Phóng sự - Khám phá

(VTC News) - Với kinh nghiệm săn tàu đắm dưới lòng đất, đám thợ săn phán đoán có thể xác con tàu cho tới 500 tấn sắt vụn. Với giá bán 4 ngàn đồng/kg sắt, con tàu cổ này sẽ đem lại cho nhóm thợ săn 2 tỷ đồng.

Nói về chuyện trục vớt tàu đắm, săn tàu chìm dưới lòng đất, không thể không kể đến những đội thợ lặn chuyên nghiệp ở Hải Phòng. Hễ ở đâu có tàu đắm, dọc các dòng sông lớn, khắp Biển Đông, họ đều có mặt để làm công việc trục vớt thuê.

Phút nghỉ ngơi của nhóm thợ săn tàu dưới lòng đất.

Hiện ở dọc bờ sông Cấm và cửa sông Lạch Tray, có vài công ty và gần chục nhóm thợ lặn, chuyên làm nghề trục vớt tàu thuyền đắm và săn tìm tàu cổ dưới đáy sông, đáy biển.

Những công ty này đều mới thành lập từ vài năm nay, do những nhóm thợ lặn đứng ra làm chủ, để hoạt động bài bản hơn. Mỗi khi có người thuê trục vớt tàu đắm, người đứng đầu công ty lại huy động các nhóm thợ lặn đi làm. Sau khi trừ chi phí, lời lãi thế nào cứ bổ đầu chia nhau.

Ngoài những lúc đi trục vớt tàu đắm thuê, họ lại lần mò dưới đáy sông để săn tìm tàu dưới… lòng đất.

Nghe chuyện săn tàu dưới lòng đất quả khó tin, nhưng nó là sự thật. Hàng trăm, hàng chục năm trước, những con tàu đắm dọc sông Cấm, cửa biển, đặc biệt ở những khu vực bến cảng, đã bị lớp phù sa, đất cát bồi lấp, chôn sâu xuống lòng đất. Cùng với sự dịch chuyển của dòng chảy, của “dòng sông bùn” dưới đáy sông, vụng xoáy, sự bồi lấp… càng ngày, những con tàu khổng lồ càng chìm sâu trong lòng đất.

Máy trục vớt tàu đắm.

Những đội thợ lặn săn tìm tàu thuyền dưới đáy sông đã hoạt động từ hàng chục năm nay, càn đi quét lại dưới lòng sông, đáy biển, song vẫn chưa phát hiện cũng như trục vớt hết được. Những năm trước, với phương tiện lạc hậu, họ chỉ có thể mò tìm, trục vớt được tàu thuyền chìm vài mét dưới lòng đất, nhưng giờ đây, phương tiện được cải thiện, họ có thể khai thác được ở độ sâu hơn, nên có thể nói nguồn “tài nguyên” tàu đắm vẫn còn rất nhiều dưới lòng đất.

Càng mò mẫm sâu xuống lòng sông, lòng biển, những “nhà khảo cổ nghiệp dư” này lại càng phát hiện ra nhiều chuyện thú vị, đặc biệt là những con tàu cổ.

Phải nằn nì mãi thợ lặn Lê Văn Hiển mới cho tôi xuống tàu theo nhóm săn lùng tàu đắm của anh Bùi Văn Ngợi xuất phát từ cửa sông Lạch Tray. Mùa mưa bão, nước sông Cấm dâng cao, đỏ au cuồn cuộn.

Theo lời Hiển, nhóm của anh mới phát hiện được một con tàu cổ chìm từ thời Pháp ở giữa sông Cấm, đoạn thuộc khu vực phà Đình Vũ. Công cuộc săn tìm con tàu cổ này là kỳ công có một không hai, kéo dài suốt 20 năm trời.

Động cơ hút bùn, thổi cát đưới đáy sông.

Qua lời các cụ già sống ven sông Cấm, vào thập kỷ 30 của thế kỷ trước, một con tàu chở than khổng lồ của Pháp đã đâm vào một tàu chở hàng và chìm ở giữa sông Cấm. Do nước sông rất sâu, tàu lớn, lại chở nặng, các phương tiện hiện đại nhất thời kỳ đó cũng không trục vớt được, nên họ đành phải bỏ.

