Những tình tiết có thể thay đổi vụ án 'trộm chim nhà Giám đốc Sở'

(VTC News) - Gần một năm sau ngày xảy ra sự việc trộm chim chào mào tại nhà “giám đốc Sở trẻ nhất nước”, vụ việc vẫn chưa thể đi đến hồi kết, do vướng mắc trong giám định lại giá trị thực của 3 con chim.

Dư luận cả nước từng xôn xao về việc Quảng Nam có “giám đốc Sở tuổi 30” - ông Lê Phước Hoài Bảo - Giám đốc Sở Kế hoạch & Đầu tư Quảng Nam. Khi sự ồn ào còn chưa kịp lắng xuống thì nó lại được khơi dậy bằng một sự vụ khá hi hữu: Nhà ông Bảo bị trộm lẻn vào lấy mất ba con chim chào mào.

Chưa chắc chắn cơ sở truy tố

Liên quan đến sự việc này, Viện kiểm sát Nhân dân TP. Tam Kỳ (Quảng Nam) đã chuyển hồ sơ vụ án trộm cắp tài sản cho TAND TP. Tam Kỳ xét xử hai thanh niên là Bùi Quang Minh Tấn (23 tuổi) và Nguyễn Văn Tùng (23 tuổi, cùng trú xã Tam Đàn, huyện Phú Ninh, Quảng Nam) về hành vi trộm cắp tài sản.
Ngôi biệt thự ở khối phố Mỹ Thạch Bắc nơi ông Lê Phước Hoài Bảo (Giám đốc Sở KH&ĐT Quảng Nam) sinh sống bị hai đối tượng đột nhập trộm 3 con chim chào mào.
Ngôi biệt thự ở khối phố Mỹ Thạch Bắc - nơi ông Lê Phước Hoài Bảo (Giám đốc Sở KH&ĐT Quảng Nam) sinh sống bị hai đối tượng đột nhập trộm 3 con chim chào mào.  
Tuy nhiên, ngày 5/5, theo tin từ  TAND TP. Tam Kỳ, cơ quan này quyết định trả hồ sơ để điều tra lại vụ án. Nguyên nhân, cơ quan chức năng xác định, ba chiếc lồng chim có giá trị 1,2 triệu đồng là chính xác. Tuy nhiên, ba con chim bị trộm được xác định giá 9 triệu đồng là chưa đủ cơ sở. Vì vậy, Tòa quyết định trao trả hồ sơ để cơ quan công an và VKSND TP. Tam Kỳ giám định lại giá trị thực của ba con chim.

Theo hồ sơ vụ án, ngày 14/7/2015, Tùng điều khiển xe máy chở Tấn đi vào TP Tam Kỳ chơi. Trên đường đi Tấn rủ Tùng dạo quanh các tuyến đường ở thành phố để trộm cắp chim. Cả hai chạy xe máy ngang nhà ông Bảo (khối phố Mỹ Thạch Bắc, phường Tân Thạnh, TP Tam Kỳ) để bắt trộm chim.

Tùng đứng ngoài giữ xe và canh cho Tấn leo qua tường rào vào khuôn viên nhà ông Bảo lấy trộm hai lồng chim, một lồng có một con chim chào mào trị giá 3 triệu đồng, lồng chim thứ hai trị giá 2 triệu đồng. Sau đó cả hai bán hai lồng chim với giá 2 triệu đồng để lấy tiền tiêu xài.

Tiếp tục ngày 17/7/2015, cả hai lại vào nhà ông Bảo để trộm một lồng chim chào mào có giá 4 triệu đồng. Trong lúc đem bán thì bị cơ quan Công an phát hiện nên cả hai bỏ trốn, công an thu giữ chiếc lồng chim này và trả cho ông Bảo. Ngoài ra, ông Bảo không có yêu cầu gì thêm về phần bồi thường dân sự.

Ngay sau đó, hai thanh niên này bị công an bắt giữ. Tại cơ quan điều tra, cả đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình phù hợp với các chứng cứ, tài liệu mà cơ quan điều tra thu thập được.

Không dễ định giá chim

Trả lời báo Dân Việt ngày 6/5, PGS-TS Lê Xuân Cảnh (nguyên Viện trưởng Viện sinh thái và Tài nguyên sinh vật) cho biết: “Giá cả chim không xác định được. Nếu định giá của địa phương thì theo giá thị trường, không có cơ sở để đưa ra giá cụ thể. Hơn nữa, giá cả của các loài chim tùy người mua, người bán nên cũng khó kiểm soát.”

“Theo tôi được biết nếu xét xử thì thường sẽ tính số lượng con chứ không tính giá thị trường. Chim chào mào nếu có ai thích chơi giá vài ba triệu cũng không là gì, từ vài trăm nghìn dao động đến vài triệu ở các chợ chim. Tuy nhiên cũng tùy vào giới chơi chim thích loại nào thì cho là loại đó hay” – ông Cảnh nói thêm.

Liên quan đến sự việc trên, báo Người Đưa Tin ngày 6/5 có đăng ý kiến luật sư Trương Thị Thu Hà (Văn phòng Luật Kim Tín) cho rằng, việc xác định lại giá trị ba con chim trong vụ án này là đặc biệt quan trọng. Bởi, nếu định giá tổng cộng giá trị ba chiếc lồng cùng ba con chim dưới 2 triệu đồng thì sẽ không đủ cơ sở để truy tố hình sự liên quan vụ việc hai đối tượng trộm chim tại nhà ông Bảo.

