Thật kỳ lạ, song đã 63 năm trôi qua sau khi Chiến tranh Thế giới II kết thúc, các nhà sử học vẫn không thể nói chính xác phía Đức hay phía Nga đã mất trong nó bao nhiêu người. 

 

 

Toàn bộ vấn đề là ở chỗ chính người Đức cũng không thể tính đếm được tổn thất của quân đội mình.

 

Bị thua trong cuộc chiến và đất nước bị phân chia thành hai miền riêng biệt đã dẫn đến việc các nhà nghiên cứu trong suốt thời gian dài không thể tập trung cùng nhau và đối chiếu các tài liệu lưu trữ.

 

Ngoài ra, phục vụ trong quân đội Đức còn có cả đại diện của các nước khác, vào thời điểm đó đã sáp nhập với Đế chế thứ ba, chẳng hạn, Áo hay Slovakia. Nhiều khi các nhà nghiên cứu đã bỏ sót các sự kiện như vậy, dẫn đến hạ thấp tổn thất.

 

Cơ cấu quân đội Đức hết sức phức tạp. Chiến đấu trong thành phần Lục quân là các sư đoàn bộ binh, về hình thức có quan hệ với không quân hay hải quân. Tổn thất của chúng được đưa vào các danh sách riêng biệt nên cũng gây khó khăn cho nhiệm vụ của các nhà nghiên cứu.

 

Dĩ nhiên, chính các nhân vật đứng đầu của nước Đức phát xít đã hiệu chỉnh các số liệu “bất tiện” về phía ít hơn. “Công việc tuyên truyền của Gơbbels đã sử dụng chúng, và tai hoạ là ở chỗ thậm chí bây giờ, sau chiến tranh, các nhà sử học buộc phải tiếp xúc với các tài liệu này, bởi nhiều hồ sơ lưu trữ đã bị tiêu huỷ”, - giám đốc Viện nghiên cứu lịch sử Nga, viện sĩ thông tấn Viện hàn lâm khoa học Nga Andrrei Sakharov nói.

 

Kết quả, quân Hitler đã công nhận có hơn 2,5 triệu đồng bào của mình thiệt mạng. Mặc dù chỉ riêng số ngôi mộ được biết đến trên lãnh thổ Liên xô cũ trong thời gian hiện tại đã tới gần 4 triệu, và con số ấy sẽ còn tăng do kết quả hoạt động của các đội tìm kiếm.

 

Ngoài ra, chính giai đoạn cuối cùng đã trở thành thảm kịch đối với nước Đức: trong 4 tháng cuối cùng của chiến tranh đã diễn ra các trận đánh đẫm máu nhất chỉ để chiếm được Berlin. Theo số liệu của nhà sử học Đức Burkhart Miuller- Gillebrand, cựu thiếu tướng lục quân, trong tháng 1- tháng 5/1945 ở mặt trận phía Tây số người mất tích hay bị bắt làm tù binh lên tới con số 1,5 triệu.

 

Theo tài liệu của Bộ tổng tham mưu Liên xô, trong giai đoạn từ tháng 1 đến ngày 9/5 năm đó Hồng Quân đã bắt được 1,94 triệu tù binh. Còn sau ngày 9/5 ở mặt trận phía Tây có thêm 1,284 triệu quân nhân ra hàng. Số lượng quân Đức bị chết trong giai đoạn này chỉ có thể được đánh giá theo các số liệu gián tiếp.

 

“Dựa trên các số liệu này, các nhà sử học quân sự đã kết luận, rằng số quân Đức bị thiệt mạng ở mặt trận phía Tây vượt quá con số 4 triệu người, - nhân viên khoa học chủ đạo của Trung tâm lịch sử quân sự Viện nghiên cứu lịch sử Nga Tatiana Bushueva nói. – Nhưng các kết quả này hoàn toàn không đáng tin cậy, bởi người ta đã không tính đến rất nhiều thời điểm, cũng như không thể tin vào việc tuyên truyền của phía Xô viết cũng như phía Đức”.

 

Tiến sĩ sử học, đại tướng Mahmut Gareev đánh giá tổn thất của nước Đức là 7 triệu người. Ông lập luận các kết luận của mình như sau. Có 21,2 triệu quân nhân đã qua các  hàng ngũ của lục quân Đức trong những năm chiến tranh.

 

Nếu cộng số lượng những người lính Đức được chôn cất trên lãnh thổ Liên xô cũ (hơn 4 triệu) với số người ngã xuống trên các mặt trận khác (1,4 triệu), số người được chuyển sang ngành công nghiệp (2 triệu), bị sa thải do bị thương, bệnh tật, bị kết án, đào ngũ…(2,5 triệu), bị bắt làm tù binh (gần 3 triệu), cũng như số còn lại trong biên chế quân đội của Đức vào thời điểm đầu hàng (4,8 triệu), sẽ nhận được con số là 18 triệu người. Còn 3 triệu người chưa được tính đến – rõ ràng, những người này cũng ngã xuống trong các trận chiến với Hồng Quân.

 

“Để so sánh, Hồng Quân đã mất 6,1 triệu người (chết ngoài mặt trận và trong quân y viện), cộng với 2,5 triệu bị bắt làm tù binh, đã bị quân hitler hãm hại trong các trại tập trung. Tổng cộng 8,6 triệu quân nhân, - nhân viên khoa học Viện nghiên cứu lịch sử Nga Viện hàn lâmkhoa học Nga Vladimir Nevezhin đã kể với phóng viên. – Cho dù con số ấy còn phải hiệu chỉnh lại”.

 

Tổn thất còn lại của Liên xô (gồm 18 triệu người) rơi vào dân lành, những nạn nhân của nạn diệt chủng do phát xít Đức tiến hành. Có nghĩa là tổng cộng Liên xô bị tổn thất gần 27 triệu người trong chiến tranh.

 

Đoàn Thị Phương (Theo Utro)


Video đang được xem nhiều