể nói là phủ sóng gần khắp lãnh thổ vì họ có điện hạt nhân, vô cùng thừa điện, có bác lại liên tục tìm... toilet. Bồn chồn xếp hàng quẹt thẻ để vào ga, có bác quẹt đến mấy lần mà thẻ không đọc, cửa không mở nên sự căng thẳng càng tăng. Thực ra là tại các bác quẹt không đúng cách, lần đầu sử dụng nên có bác phớt nhẹ qua như hôn gió, bác lại cọ như mài dao, bác lại quẹt lộn mặt… nhưng nhờ có HDV và người soát vé, rồi cũng trót lọt. Vào xếp hàng trước cửa vào tàu hai phút một chuyến, vừa vào thì Phạm Doanh bảo: tàu chậm, 5 phút rồi chưa đến, hehe, tại bác căng thẳng quá thấy lâu và tưởng tàu điện ngầm Singapo cũng trễ giống… VIETNAM AIRLINES…

Thực ra tôi biết ngay là nó không thể phức tạp được. Hai triệu rưỡi người Sinh sử dụng mỗi ngày chưa kể khách du lịch (các tour đều có chương trình cho khách của mình đi tham quan tàu điện ngầm) và các  loại người khác, vậy nên nó phải hết sức thân thiện và dễ sử dụng, chứ nếu khó thì mấy người dám sử dụng, và nhà chức việc sẽ suốt ngày phải đi tìm người lạc. Và quả là nó thân thiện dễ sử dụng thật, thậm chí dễ hơn xe buýt dù tốc độ của nó là ba trăm km/h, miễn là anh xác định được ga xuống ga lên. Tốt nhất là nắm trong tay một bản đồ tầu điện ngầm, xong béng.

Trưa qua ngồi uống với nhà văn Sương Nguyệt Minh và Lê Quang Sinh, nghe hai ông kể về chuyến vừa đi Ba Lan, Ý, Đức, Monaco và Pháp mới sáng ra nhiều điều. Ví dụ khi đến sân bay Fran phuốc - Đức, sau khi nói một hồi tiếng Anh mà không ai hiểu ai, các cô làm thủ tục mặt đất bèn ra lệnh: Sit here!, hai ông hiểu ý bèn ngồi im. 15 phút sau, có một cái xe điện do một cô gái tóc vàng rất xinh đẹp lái đến. Chưa kịp hiểu đầu cua tai nheo, hai ông đã được đưa gọn vào trong xe, lúc này mới thấy có ký hiệu… người tàn tật cần giúp đỡ ở thành xe. Nhờ trở thành người… tàn tật mà hai ông được cô gái lái xe điện dìu ra tận cầu thang máy bay để bay đến sân bay Charles de Gaulle giữa cái sân bay mênh mông với hàng trăm cửa lên xuống ra vào máy bay rộng hàng nghìn héc ta trong hoàn cảnh tiếng Anh ai nói nấy... hiểu và tiếng Pháp gần bằng không còn tiếng Đức thì đúng là... đứt bóng...

CHUYỆN ĂN

Ở  Mã Lai khi ăn xong thường không có tăm. Mà cái giống đã xỉa răng quen rồi giờ ăn xong không có cây tăm mà xỉa nó khó chịu và khổ vô cùng. Ăn xong nhà thơ Trần Trương hay dõng dạc: Cháu ơi tăm. Chả ai động tĩnh gì, ông sực nhớ bèn chơi tiếng… Pháp bồi: Lơ tăm. Nó lại càng không hiểu, ông phải lấy tay xỉa xỉa vào răng mình… Sau đấy thì kiếm được gói tăm, giao hẳn cho nhà thơ Lâm Xuân Vi giữ, mỗi bữa ăn phải mang theo, nhưng phần lớn là ông quên, lúc đi tham quan thì ông mang tăm, khi ăn thì ông lại để ở nhà, thế là Trần Trương lại phải thường xuyên tiếp diễn món… lơ tăm. Tất nhiên khi tiếp viên nhà hàng không hiểu thì mọi người phải xúm vào tiếp sức, và về cơ bản, để có được một cây tăm xỉa theo thói quen, phải mất khá nhiều chất xám.

Nhà thơ Trần Trương và nhà thơ Phạm Doanh, nói trộm vía hai ông, đều còn ăn rất khỏe và nhanh đói. Khi đi theo lời khuyên của nhiều người đi trước và kinh nghiệm bản thân ở Châu Âu nhiều năm, ông Trần Trương mang theo rất nhiều mì tôm và cả chanh ớt bột ngọt. Tối nào phòng ông cũng tổ chức liên hoan… mì tôm do chính tay ông tự tay chế biến, nhà thơ Hữu Kim giúp việc… nấu nước. Nhưng vấn đề quan trọng nhất là… lấy gì đựng mì tôm. Đêm đầu tiên làm mì tôm vào... ấm nấu nước, đêm thứ 2 ông mượn bát của nhà hàng từ chiều, đêm thứ 3 ở khách sạn 11 nghìn phòng thì nguy, sau rất nhiều bàn bạc cãi nhau thì ông với Hữu Kim quyết định đi tìm và có hẹn là sau hai tiếng nếu không thấy trở về thì chắc chắn là 2 tên lạc giữa trận đồ bát quái 11.000 phòng xuống lên thang máy và quẹo phải quẹo trái rắc rối tít mù ấy. Thế nhưng chỉ nửa tiếng 2 ông đã về mang theo 7 cái ly nhựa dùng 1 lần và một nắm ống hút. Ly nhựa dùng để chế mì và ống hút thay đũa, thế mà rồi cũng xong bữa tiệc. Có người trêu chắc hai ông xuống… thùng rác nhặt mấy cái ly và ống hút trong ấy… Qua đây có thêm kinh nghiệm là nếu đi nước ngoài thì hãy mang theo loại mì tôm có sắn cốc nhựa.