Trong trường hợp, nếu ông Bảo có hóa đơn, chứng từ mua bán, thuế… hợp lệ về việc mua bán, hồ sơ nhập khẩu… thì việc xác định giá trị ba con chim sẽ dễ dàng và được thừa nhận. Riêng trường hợp, ông Bảo không có hóa đơn, chứng từ thì cơ quan chức năng phải tham khảo từ nhiều nguồn như chuyên gia sinh vật cảnh, giá cả thị trường… để đảm bảo giá trị gần đúng với thực tế.

Tuy nhiên, chim là tài sản đặc biệt, khó xác định được giá thị trường nên việc định giá cũng gặp nhiều khó khăn, chỉ có thể mang tính tương đối, không thể chính xác hoàn toàn.

Có thể xử phạt Giám đốc Sở vì... nuôi chim quý?

Xung quanh vụ việc trên, theo luật sư Trương Anh Tú (Đoàn Luật sư TP.Hà Nội), ngoài vấn đề liên quan đến tính hợp lý khi khởi tố vụ án thì còn một vấn đề rất quan trọng cần phải xem xét đến: đó là việc nuôi chim chào mào – loài chim hoang dã, tự nhiên của ông Lê Phước Hoài Bảo có hợp pháp hay không?
Luật sư Trương Anh Tú cho rằng, người nuôi chim chào mào không được cấp phép có thể bị xử phạt.
Luật sư Trương Anh Tú cho rằng, người nuôi chim chào mào không được cấp phép có thể bị xử phạt.  
“Việc nuôi dưỡng các loài động vật quý hiếm trong đó có các loài chim đang được xem là thú vui ở nhiều tầng lớp nhân dân. Nhiều người sẵn sàng bỏ cả triệu đồng, thậm chí cả trăm triệu chỉ để sở hữu loại độc đáo, quý hiếm. Người ngắm thì xuýt xoa, người chơi thì tự hào nhưng không phải tất cả những thú chơi này đều đúng pháp luật”- Ông Tú đặt vấn đề.

“Đối với loài chim chào mào, theo tôi được biết thì loài này không sinh sản trong môi trường nuôi lồng, vì vậy nguồn gốc của những con chim này chỉ có thể đến bằng hai cách, thứ nhất là nhập khẩu, thứ hai là săn - bẫy trong rừng Việt Nam. Cả hai nguồn gốc này đều tiềm ẩn khả năng vi phạm pháp luật. Vì “nhận thức được rằng những loài động vật và thực vật hoang dã với vẻ đẹp phong phú và đa dạng của chúng là một phần không thể thay thế của những hệ sinh thái tự nhiên của trái đất, chúng phải được bảo vệ cho thế hệ hôm nay và những thế hệ mai sau. ..” – Luật sư Trương Anh Tú nói.

Theo ông Trương Anh Tú, loài chào mào được ghi nhận tại mục 22.6 của Công ước CITES năm 1973, và được Bộ NN&PTNN nước ta đưa vào danh mục các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp.

Theo đó, hai văn bản này đều ghi nhận Loài Chào mào thuộc Phụ lục II là danh mục những loài động vật, thực vật hoang dã hiện chưa bị đe dọa tuyệt chủng, nhưng có thể dẫn đến tuyệt chủng, nếu việc xuất khẩu, nhập khẩu, tái xuất khẩu, nhập nội từ biển và quá cảnh mẫu vật từ tự nhiên vì mục đích thương mại những loài này không được kiểm soát.

 

Trở lại vấn đề giám đốc sở bị mất chim chào mào. Tôi không rõ rằng chim chào mào của ông Giám đốc Sở đã có giấy phép hay chưa, nhưng chim chào mào nói chung thuộc loại động vật hoang dã, do đó cần thiết phải xác minh nguồn gốc của chim chào mào.

Luật sư Trương Anh Tú
 
Để bảo vệ những loài này, chúng ta đã ban hành hàng loạt các quy định, chẳng hạn tại điều 5, Nghị định 32/2006/NĐ-CP ngày 30/3/2006 đã nghiêm cấm đối với các hành vi “Vận chuyển, chế biến, quảng cáo, kinh doanh, sử dụng, tàng trữ, xuất khẩu, nhập khẩu thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm trái với quy định tại Nghị định này và quy định hiện hành của pháp luật”.

Để vận chuyển, cất giữ hay nuôi các loài động thực vật này đòi hỏi phải có “giấy tờ chứng minh nguồn gốc khai thác hợp pháp” nếu động vật có nguồn gốc Việt Nam,  đòi hỏi phải xuất trình trước một giấy phép xuất khẩu hoặc 1 chứng chỉ tái xuất nếu chim có ngồn gốc nước ngoài, tất cả quy trình này đều phải tuân thủ các chuẩn mực và được đặt dưới sự giám sát của CITES. 

Như vậy, để được sở hữu hợp pháp một động vật quý hiếm, độc đáo cũng rất công phu, nếu không muốn nói là bất khả thi, nếu không cẩn thận người nuôi sẽ vi phạm hành chính thậm chí vi phạm pháp luật hình sự theo quy định tại Điều 190, Bọ luật Hình sự (sửa đổi bổ sung năm 2009).

Bình luận

TIN TỨC NÊN ĐỌC

Báo Điện tử VTC News