Chuyện về con tàu chở than khổng lồ này, giới săn tìm tàu đắm ở Hải Phòng đều biết, và họ đã mở hàng loạt cuộc tìm kiếm từ nhiều năm nay, song không có kết quả. Riêng thợ lặn Lê Văn Hiển đã quần thảo, đào bới, xâm nát lòng sông Cấm từ 20 năm nay, đào lên từ lòng sông hàng trăm con tàu, xà lan mục nát, song con tàu chở than khổng lồ kia vẫn biệt tăm.

Đám thợ săn tàu đắm này đều thừa biết con tàu lớn như thế không thể chui qua lỗ kim được, chỉ tại phương tiện còn thô sơ, nên họ chưa phát hiện được nó mà thôi.
 

Máy hút bùn phải chạy liên tục nhiều tháng liền mới làm lộ được tàu đắm dưới lòng đất.

Mới đây, sau khi xiên hàng trăm mũi khoan tay xuống lòng đất, Hiển và nhóm thợ lặn của anh Ngợi đã phát hiện ra con tàu này, nó nằm ở khúc sông sâu 10m nước và ẩn dưới 20m bùn cát.

Với nhóm thợ lặn nghiệp dư như Hà Công Chuôm chuyên săn tìm tàu đắm trên sông Hồng thì dù có phát hiện ra con tàu này cũng chịu, nhưng với nhóm săn tàu đắm ở Hải Phòng thì rất đơn giản. Chỉ cần phát hiện ra tàu đắm thì dù ở lòng sông, lòng đất hay lòng biển họ cũng trục lên được hết.

Ngay khi phát hiện con tàu, anh Ngợi đã báo cáo Cảng vụ để được cấp giấy phép trục vớt. Cảng vụ cấp phao, đèn báo hiệu giữa sông cho nhóm thợ săn tàu này, để tàu bè qua lại tránh đường, đảm bảo cho việc trục vớt an toàn.
 

Thợ lặn nhảy xuống sông Cấm làm việc.

Sau gần hai tháng trời hút bùn, thổi cát, một khoảng đáy sông rộng cả ngàn mét vuông bị đào sâu xuống lòng đất 20m, con tàu mới hiện ra một phần. Đám thợ lặn đo được chiều ngang của con tàu rộng 15m và lòng tàu sâu tới 7m. Căn cứ vào chiều ngang và chiều sâu của con tàu, ước đoán, con tàu chở than này phải dài cỡ vài chục mét.

Với kinh nghiệm săn tàu đắm dưới lòng đất, có thể xác con tàu này cho tới 500 tấn sắt vụn. Với giá bán 4 ngàn đồng/kg sắt, con tàu  này sẽ đem lại cho nhóm thợ săn 2 tỷ đồng. Trừ chi phí trục vớt, mỗi thợ lặn sẽ bỏ túi một món tiền kha khá.

Bơi bên cạnh nơi con tàu đắm.

Chiếc tàu cũ kỹ chở theo những phương tiện trục vớt, đồ nghề lặn cùng 20 thợ lặn thả neo giữa sông Cấm, đoạn phà Đình Vũ. Những chiếc phao, đèn báo hiệu nhấp nhô ở cách khu vực trục vớt cả trăm mét. Tàu bè ngược xuôi qua lại đều tránh khu vực có phao báo hiệu.

Thợ lặn Nguyễn Trọng Nghĩa mình trần trùng trục, đội mũ lặn, xả dây hơi và dây bảo hiểm rồi nhảy ùm xuống dòng Cấm mênh mang sóng nước. Anh ta lặn một hơi mất tăm dưới dòng nước đục ngàu, đỏ au phù sa, rồi nhô đầu lên cười nhăn nhở hỏi: “Nhà báo có chụp được cảnh tớ đang bơi cạnh con tàu đắm không?”.

Chẳng nhìn được gì ngoài sóng và nước. Con tàu cổ khổng lồ vẫn yên vị dưới lòng sông. Theo tính toán của đám thợ săn tàu, phải mất hơn tháng thổi cát, hút bùn nữa, mới có thể trục vớt con tàu này lên mặt nước. Tôi đành phải xuống con thuyền buôn bán hàng vặt vào bờ. Ngoài sông, những thợ săn tàu bắt đầu công việc dưới đáy sông.

Còn tiếp…

Phạm Ngọc Dương