(VTC News) - Theo chuyên gia pháp lý Lê Cao, nếu việc nổ súng của anh
em ông Đoàn Văn Vươn chỉ nhằm cản trở người thi hành công vụ thì có dấu hiệu của
tội chống người thi hành công vụ (Điều 257 BLHS) và khởi tố họ về tội giết
người là sai.
Hậu quả
pháp lý mà ông Đoàn Văn Vươn và những người trong gia đình ông phải nhận nếu bị
đem ra xét xử là như thế nào? Việc khởi tố ông Vươn và những người
trong gia đình về tội giết người đã đúng chưa? Để trả lời câu hỏi này, PV VTC News đã
trao đổi với ông Lê Cao, Công ty Luật hợp danh FDVN.
- Cơ quan công an đã khởi tố về tội giết người đối với
ông Đoàn Văn Vươn và những người khác như ông Đoàn Văn Quý, Đoàn Văn Sinh,
Đoàn Văn Đệ. Vậy theo ông khi nào thì một hành vi chống trả bằng vũ lực được
xem là giết người?
 |
|
Ông Đoàn Văn Vươn (phải) và em trai bị khởi tố về hành vi giết
người. |
- Hành vi được coi là giết người là hành vi cố ý tước đoạt tính mạng của
người khác một cách trái pháp luật. Trong vụ việc đang được tiến hành điều
tra ở Tiên Lãng, cần xác định được rõ mục đích tước đoạt tính mạng của người
khác là có hay không.
Việc nổ súng hoa cải để bắn thì cần điều tra để
làm rõ, việc xả súng là do bức bách, quẫn trí hay nhằm gây thương tích, ngăn
cản, đe dọa người khác.
Trong mọi trường hợp, để truy tố một người ra
trước tòa án về tội giết người cũng cần xem xét về phương diện lỗi của người
đó, lỗi đó được thể hiện ở việc cố ý tước đoạt tính mạng người khác.
- Trong vụ án này, tại sao lại khởi tố về tội
giết người mà không khởi tố tội chống người thi hành công vụ?
- Tội chống người thi hành công vụ thể hiện ở
việc dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở người
thi hành công vụ thực hiện công vụ của họ hoặc ép buộc họ thực hiện hành vi
trái pháp luật. Trường hợp này như tôi đã nói là cần phải làm rõ việc nổ
súng là để cản trở người thi hành công vụ hay để tước đoạt tính mạng của
người khác.
Nếu việc nổ súng chỉ nhằm cản trở người thi hành
công vụ thì có dấu hiệu của tội chống người thi hành công vụ (Điều 257 BLHS)
và nếu khởi tố về tội giết người là sai.
Tuy nhiên, vụ việc đang trong quá trình điều tra
nên chưa rõ được các dấu hiệu cấu thành tội phạm như chúng ta đang trao đổi.
Rõ ràng việc định tội danh phải trên cơ sở xác định được lỗi, mục đích, động
cơ nổ súng của những người này là nhằm để ngăn cản việc thi hành công vụ hay
là nhằm tước đoạt tính mạng những người tham gia cưỡng chế.
- Trường hợp này, ông Quý nổ súng còn những
người khác không nổ súng vào lực lượng cưỡng chế, tại sao lại khởi tố cả 4
người về tội danh giết người?
- Về tình tiết liên quan đến nội dung vụ án, hiện tại chỉ có cơ quan
điều tra, những người trong cuộc và những chứng cứ cụ thể của vụ án mới thể
hiện được.
- Theo tôi, trong trường hợp này, cơ quan điều tra cho rằng, ông Vươn và
những người còn lại có vai trò đồng phạm với ông Quý nên họ đã khởi tố cả 4
người.
- Vụ nổ súng đã làm cho một số người bị
thương nhưng không ảnh hưởng đến tính mạng có được xem là cố ý gây thương
tích hay không?
- Cố ý gây thương tích khác với giết người ở chỗ, hành vi này cố ý làm
cho người khác bị thương, tính chất nguy hiểm không lớn như hành vi giết
người. Như trên tôi đã nói, cần làm rõ là hành vi của ông Quý có cố ý tước
đoạt tính mạng của người khác hay chỉ làm người khác bị thương.
Nếu làm rõ được hành vi của ông Quý là nhằm tước
đoạt tính mạng của người khác thì dù cho người đó bị thương cũng không được
chuyển thành tội cố ý gây thương tích.
