Xã hội

Cần thu hẹp khung thuế suất

ĐB Quốc hội Nguyễn Minh Thuyết (Ảnh: Dân trí)

ĐB Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) cho rằng, biên độ thuế suất trong dự thảo Luật quá rộng, ví dụ từ 5 - 20%, từ 6 - 25%...  sẽ dễ vận dụng một cách tùy tiện. Theo ĐB Thuyết, khi thuế suất để rộng như thế thì phải xác định hàm lượng từ bao nhiêu đến bao nhiêu % thì tính thuế bao nhiêu %, như thế sẽ cụ thể hơn.

Phân tích về thuế suất không hợp lý, ĐB Thuyết ví dụ thuế đối với than lại đắt hơn với vàng và cao hơn cả thuế đối với một số khoáng sản kim loại; hay đất không phân biệt đất màu và đất cằn, nếu đất màu thì phải đánh giá thuế cao hơn, còn đất cằn thì đánh thuế thấp hơn - "không thể đánh thuế như thế được!"

ĐB Thuyết cũng thắc mắc, không thấy dự thảo Luật có thuế đối với xuất khẩu. Theo đó, có ý kiến cho rằng đối với các khoáng sản xuất khẩu thì phải đánh thuế cao hơn và theo ĐB Thuyết nên thu thuế ngay tại mỏ thì mới chống được thất thu thuế. Còn nếu xuất khẩu như kiểu ta hiện nay quản lý không chặt, có những hiện tượng tiêu cực, thuế suất khẩu thì cao, thuế không xuất khẩu thì thấp, cũng dễ xảy ra chuyện lậu thuế.

Đồng tình khung thuế suất quá rộng, ĐB Nghiêm Vũ Khải (Điện Biên) dẫn chứng, khí thiên nhiên và khí than là từ 1 - 30, có nghĩa là gấp 30 lần các loại thuế khác 5 lần, 7 lần, khung này không quy định cụ thể. Hay, xếp thạch anh kỹ thuật với đá nung vôi, rải đường - trong khi thạch anh kỹ thuật rất giá trị, đá nung vôi, rải đường là một khoáng sản rất phổ biến; hay là coban, bạc, bạch kim là những thứ rất quý thì lại xếp cùng với chì, kẽm - cái đó không hợp lý chút nào.

ĐB Khải đề nghị, mỗi một khoáng sản là một cột thuế, trong đó có nhiều dòng quy định cụ thể. Quy định thuế suất ở đây phải hướng đến việc tiết kiệm và sử dụng hiệu quả, hướng đến vấn đề ứng dụng công nghệ và chế biến sâu, tạo giá trị gia tăng.

ĐB Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh) cũng gợi mở, phải làm khung hẹp lại và muốn làm khung hẹp lại phải chia nhiều nhóm thì khung có thể hẹp lại và như vậy chúng ta mới có thể ủy quyền cho Chính phủ và Thường vụ Quốc hội để quyết định những con số cụ thể - điều này vừa không làm mất quyền của Quốc hội theo Hiến pháp, vừa đảm bảo sự linh hoạt trong điều hành.

Nên có mức thuế cao tới... nản lòng nhà xuất khẩu than!

ĐB Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh) cũng cho rằng, những tài nguyên không tái tạo được thì phải thu thuế cao, đặc biệt cao đối với những tài nguyên sắp cạn kiệt. Ví dụ như than, con số công bố chính thức là năm 2013 chúng ta bắt đầu nhập khẩu than, năm 2020 coi như hết sạch than, vậy mà bây giờ chúng ta vẫn tiếp tục xuất khẩu ồ ạt, điều này không thể hiểu nổi!

Theo ĐB Xuân, khi ta đang xuất với giá chỉ 80 đô la/tấn, nhưng khi ta nhập lại phải trên 100 đô la. Như vậy chúng ta làm kiểu này tức là... ăn non, sau này lại phải bỏ số tiền rất lớn cho thế hệ sau nhập vào.

"Tôi đề nghị đối với những loại chúng ta không còn nhiều thì chúng ta phải tăng thuế lên để giữ gìn nó lại. Tôi thấy rất vô lý một số nước bên cạnh chúng ta trữ lượng than rất nhiều nhưng họ lại không khai thác, họ hạn chế khai thác, mà chúng ta bán bao nhiêu họ mua bấy nhiêu, mục tiêu để làm gì? Để họ dự trữ và sau này họ sẽ bán lại cho chúng ta trong thời gian rất ngắn thôi!"

ĐB Xuân cho rằng, cần hết sức thận trọng và có một mức thuế rất cao và nếu thuế cao tới mức độ mà làm nản lòng những nhà xuất khẩu thì càng tốt, vậy chúng ta không xuất khẩu, chúng ta vẫn còn để cháu chúng ta dùng. Còn riêng tài nguyên có thể tái tạo thì chúng ta có thể áp dụng thuế suất thấp hơn vì chúng ta dùng hết rồi thì nó lại tái sinh trở lại, nếu quản lý tốt thì chúng ta có thể khai thác lâu dài.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh (Ảnh: TTXVN)

Trước những ý kiến của các ĐB về khung thuế suất "không cần rộng", Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh cho biết, Bộ xin tiếp thu và sẽ xem xét để làm sao để có cái khung hợp lý hơn.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Ninh cũng cho rằng, tài nguyên khoáng sản có loại sản xuất chế biến trong nước và có loại xuất khẩu, chính vì thế cho nên nâng thuế suất lên cũng cần phải có một lộ trình. Ví dụ: với than thì đối với than sản xuất trong nước nó cũng là đầu vào của rất nhiều sản phẩm. Cụ thể, hiện nay than bán cho 4 sản phẩm: điện, phân bón, giấy, xi măng vẫn còn bán dưới giá thành mà Chính phủ đã trình với Quốc hội, theo đó, có một lộ trình để điều chỉnh làm sao đến đầu sang năm là than phải đi theo thị trường đối với 4 sản phẩm này.

"Nếu như chúng ta nâng thuế cao quá thì nó ảnh hưởng đến sản xuất trong nước. Đấy là tôi ví dụ 4 sản phẩm thôi, chứ còn có các sản phẩm khác".

Bộ trưởng Ninh cũng cho biết, than xuất khẩu ngoài chịu thuế tài nguyên ra thì Chính phủ cũng đã trình với Ủy ban Thường vụ Quốc hội mở khung thuế suất xuất khẩu và đã điều chỉnh từ 5% lên 7%, lên 10% và lên tới 15% và nếu như tình hình biến động giá có thể lên cao hơn.

Theo Bộ trưởng Ninh, chính sách của ta điều hòa cả đối với sản xuất trong nước và xuất khẩu như thế cho nên nó cũng có lộ trình của nó để tăng dần làm sao sản xuất trong nước chịu đựng được và tư tưởng của Chính phủ là nâng dần, nên khung có để hơi rộng.

"Một số ý khác đại biểu đề nghị xem xét lại miễn, giảm làm sao cho hợp lý, minh bạch và về câu chữ, từ ngữ, chúng tôi xin tiếp thu sẽ chỉnh lại làm sao cho đảm bảo chặt chẽ, đúng ý kiến đại biểu đã nêu" - Bộ trưởng Ninh nói.

Kiều Minh