(VTC News) - "Đợt thí điểm vừa qua trên 1% diện tích hồ (1.000m^₂) làm trong 10 ngày, mỗi ngày một ca làm việc, như vậy với máy móc và quy trình như vừa rồi thì tới 3 năm mới xong toàn bộ hồ Gươm..."

Ông Lê Xuân Rao, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội (KH&CN) nhận định như vậy trong buổi trao đổi với VTC News một số thông tin xung quanh việc "dọn nhà cho cụ Rùa" bằng công nghệ hút bùn của Đức.

"Với máy móc và quy trình như vừa rồi thì tới 3 năm mới xong toàn bộ hồ Gươm"

Ông Lê Xuân Rao, Giám đốc Sở KH&CN Hà Nội (Ảnh: Kiều Minh)

Thực ra thì hồ Gươm cũng rất ô nhiễm, vì cả một thời gian dài chưa được nạo vét, chỉ có sửa kè xung quanh. Năm 2007 còn có cá chết do thiếu ôxy và môi trường ô nhiễm. Hai nữa là bùn nhiều nên mực nước sâu trong hồ giảm đi do đó việc nạo vét cải tạo môi trường hồ Gươm là rất cần thiết.

Cũng có một ghi nhận là mấy năm rồi mình cắt nước thải vào hồ nên nước hồ chủ yếu là nước đọng và nước mưa. Tuy nhiên, do ô nhiễm từ trước và bùn nhiều, đó chính là điều kiện tăng thêm độ ô nhiễm.

- Ông nhận định thế nào về đợt thí điểm nạo hút bùn trên khoảng 1% diện tích toàn hồ Gươm từ 18 - 28/11/2009 vừa qua?

Thí điểm 10 ngày diện tích 1.000m² là giai đoạn cuối của toàn bộ dự án phần 2 của Chính phủ Đức thông qua Bộ Khoa học Công nghệ Việt Nam với Bộ Giáo dục và Nghiên cứu CHLB Đức. Qua đó, khâu nạo vét kết quả tốt, chính vì vậy TP.Hà Nội tiếp tục khẩn trương cho hút thí điểm diện rộng hơn. TP giao cho Sở KH&CN phối hợp với các Sở ngành liên quan thực hiện.

- Qua thí điểm, công nghệ nạo vét có phù hợp so với điều kiện hồ không, và qua đó TP rút ra kinh nghiệm gì trong đợt triển khai tới, thưa ông?

Trước khi vào nạo vét thí điểm, công nghệ này đã ''trình diễn'' ở ao cá Bác Hồ và Sở báo cáo kết quả đầy đủ lên TP. Chính vì công nghệ tốt, không gây vẩn đục và bẩn ở vị trí hồ, không gây ồn nên TP cho phép thực hiện tại hồ Gươm. Chính vì vậy, có thể khẳng định công nghệ hoàn toàn phù hợp.

Nhưng cũng có nhược điểm là công suất hệ thống nhỏ quá và nếu để thế thì hút sẽ mất rất nhiều ngày, Sở KH&CN báo cáo TP nếu đợt triển khai tới hút lớn trên toàn bộ hồ thì nên có những giải pháp tiếp theo để tăng công suất, giảm thời gian nạo vét.

Cụ thể máy hút mình công suất tương đối nhưng máy ép bùn công suất nhỏ quá, máy hút bùn chỉ chạy khoảng 2 tiếng thì máy ép chạy 8 tiếng mới hết, nên có thể mua thêm máy ép bùn mới để sử dụng hết công suất của máy hút. Đồng thời, có thể sau này không làm một ca nữa mà tăng ca.

- Được biết việc triển khai đợt nạo vét diện rộng trên hồ Gươm tới sẽ dời sau Tết nguyên đán, khoảng đầu tháng 3/2010, ông có thể cho biết thời gian bao lâu để hoàn thành việc nạo vét quy mô lớn này?

Đợt thí điểm vừa qua trên 1% diện tích hồ (1.000m²) làm trong 10 ngày, mỗi ngày một ca làm việc, như vậy với máy móc và quy trình như vừa rồi thì tới 3 năm mới xong toàn bộ hồ.

