Xã hội

(VTC News) - Có ý kiến cho rằng, thu thuế trên diện tích đất lấn chiếm vô hình chung là thừa nhận đất lấn chiếm, tạo kẽ hở cho người dân không thực hiện quy định của pháp luật, nhưng ý kiến khác lại cho rằng trước mắt chưa thu hồi đất lấn chiếm được thì cứ thu thuế.

Buổi làm việc đầu tiên, phiên họp 29 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) sáng nay (15/3), các đại biểu cho ý kiến về một số vấn đề lớn của dự án Luật thuế nhà đất, trong đó còn nhiều ý kiến chưa ngã ngũ về việc có nên thu thuế đối với đất lấn chiếm hay không.

Tình trạng lấn chiếm, cơi nới đất thường xảy ra tại các khu tập thể trong các đô thị  (Ảnh: Trần Vũ)

Thu thuế là thừa nhận đất lấn chiếm

Theo đại biểu Trần Đình Đàn, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, nếu thu thuế đối với diện tích đất lấn chiếm là vô hình chung thừa nhận đất lấn chiếm, tạo kẽ hở cho người dân không thực hiện quy định của pháp luật.

Theo đó, khi phát hiện ra lấn chiếm, cần thu hồi và phạt nặng. Ông Đàn đề nghị, làm luật chung cho cả nước nên việc thu thuế cứ theo diện tích cấp trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN). Còn "anh nào" lấn chiếm nếu số nhỏ thì hợp lý hóa cho họ, nếu đô thị lớn quản lý lỏng lẻo phải có văn bản khác xử lý.

Đồng tình, đại biểu Hà Văn Hiền, Chủ nhiệm UB Kinh tế Quốc hội cho rằng, thu thuế theo GCN cấp đất cho người dân là cơ sở pháp lý cao nhất mà chúng ta có. Theo ông Hiền, trên thực tế có thể có những diện tích đất sử dụng không đúng với giấy phép nhưng lấn chiếm, phường xã họ biết và có xử lý. Ông Hiền cũng phản biện lại ý kiến thu thuế đất thì đo lại diện tích đất vì  "Đo lại mấy chục triệu mét đất thì công chúng ta cấp đất là vô lý à?"

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam diễn giải, đúng là thực tế do quản lý kém nên lấn chiếm nhiều, và cũng trên thực tế người dân lấm chiếm rất muốn được nộp tiền thuế đất và tích trữ biên lai để khi ra tranh tụng họ coi đó là bằng chứng về sở hữu... Theo ông Nam, trong quá trính xử lý nếu đất nào được hợp pháp hóa thì truy thu, phần nào bị thu hồi thì thôi.

"Anh sử dụng tài sản của Nhà nước nên anh phải nộp thuế!"

Không đồng tình với các ý kiến trên, đại biểu Nguyễn Văn Thuận, Chủ nhiệm UB Pháp luật của Quốc hội lại cho rằng, thu thuế đất lấn chiếm không có nghĩa ta thừa nhận cái sai của họ, theo ông Thuận không phải ta nhu nhược nhưng rõ ràng trước một hiện trạng như thế ta xử lý thế nào để giải quyết lợi ích nhà nước và dân, vì vậy trước mắt chưa thu hồi đất được thì ta cứ thu thuế, không thể để không được.

Đại biểu Phùng Quốc Hiển, Chủ nhiệm UB Tài chính Ngân sách của Quốc hội đồng tình, thu thuế không có tính chất thừa nhận đất lấn chiếm. Trước đây đất lấn chiếm cũng tính như thuế suất như đất hợp pháp, nay lấn chiếm là 1,5% - cao hơn cả loại sử dụng vượt 3 lần hạn mức.

Cùng chung ý kiến, đại biểu Ksor Phước, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đề nghị đất chưa có sử dụng hợp pháp cần phải cân nhắc kỹ, loại ở lâu đời không có tranh chấp cần phải tính toán khác, còn những phần lấn chiếm cần phải kiên quyết, có thái độ xử lý khác - "Với loại đó phải xử lý nghiêm khắc, không chần chừ được vì nếu vậy luật ta lại không nghiêm".

Cũng theo ông Ksor Phước, với các vùng lấn chiếm thì phân loại: loại lấn chiếm ngang nhiên là không được - loại "lấn ra tý trong khi chờ đợi" vẫn thu, cần tăng hệ số với đất lấn chiếm. "Ta tính thu tới khi anh phải bứt khố mà ra đi - như vậy mới có tính giáo dục cao", ông Ksor Phước phát biểu.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên cho rằng, về nguyên tắc tất cả các loại đất có GCN hay không có GCN và đang được sử dụng đều phải thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, vì đất là tài sản của toàn dân.

Theo đó, đất trong phạm vi GCN đương nhiên phải chịu thuế, đất ngoài phạm vi GCN nói "không thu"  thì không thực tế vì thế khi trao đổi vấn đề này, đối với đất ngoài GCN đặt ra rất nhiều phương án, cuối cùng vẫn có phương án "Phải thu" và coi đây là hình thức phạt, cộng với phải thực hiện nghiêm các quy định khác của pháp luật có liên quan.

"Chúng ta cũng không phải vì thu mà thừa nhận đất đó là hợp pháp. Trong Luật thể hiện rõ ràng là thu vì anh sử dụng tài sản của Nhà nước nên anh phải nộp thuế, không thu thì không công bằng. Đây là vấn đề rất khó khăn, nhưng về nguyên tắc là chúng ta phải thu, thể hiện đây là khoản thu mang tính chất phạt do anh vi phạm chứ không phải chấp nhận anh sử dụng hợp pháp, còn như thế nào là lấn chiếm sẽ xem xét cụ thể kể cả đô thị và nông thôn" - ông Kiên nói.

Kiều Minh