Văn hóa

(VTC News) - Nhà văn Sơn Nam đã ra đi được một năm nhưng những người yêu quý ông vẫn cảm thấy  dường như ông vẫn còn hiện diện đâu đây trên những nẻo đường Sài Gòn.

> Nhà văn Sơn Nam trở thành người giàu với phần mộ tiền tỉ
> Vĩnh biệt nhà văn Sơn Nam
> Tản mạn cuối năm cùng nhà văn Sơn Nam
> Nhà văn Sơn Nam: " Cô Tư viết hay nhưng hỗn" 

Mỗi lần đi ngang Phòng truyền thống quận Gò Vấp, không ít người chạnh lòng ngoái nhìn. Bởi vì với họ trong những người ngồi uống cà phê mỗi sáng kia vẫn thấp thoáng bóng hình “ông già Nam Bộ” tay cầm điếu thuốc, tay kia vung vẩy minh họa câu chuyện đang nói, miệng thì cười móm mém.

Nhà văn Sơn Nam.

Phòng truyền thống quận Gò Vấp nằm trên đường Nguyễn Văn Nghi, phường 17, quận Gò Vấp (TP.HCM) là nơi làm việc của ông trong khá nhiều năm. Khi nào cần gặp ông, các phóng viên cứ đến thẳng đó. Hoặc lúc nào cần bài viết của ông, cứ “alô” tới địa chỉ này là cô văn thư nhiệt tình chuyển máy cho ông. Bất kể bạn đọc nào muốn gặp ông cũng đều được ông tiếp đón nhiệt tình tại nơi này.

Sinh thời, kho sách của ông là cả một gia tài mà bất kỳ người yêu sách nào cũng mơ ước. Ông có thói quen tặng sách cho những người mê sách. Bất kỳ ai xin, trừ khi đó là quyển sách ông đang cần, còn thì ông đều tặng mà không hề nghĩ đến mình đã từng cất công sưu tầm nó khó nhọc thế nào.

Sau khi ông mất đi, những vật dụng quen thuộc và “gia tài” của ông hầu như không còn gì. Các con ông lục tìm lại thì chỉ còn rải rác vài ba quyển sách mà ông thường đọc lúc nằm trên giường bệnh. Sách của ông viết thì hầu như gia đình không còn quyển nào. Chị Minh Chương – cô con gái thứ của ông cho biết, những ngày cuối đời, ông rất hay tặng sách cho người đến thăm, đến nỗi bây giờ, mỗi khi nhớ ông, gia đình chỉ biết ra nhà sách tìm mua về đọc.

Những ngày cuối đời trên giường bệnh, nhà văn Sơn Nam xem sách như bạn tri kỷ.

Sinh ra ở vùng đất gần tận cùng tổ quốc (huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang), xa nhà từ nhỏ, nhà văn Sơn Nam luôn đau đáu trong lòng nỗi nhớ quê. Quê ông nghèo, những người thân còn lại ở quê cũng nghèo. Mỗi lần về thăm quê là mỗi lần ông ngậm ngùi. Nhắc đến quê là ông hoài niệm về vùng đất có những rừng tràm bạt ngàn trải dài từ Rạch Giá qua Sóc Trăng, Bạc Liêu đến tận Cà Mau.

Trong ký ức của Sơn Nam loại cây tràm bám chặt trong nước, sinh sôi nảy nở giữ đất cho con người mãi mãi... Ông đi đâu, làm gì, nói gì rồi cũng quay lại xứ sở U Minh của rừng tràm. Càng lớn tuổi ông càng hoài niệm cố hương. Có lẽ vì vậy mà ông thường ngâm nga hai câu thơ trong bài Không đề - lời tựa trong tác phẩm Hương rừng Cà Mau: “Phong sương mấy độ qua đường phố - Hạt bụi nghiêng mình nhớ đất quê…”.

Năm 2006, khi người em gái út qua đời, thọ 79 tuổi, ông đang nằm trên giường bệnh không về đưa tiễn em được. Khi vợ con ông từ quê trở lên, nghe kể về cuộc sống của người thân dưới đó, đôi mắt ông cứ rưng rưng. Mỗi lần nhắc về quê nhà, ông cứ luôn miệng bảo: “Ở dưới đó bà con còn nghèo quá!”.

Bao nhiêu năm xa quê, định cư trên đất Sài Gòn, ông vẫn mãi là người chân chất, bình dị như đất rừng U Minh. Ông có óc hài hước, mỗi lần kể chuyện dù câu chuyện đó có đắng lòng đến đâu thì thể nào ông cũng chêm vào vài ba câu tiếu lâm làm người nghe phải bật cười. Ở bên ông, những người yêu quý ông chỉ thấy mình đang trò chuyện với một ông già vui tính. Nhưng đến khi ông đi xa rồi nhớ lại mới giật mình thấy rằng ông đã dạy cho mình bao điều quý giá trong cuộc sống bằng vài câu chuyện đơn giản.

Nhà văn Sơn Nam đã đi xa đúng một năm (ngày âm lịch 13/6/2008 – 13/6/2009). Nhân ngày giỗ đầu của ông, xin thắp một nén nhang tưởng nhớ đến nhà Nam bộ học!

Thanh Phúc