TẠP CHÍ

Mai Phương mời. Tôi nhận lời, đi cùng ê-kíp của Mai Phương làm chương trình cuối cùng của chùm “Ngũ hành vận khí” trong chuyên mục “Phong & Thủy” là Hành thủy. Thật kỳ công vất vả Mai Phương lại chọn bối cảnh mãi tận…thị trấn Simacai tỉnh Lao Cai.

Nhác thấy chồng Mai Phương, tôi hỏi: Cậu đi làm gì 3 ngày 2 đêm ở nhà ra quán bia bọt đú với bạn bè tự do tuyệt đối có sướng hơn không?  Mai Phương đỡ lời: Anh ấy đi là để “điếu đóm” cho cháu! Chắc không muốn người khác chăm sóc vợ mình chứ gì? - Tôi hỏi. Chồng Mai Phương xù lông nhím: Chính xác. Cháu không muốn làm phiền bác!Cả hội được một trận cười đích đáng. Bắt đầu cho chuyến đi dài đã vui.

Tôi nhận lời đi vì quý Mai Phương. Khi cô còn làm chương trình “Nét Hà thành” đã sớm nhận ra phim và lời bình phim của cô có chất “phiêu”. Tôi ham phiêu. Nhờ cô mà tôi viết được hai cái bút ký “Nón làng Chuông” nghiêng che trong nắng quái chiều, và cái đẹp đến sững sờ “Hà Nội trong mưa”.

Đã có lần tôi góp ý với Kênh VTC HD1 rằng chương trình Phong và Thủy đã nhạt loãng, làm hết các kiểu nhà từ thành thị tới nông thôn có cả nhà ống và đền chùa, đã phải vét xét phong thủy cho cả một công trường khai thác đá, cứ đà này hết đề tài có lẽ sẽ xét phong thủy cho một ngư trường cá hoặc một mỏ than lộ thiên vốn dĩ có từ trăm năm, thì Mai Phương khoe đã có một hướng khai thác đề tài mới có nghiên cứu và có tính sáng tạo cho chương trình phong thủy, gắn lý thuyết với thực tiễn, cao hơn là có logic khoa học dễ hiểu và có thể tin. Người đồng hành với Mai Phương là Nhà nghiên cứu phong thủy - Thày giáo Nguyễn Quang Minh, giảng viên bộ môn Phương Đông học. Chờ xem.

Và thật ngạc nhiên khi nhận được chương trình Phong & Thủy đầu tiên do Mai Phương làm, chọn cái cách thể hiện hơi lạ, là căn cứ “Vận khí trong Ngũ hành” để luận về phong thủy. Mở đầu chương trình, Mai Phương dùng hình ảnh theo phương thức đồ họa: Giữa bầu trời đầy sao lấp lánh trong vũ trụ lớn, trái đất với hình hài một quả cầu trên bề mặt mờ ảo có “Tam sơn - Tứ hải – Nhất phần điền” từ từ quay tròn quanh mình nó và quay quanh mặt trời. Có những dòng khí chuyển động theo, những ông sao đổi ngôi, dải ngân hà vần vũ, tinh tú tỏa sáng lé loi…

Một nền nhạc êm đềm cùng lời bình: “Hệ mặt trời là hệ sao tổ thành với chín hành tinh lớn quay xung quanh một mặt trời. Mặt trời và các hành tinh cũng đang tự không ngừng chuyển động tròn. Giữa các hành tinh thông qua sự hút lẫn nhau của lực hấp dẫn mà giữ liên hệ hình thành một thể thống nhất. Cửu tinh trường khí dưới cách nhìn của Phương Đông học kết hợp từ âm dương ngũ hành. Vận khí đã đúc kết các quy luật của tự nhiên để hình thành thuộc tính ngũ hành. Kim – Mộc – Thủy – Hỏa - Thổ là 5 lực lượng vật chất cơ bản của vũ trụ tạo nên thế giới nằm trong quy luật và sự phân phối của trường khí.”

Rồi Mai Phương hiện hình cười, tươi rói:“Vũ trụ và chúng ta đang nằm trong cái gọi là trường khí và vận khí ấy. Âm dương là động lực cơ bản của sự phát triển vạn vật. Âm dương là đạo của trời đất, là kỷ cương của vạn vật, là cha mẹ của biến đổi, là nguồn gốc của sinh sát, là đền phủ của thần minh. Sự chuyểnbiến âm dương tồn tại quy luật từ thay đổi về lượng đến thay đổi về chất. Dương trưởng thì âm tiêu – Dương tiêu thì âm trưởng – Trùng âm tất dương – và Trường dương tất âm.”

