Monozukuri - Định nghĩa Nhật Bản về sáng tạo trong sản xuất

(VTC News) - Các doanh nghiệp Việt Nam được học hỏi, ứng dụng chương trình Monozukuri của Nhật Bản đều chia sẻ rằng họ đạt được những thành công đáng kể trong sản xuất kinh doanh.

Monozukuri là một từ tiếng Nhật, trong đó “mono” có nghĩa là sản phẩm và “zukuri” có nghĩa là quá trình tạo ra sản phẩm. Tuy nhiên, Monozukuri không chỉ đơn giản là “tạo ra sản phẩm”, mà đây là một khái niệm chỉ việc cung cấp ý tưởng về một quá trình xây dựng tinh thần sản xuất, một hệ thống cùng các quy trình tiêu chuẩn để tạo ra một sản phẩm tốt.
Monozukuri không chỉ mang tính chất khoa học thuần túy, mà còn là quá trình sáng tạo trong sản xuất dây chuyền của Nhật Bản
Khái niệm này cũng mang hàm ý  thể hiện kỹ năng, tinh thần, niềm say mê và sự tự hào về khả năng thực hiện hoạt động tạo ra những sản phẩm chất lượng một cách tốt nhất. Ý nghĩa của Monozukuri không phải là hành động lặp đi lặp lại một cách vô thức, nó đỏi hỏi sự tư duy sáng tạo gắn liền với sự khéo léo, lành nghề của người lao động.


Điều này chỉ có được sau một quá trình rèn luyện, tích lũy kinh nghiệm lâu dài trong thực tiễn, hơn là chỉ thông qua những chương trình học hàn lâm truyền thống. Trên quan điểm đó, Monozukuri thực sự có tính chất nghệ thuật hơn, chứ không chỉ mang tính chất khoa học thuần túy.


Triết lý của Toyota là sản phẩm làm ra không phải do máy móc mà do con người tạo ra, và điều quan trọng là phải tạo ra một môi trường để con người có thể không ngừng đưa ra những ý tưởng mới cũng như liên tục cải tiến qui trình sản xuất.


Đối với những ngành công nghiệp phải đối mặt với tình trạng cạnh tranh khốc liệt trên phạm vi toàn cầu, việc phát triển nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng nhất để có thể đảm bảo sự phát triển lâu dài và khả năng thành công cho doanh nghiệp.


Dưới sự giảng dạy của các giảng viên đến từ Đại học Bách khoa HN, và sự hỗ trợ từ các chuyên gia giàu kinh nghiệm của Toyota, Chương trình Monozukuri đã và đang tập trung cung cấp và chia sẻ các thông tin về Hệ thống Sản xuất Toyota (Toyota Production System -TPS), Giảm thiểu lãng phí và Cải tiến không ngừng, Công việc tiêu chuẩn, Quản lý chất lượng trong Sản xuất tinh gọn của Toyota, và Phương pháp tư duy tích cực trong giải quyết vấn đề...


Các khóa học đã được triển khai theo hình thức học viên đóng vai trò trung tâm tham gia các thảo luận nhóm, bài tập tình huống, xác định các vấn đề ngay trong công việc thực tiễn sản xuất hàng ngày của công ty và đề xuất các giải pháp thích hợp, trong khi đó giảng viên đóng vai trò là người cố vấn.


Đặc biệt, tham gia khóa học này, các học viên không chỉ được đào tạo về mặt lý thuyết mà còn được hướng dẫn cách thức tiến hành các hoạt động cải tiến, thăm quan nhà máy TMV & các công ty đã áp dụng triển khai thành công hệ thống TPS để có cái nhìn thực tế hơn về những kiến thức đã được tiếp thu trong khóa học.


Qua hơn 10 năm thực hiện, chương trình đã xây dựng được đội ngũ 8 giảng viên chuyên nghiệp,  tổ chức thành công 36 khóa học tại trường ĐHBKHN và TMV, cho tổng số 919 học viên, trong đó 562 học viên là các cấp quản lý của 119 doanh nghiệp trên toàn quốc, và hơn 357 sinh viên xuất sắc của các trường đại học kỹ thuật.


Bên cạnh các khóa học, Chương trình cũng đã thực hiện thành công 2 mô hình Cải tiến thí điểm (Kaizen Showcase) tại Công ty TNHH Công nghiệp Chính xác Việt Nam I (VPIC1) và Tập đoàn LeGroup, nhằm giúp các doanh nghiệp ứng dụng TPS thành công vào sản xuất của chính doanh nghiệp và đã đạt được tiến bộ đáng kể trong hoạt động quản lý sản xuất và kinh doanh.


Đặc biệt, từ năm 2016, bên cạnh hình thức học truyền thống với bài giảng, các hoạt động trên lớp và hoạt động tham quan nhà máy, khóa học tập trung nâng cao hơn nữa kiến thức thực tiễn của học viên thông qua nội dung học với các trò chơi, ví dụ sát với thực tế, đồng thời tổ chức tham quan nghiên cứu trực quan tại mỗi doanh nghiệp học viên.


Khóa học cũng mở rộng nội dung bài giảng tập trung hơn vào kiến thức về công việc tiêu chuẩn, cũng như bổ sung kiến thức về vận tải và kho bãi. Dự kiến khóa học Monozukuri tiếp theo “Phương thức sản xuất Lean” sẽ được thực hiện vào trung tuần tháng 5 năm nay.


Mới đây, Công ty ô tô Toyota Việt Nam (TMV), Quỹ Toyota Việt Nam (TVF)  và Đại học Bách Khoa Hà Nội (ĐHBKHN) phối hợp tổ chức Hội thảo “Monozukuri 10 năm một chặng đường tại Việt Nam”.

Doanh nghiệp Việt chia sẻ về thành công khi ứng dụng triết lý Monozukuri vào sản xuất kinh doanh
Tại buổi hội thảo, 4 doanh nghiệp đã từng tham gia khóa học bao gồm: Công ty TNHH Công nghiệp chính xác Việt Nam (VPIC1), Công ty Cổ phần Sản xuất Thương mại LeGroup, Công ty TNHH Diesel Sông Công (DISOCO) và công ty TNHH Liên doanh Vĩnh Hưng (TMI Vietnam) đã chia sẻ về những khó khăn trong sản xuất và kinh doanh, cũng như những kết quả và thành tựu đạt được sau khi tham gia khóa học Monozukuri.


Các doanh nghiệp này đều đã và đang áp dụng Hệ thống sản xuất Toyota (TPS) vào trong thực tế sản xuất, và đạt được nhiều thành công đáng kể. Trên thực tế, khi áp dụng kiến thức 5S vào thực tế, các doanh nghiệp đã cải thiện được môi trường sản xuất, giảm mặt bằng, tiết kiệm thời gian và chi phí.


Thực hiện Công việc tiêu chuẩn, áp dụng công nghệ tự động và sắp xếp dòng chảy sản xuất giúp các doanh nghiệp tăng năng suất, nâng cao chất lượng, đảm bảo an toàn lao động, giảm nhân công, giảm thời gian sản xuất sản phẩm, giảm tiêu thụ năng lượng, giảm lãng phí, giảm tối đa lượng sản phẩm lỗi trong dây chuyển,…


Đặc biệt, các doanh nghiệp cũng đã xây dựng được phong trào kaizen – cải tiến không ngừng, khuyến khích công nhân viên đưa ra hàng trăm ý kiến sáng tạo, cải tiến mỗi năm, từ đó góp phần không nhỏ cho sự phát triển của doanh nghiệp.



Thái Anh

Bình luận

TIN TỨC NÊN ĐỌC

Báo Điện tử VTC News