Đại biểu QH: Thực lực khoa học công nghệ đánh giá quốc gia sẽ đi về đâu

(VTC News) - Phó Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cho rằng, trong quan hệ quốc gia, người ta rất chú ý tới khoa học công nghệ và nhìn vào chính sách, thực lực khoa học công nghệ để đánh giá quốc gia này sẽ đi về đâu, phát triển thế nào.

Sáng 2/6, Quốc hội thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Chuyển giao công nghệ (sửa đổi). 

Trao đổi với phóng viên bên hành lang Quốc hội sáng 2/6, TS Nghiêm Vũ Khải, Đại biểu Quốc hội đoàn Hải Phòng, Phó Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cho rằng doanh nghiệp phải là trung tâm của đổi mới sáng tạo.

Nghiem vu khai

 TS Nghiêm Vũ Khải, Đại biểu Quốc hội đoàn Hải Phòng.

- Dự án Luật Chuyển giao công nghệ đang được thảo luận có ý nghĩa thời sự thế nào, thưa ông?

Đầu tiên, đây là cơ hội để ngành khoa học vận động, hoàn thiện chính sách đúng với chủ trương của Hiến pháp, các Nghị quyết của Trung ương, chủ trương của Nhà nước coi khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là yếu tố quyết định để phát triển lực lượng sản xuất.

Mục tiêu chính của đạo luật này là thúc đẩy đổi mới, chuyển giao công nghệ tiên tiến vào Việt Nam, thúc đẩy phong trào thi đua sáng tạo trong nhân dân, nâng cao năng suất, chất lượng hiệu quả sản xuất kinh doanh, phục vụ đời sống con người.

Đương nhiên trong nhiệm vụ chung có nhiệm vụ phải tạo ra các điều kiện tiêu chuẩn kỹ thuật để tránh việc nhập vào Việt Nam những công nghệ lạc hậu gây ô nhiễm môi trường, tác động có hại tới con người, môi trường, xã hội.

Luật Chuyển giao công nghệ cũng có tính quan trọng về mặt thời điểm, nhất là trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang triển khai mạnh mẽ trên thế giới. Do đó, chúng ta phải tiếp cận và chủ động, tích cực hội nhập vào thế giới hiện đại.

- Chính sách cho khoa học công nghệ của các quốc gia phát triển như thế nào, thưa ông?

Tôi có nghiên cứu chính sách ngoại giao khoa học của quốc gia khác. Người ta cho rằng khoa học  công nghệ là lực lượng thống trị trong quá trình toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế.

Trong quan hệ quốc gia, người ta rất chú ý tới khoa học công nghệ và nhìn vào chính sách, thực lực khoa học công nghệ để đánh giá quốc gia này sẽ đi về đâu, phát triển thế nào.

Do đó, đây là cơ hội rất tốt để chúng ta có chính sách thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực trình độ khoa học công nghệ trong nước.

Video: Tìm ra thức ăn sẽ cứu đói nhân loại trong tương lai

- Có ý kiến cho rằng, việc chuyển giao công nghệ trong những năm qua tại Việt Nam không thực sự phát triển?

Nói về việc này có nhiều lý do, nguyên nhân. Trong luật này cần làm rõ hơn, quy định cụ thể hơn là vai trò của doanh nghiệp là trung tâm của đổi mới sáng tạo. Hiện nay doanh nghiệp Việt Nam có quy mô nhỏ, tập quán sản xuất kinh doanh chủ yếu dựa vào phương thức phát triển cũ chứ không lấy khoa học công nghệ là cốt lõi để phát triển cho nên nhu cầu công nghệ thấp.

Bên cạnh đó, do chi đầu tư cho phát triển khoa học công nghệ trong nước còn thấp cho nên chúng ta chưa có nhiều sản phẩm công nghệ hoàn hảo. Thực tế, chúng ta có một số thành công như công nghệ về chế tạo vắc xin, tạo giống…

Thế nhưng, đa phần những công nghệ phục vụ sản xuất hàng hóa vật chất thì chúng ta chưa có công nghệ bản địa ở trình độ cao. Đây là điểm hạn chế.

Ngoài ra tinh thần của xã hội tôn vinh đổi mới sáng tạo, tôn vinh khoa học công nghệ còn ở mức độ thấp. Sự nghiệp khoa học công nghệ không chỉ là của những nhà khoa học, công nghệ chuyên nghiệp mà còn trong một môi trường xã hội luôn hướng đến ứng dụng phát triển công nghệ, đặc biệt là công nghệ tiên tiến.

Tôi cho rằng, luật này được thông qua sẽ đóng góp thay đổi thực trạng hiện nay. Tuy nhiên một thực tế cho thấy dù luật có quy định hay nhưng thực thi không tốt thì sẽ không đi vào cuộc sống.

Ví dụ như một số điểm trong Luật Khoa học công nghệ 2013 đưa ra chính sách rất tốt nhưng không cụ thể được. Tiêu biểu như điều 46 đề xuất việc các dự án đầu tư, đặc biệt là các chương trình phát triển kinh tế xã hội phải có mục chi cho khoa học công nghệ tạo cơ sở luận cứ khoa học để thực hiện dự án; giải quyết vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai nhưng thực tế nhiều dự án, công trình quan trọng quốc gia tiêu hàng chục nghìn tỷ đồng nhưng mục về khoa học công nghệ rất mờ nhạt, thậm chí không có.

Xin cảm ơn ông!

>>> Đọc thêm: Loại thuốc mới giúp con người có thể sống tới 120 tuổi

Minh Đức (Thực hiện)
Bình luận