Và, Mai Phương ngừng một chút, vẫn cười, nói tiếp:“Âm dương đối lập hay thống nhất là cái lý của trời đất. Nhưng giữa âm khí và dương khí không phải lúc nào cũng cân bằng, ngang nhau. Có thể biểu hiện nhiều hơn hoặc ít hơn, lại cũng có thể bao dung nhau. Và sự biến đổi của khí là không ngừng. Vạn vật sinh sinh diệt diệt trong sự biến đổi không ngừng đó”.

Thật sững sờ, cách đặt vấn đề của Mai Phương làm dễ hiểu một vấn đề khó hiểu (thậm chí bí hiểm) lâu nay của phong thủy. Và Mai Phương chia năm kỳ: Hành Mộc, Hành Hỏa, Hành Thổ, Hành Kim và Hành Thủy, đi sâu phân tích lý thuyết quy luật cùng trải nghiệm thực tế, xét xem căn nhà ấy, cơ sở sản xuất doanh nghiệp ấy, cùng những cá nhân làm chủ của nó trong năm Nhâm Thìn này, thậm chí chia nhỏ bốn mùa trong năm, xem tính chất của chúng có phù hợp với vận khí của từng hành trong ngũ hành để nhân lên những căn cơ phù hợp tích cực, và hạn chế thậm chí hóa giải những căn cơ tiêu cực. Hành Mộc Mai Phương trải nghiệm thực tế ở một xưởng sản xuất đồ gỗ. Hành Hỏa là ở một lò nung vôi. Hành Thổ là một doanh nghiệp bất động sản. Hành Kim là một xưởng cán thép. Và giờ cô rủ tôi lên Lào Cai để làm Hành Thủy với một nhà máy điện.

Xem các chương trình phong thủy của Mai Phương tôi liên hệ tới giải thích bệnh lý trong y học Phương Đông khi coi con người là tiểu vũ trụ có quy luật như đại vũ trụ, và định nghĩa bệnh là âm dương mất quân bình muốn chữa bệnh cần điều hòa kinh lạc cho âm dương quân bình.

Khởi hành lúc 9 giờ sáng từ Hà Nội mà mãi tới chiều muộn mới qua Lào Cai tới được Simacai. Nhiều đoạn đường quanh co khúc khuỷu. Nhiều cung đường đang sửa. Xe cứ chao đảo nhảy nhót tưng bừng. Các thành viên vật lộn tựa như xúc sỏi trong cái lọ sành.

Qủa thật chồng Mai Phương không muốn phiền ai. Nâng khăn sửa váy khi gió tung, khăn giấy ướt sẵn sàng khi vợ ọ ọe, lấy thức ăn múc canh khi vợ ăn bữa trưa dọc đường. Cứ như chăm sóc người có bầu. Lẽ nào anh chàng này bị Mai Phương “vận khí ngũ hành” cho “âm trưởng dương tiêu” chứ ở nhà nghe phong thanh gia trưởng lắm lắm.

Sáng hôm sau là buổi ghi hình cạnh một cái thác nước. Mây mù tụ lại qua đêm âm u. Khí hậu vùng núi cao mà. Chờ mãi nắng lên lại gặp khó về bối cảnh. Có thác nước làm nền thì ngược sáng. Nghiêng sáng thì mất thác nước. Thay đi đổi lại mãi mới chọn được vị trí ghi hình thích hợp với ánh sáng và có cả thác nước. Hiềm một nỗi anh quay phim phải lội suối. Và chúng tôi thì phải bế thày giáo Quang Minh qua suối đặt lên triền đá ngồi cạnh Mai Phương để…talk. Tôi ngó vào màn hình khuôn hình rất đẹp, lung linh sắc màu. Kiểm tra tainghe thấy âm thanh thác nước hơi trội. Không sao. Thế mới là hành thủy.

Mai Phương vận chiếc áo váy màu thiên thanh phong cách Etro. Nghĩa là kín trên hở dưới. Một phong cách đang thịnh mùa hè này với các Eva. Mai Phương thoại với thày giáo Quang Minh về căn cơ hành thủy. Rồi lập luận:“Hành thủy đóng vai trò kích hoạt nguồn khí trong môi trường sống. Khí của đất về cơ bản là do thủy khí tạo nên. Thủy thế có uốn lượn nhu hòa mới gia tăng lợi ích cho cư dân. Ngược lại, nhà xây sát bên những con sông lớn nước chảy thẳng tuột hoặc có những khúc cua quẹo gấp thì lại bất lợi vì thiếu tương tác với nhịp sinh học của con người và sinh vật trong vùng. Cần tìm hiểu kỹ khi lựa chọn thổ trạch. Nếu biết khai thác thủy khí đúng mức trong quy hoạch tổng thể mới tránh được trực – xung”.