Tuy nhiên, đợt tới mình nâng công suất xử lý bùn và tăng ca lên, chuẩn bị tối đa mọi thứ xong hết thì sẽ giảm đến 10 lần, tức là còn 100 ngày. Tuy nhiên, điều kiện có cho phép tối đa hay không thì chưa thể khẳng định vì mình vừa triển khai vừa tiến hành quan trắc vì nạo vét diện rộng như thế sẽ biến đổi nhiều, cũng có thể sẽ kéo dài hơn.

- Ông có thể cho biết về chi phí thực hiện dự án này?

Hiện TP.Hà Nội đang thương lượng về giá với phía Đức, nhưng tinh thần là giá thấp nhất, còn việc vận chuyển bùn đi chôn lấp hay việc cấp nước bổ sung vào hồ...  thì giao cho các đơn vị chuyên môn của mình thực hiện để giảm bớt chi phí.

Hiện hai bên chưa ngồi với nhau nên chưa bàn cụ thể. Trước đó ước tính khoảng 300.000 euro nhưng đó là ước tính một vài thiết bị cụ thể mua thêm như bơm trung gian và hệ thống đường ống dự phòng... Mình có thể đàm phán để chi phí ít hơn, nếu thực hiện với công suất cao thì chi phí sẽ tăng lên, còn để công suất nhỏ mà dùng phương pháp khác thì chi phí lại nhỏ hơn.

Công nghệ hút bùn hiện đại không làm xáo trộn môi trường và cũng không làm mất đi màu xanh nguyên bản của hồ Gươm (Ảnh: Dân trí)

"Cụ Rùa không "hề hấn" gì kể cả khi ''va chạm'' với máy móc"

- Nhiều người quan tâm và thắc mắc về việc bảo đảm an toàn của "cụ Rùa" khi tiến hành nạo vét "ngôi nhà" của cụ, thưa ông?

Thiết bị thực hiện nhỏ gọn và an toàn, cụ thể, có những thiết bị chống rò điện hiện đại của phía Đức, phần chuyển động của máy cũng thiết kế hiện đại để nếu cụ Rùa có va đập hay tiếp xúc cũng không ảnh hưởng.

Cùng với đó, phạm vi hút bằng máy nhỏ nên cũng không ảnh hưởng đến toàn bộ hồ. Tức là, làm từng luống ngang, chiếm diện tích nhỏ mỗi lần quét, làm đến đâu di chuyển đến đấy, chứ không phải che hết một vùng lớn chỉ để cho cụ một diện tích nhỏ. Cụ vẫn thoải mái trong "nhà" của mình!

- Sau khi cải tạo, màu của nước hồ có được giữ nguyên không, thưa ông?

Màu xanh của hồ là màu rất đặc thù, hiện giờ có thể do ô nhiễm vì tảo nhiều nên có màu xanh đục - có lẽ cũng là đặc trưng riêng của hồ. Mình muốn xanh trong tới tận đáy hồ chưa chắc đã là hay (cười), tuy nhiên, việc thay đổi màu nước hồ không ai đặt ra. Vấn đề là quá trình cải tạo vẫn giữ được màu xanh đặc thù của hồ, điều kiện tự nhiên vốn có, còn những sinh vật độc hại hay những chỉ tiêu khác ta có thể điều chỉnh.

- Sau khi thực hiện tại hồ Gươm, công nghệ hút bùn của Đức có được áp dụng cho các hồ ô nhiễm khác trên địa bàn TP Hà Nội không, thưa ông?

Công nghệ này là tốt nhất cho hồ Gươm. Nếu xong hồ Gươm có thể sử dụng cho một số hồ khác của Hà Nội. Nhưng khi sử dụng hồ khác không có yếu tố đặc biệt như hồ Gươm thì ta phải lựa chọn phương án kinh tế. Nếu những hồ nào không hút nước cạn đi được, ta sử dụng công nghệ này rất tốt. Về ao cá Bác Hồ vừa rồi thí điểm mang lại hiệu quả kinh tế tốt, vì kích thước thiết bị vừa phải, không phải dùng tới máy xúc, máy ủi với phương pháp hút nước khô đáy và mang toàn bộ cá đi... gửi..

Công nghệ này dùng cho tất cả các hồ được, cái tốt nhất là bảo vệ môi trường cho hệ thủy sinh sống tốt, không gây đục nước hồ. Tuy nhiên, với mỗi hồ thì phải lựa chọn phương án tối ưu, ví dụ như có hồ không cần bảo vệ thủy sinh thì có các phương pháp khác.

- Xin cảm ơn ông!

Kiều Minh (thực hiện)