Trường hợp này, rơi vào trường hợp phạm tội chưa đạt, nghĩa là hậu quả
chết người nằm ngoài ý muốn của người phạm tội. Do đó, quan trọng là cần
chứng minh được rõ hành vi của ông Quý có cố ý tước đoạt tính mạng người
khác hay không, nếu không thì không phải tội giết người.
 |
|
Nhà văn Nguyễn Quang Vinh tiếp xúc với 2 người vợ của ông Vươn
và ông Quý (Ảnh: Blog NguyenQuangVinh) |
- Trường hợp những người này vẫn bị truy tố
về tội giết người, thì theo quy định của pháp luật hiện hành mức án mà họ
phải nhận là như thế nào?
- Nếu bị truy tố về tội giết người thì tùy theo kết luận điều tra và các
chứng cứ của vụ án, tùy trường hợp, những người này có thể bị xét xử với mức
án khác nhau theo Điều 93 BLHS.
- Tuy nhiên, nếu bị truy tố về tội giết người
nhưng do không có hậu quả chết người nên khi quyết định hình phạt, theo
khoản 3, Điều 52 BLHS, quy định: “Đối với trường hợp phạm tội chưa đạt, nếu
điều luật được áp dụng có quy định hình phạt cao nhất là tù chung thân hoặc
tử hình, thì chỉ có thể áp dụng các hình phạt này trong trường hợp đặc biệt
nghiêm trọng; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt không quá ba phần tư
mức phạt tù mà điều luật quy định.”
- Vụ việc này xảy ra có phần lỗi của chính
quyền huyện Tiên Lãng. Khi xét xử, Tòa sẽ căn cứ vào những sai phạm đó của
chính quyền và những vấn đề nào khác quy định tại các điều luật để kết án?
- Điều nghiêm trọng của vụ việc chấn động dư luận này, trước hết phải là
hàng loạt những sai phạm có hệ thống trong việc quản lý đất đai của chính
quyền huyện Tiên Lãng.
Vụ việc đã làm cho chúng ta thấy, những sai lầm
của chính sách về đất đai kéo dài không được khắc phục, sửa đổi. Căn cứ theo
những tình tiết cụ thể, những sai phạm về việc thu hồi đất, cưỡng chế thu
hồi đất trong trường hợp này rất cần được xem là nguyên nhân dẫn đến cuộc
xung đột không đáng có giữa chính quyền và người dân. Đó cũng là một trong
những dấu hiệu là tình tiết giảm nhẹ của các bị can.
Khi xét xử, tòa án phải căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi,
mức độ thực hiện ý định phạm tội và những tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ
khác mà bị can có.
Về nguyên tắc, cho đến nay, những người trong vụ
việc này chưa ai bị xem là có tội khi chưa có quyết định, bản án của Tòa án
có thẩm quyết quyết định họ có tội.
- Trường hợp đồng phạm thì việc chịu chế tài
như thế nào, thưa ông?
- Điều 53 BLHS chỉ rõ khi quyết định hình phạt đối với những người đồng
phạm, Toà án phải xét đến tính chất của đồng phạm, tính chất và mức độ tham
gia phạm tội của từng người đồng phạm. Các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng
hoặc loại trừ trách nhiệm hình sự thuộc người đồng phạm nào, thì chỉ áp dụng
đối với người đó.
- Nếu bị xét xử về tội chống người thi hành
công vụ thì mức hình phạt như thế nào?
- Tùy trường hợp bị xét xử theo khoản 1 hay khoản 2 Điều 257 BLHS, người bị
xét xử sẽ chịu mức phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ
sáu tháng đến ba năm (khoản 1) hay bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.
Tôi cũng xin nhắc lại là vụ việc đang trong quá
trình điều tra, ông Vươn và những người trong gia đình ông chưa bị xem là có
tội cho đến khi nào có quyết định, bản án của Tòa án tuyên ông Vươn có tội.
Và việc kết luận, buộc tội, tuyên một người có
tội, tội gì, mức hình phạt như thế nào sẽ phải được các cơ quan tiến hành tố
tụng thực hiện đúng theo quy định của pháp luật.
Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi!
Phan Mạnh (thực hiện)
(* Bài viết được phối hợp thực hiện bởi
Công ty Luật hợp danh FDVN)