Mai Phương có một trường đoạn cạnh con thác này là để chuẩn bị cho chiều nay xét phong thủy cho một nhà máy thủy điện trong vùng. Tôi gọi đó là “cái tứ”.

Tại nhà máy thủy điện, sau khi thày giáo Quang Minh soi  xét đàm luận với kỹ sư trưởng và chủ đầu tư công trình về những cái thuận và chưa thuận cùng những biện pháp hóa giải, Mai Phương thổi những lý giải mang tính khoa học phổ quát về hành thủy mà các công trình có liên quan tới vận khí hành thủy có thể vận dụng ứng dụng:“Trong phong thủy nước được xem là hành dương, cũng là biểu trưng cho sự thông thái của tâm hồn. Nước có ở khắp nơi trên trái đất. Có ở trong cơ thể mình nhiều hơn bất cứ chất nào khác. Để phát huy hiệu quả, nước cần lưu chuyển. Ứ đọng sẽ không tốt bất cứ môi trường nào. Các nền văn minh phát triển thường thấy ở gần nguồn nước. Các thành phố trung tâm cũng tọa lạc gần sông ngòi hay lòng nước. Nhà cửa hay bất động sản có vị trí gần nước cũng hứa hẹn nhiều điều tốt lành. Nước là huyết mạch của núi. Nước là con - khí là cha khi sinh thủy. Thủy có tác dụng tụ khí và dưỡng khí. Ngoại khí tung hoành ngang dọc. Nội khí vừa dưỡng vừa sinh thì ngoại khí sẽ tụ ở nội khí”.

Trong bữa cơm chiều, bỗng thày giáo Quang Minh hỏi kỹ sư trưởng: “Thận và bàng quan ông có vấn đề phải không?” Người kỹ sư trưởng trố mắt ngạc nhiên: “ Sao thày giáo biết?” Mai Phương cười ha ha: “- Quên chưa nói với bác. Hành thủy còn được gọi là Khảm, là phương Bắc, là mùa Đông, là màu đen, là nước. Trong phủ tạng con người là thận, bàng quan, là giờ hợi, giờ tý. Là một trong năm thuộc tính ngũ hành. Nhà máy sắp vận hành rồi có nghĩa là hành thủy thông suốt sẽ hóa giải bệnh của bác. Cháu không nói sớm e làm bác ngại sợ”. Ông kỹ sư thở phào nhẹ cả người.

Muốn cho chương trình mượt mà, gắn với cuộc sống của cư dân, và cũng muốn có lời bình “phiêu” cảm xúc, Mai Phương quyết định ghi thêm trường đoạn phiên chợ Cán Cấu ngay thị trấn Simacai. Trường đoạn này cô bình:“Một điều không phải ai cũng biết, chợ cũng mang thuộc tính của hành thủy bởi lẽ tự trong nó có sự chuyển động. Tuy rằng việc mua bán trao đổi bằng tiền có thể hiểu là “Kim”.

Nhưng theo quan niệm Phương Đông tất cả những nơi nào có sự chuyển động thì đều được coi là hành thủy. Chính vì lẽ đó mà chợ - nơi có bao nhiêu người qua lại kẻ bán người mua tạo nên dòng chuyển dịch không ngừng mặc định là một đại diện của hành thủy. Và lẽ đương nhiên, hiểu về sự chuyển động của chợ cũng có nghĩa là ta đã hiểu được nét đặc trưng của hành thủy trong ngũ hành. Như hình ảnh các bạn đang xem: Gia súc nơi chợ Cán Cấu rất khỏe và được chăm sóc tốt, nên chợ gia súc Cán Cấu nức tiếng một miền, hấp dẫn nhiều thương lái từ các tỉnh miền xuôi lên.

Đến đây, họ có thể chọn được con gia súc vừa ý, biết được bí quyết chăm sóc trâu ngựa của đồng bào vùng cao, nơi có cái chợ phiên nằm ở một khoảng trời riêng dưới thung lũng ngập tràn phong thủy, cả trăm con trâu con ngựa lông bóng mượt thả ăn cỏ thong dong chờ người mua xem và định giá”. Lại còn lồng âm nhạc khèn bè lúc xuống trầm khi lên bổng quãng tám giai điệu đặc trưng của người H’mông.

Tại Đài. Thẩm định chương trình. Tôi phát hiện ở trường đoạn chợ Cán Cấu Mai Phương hiện hình không đeo kính. Hỏi. Mai Phương nói chồng đánh rơi vỡ một mắt. Lại mất cả một chiếc khuyên tai. “Lần sau cho anh ta nghỉ khỏe. Vô duyên!”- Tôi dèm pha. Mai Phương giãy nảy: “Ấy đừng bác! Có duyên đấy. Anh ta không đi lấy ai biên tập lời bình cho cháu!”

Nguyễn Khiếu Bảo Châu