Văn hóa

Sau 1 năm trời “ăn bờ nằm bụi”, Yoo Condo đã có trong tay một bộ sưu tập quý giá với 1.500 bức ảnh và 500 hiện vật. Bộ sưu tập chính là một bản chuyên khảo về ngôi làng, tuy không mang tính nghệ thuật nhưng lại khắc họa được mọi mặt về cuộc sống của người dân từ sinh hoạt hằng ngày đến sinh hoạt tín ngưỡng.

Có thể nói, ngoài dân làng Sar Luk thì không ai hiểu họ bằng Yoo Condo. Sau khi rời Sar Luk, Yoo Condo đã cho ra đời cuốn sách “Chúng tôi ăn rừng Đá-Thần Gôo”, đây là một công trình có tính kinh điển và được dịch ra 8 thứ tiếng và được tái bản nhiều lần. Bên cạnh đó cuốn “Xa lạ là chuyện thường ngày, Sar Luk, miền Trung Việt Nam” cũng được dịch ra 2 thứ tiếng… Ngoài ra, ông còn phối hợp làm nhiều bộ phim đĩa về dân tộc Mnông Gar, phát hành rộng rãi tại Pháp và các nước trên thế giới.

Không chỉ thế, công trình nghiên cứu về người Mnông Gar của Condominas lúc bấy giờ còn tiêu biểu cho một xu thế nghiên cứu mới: trường phá coi “điền dã” đứng hàng đầu. Ông không trình bày công trình của mình dưới dạng một chuyên khảo được sắp xếp theo công thức: công nghệ, tổ chức xã hội, đời sống tôn giáo, kinh tế làng… mà trình bày theo lối “chuyên khảo năng động”: theo dõi cuộc sống của dân làng trong sự tiến triển tuần tự từ ngày này sang ngày khác. Ông theo dõi từ những chi tiết nhỏ nhặt nhất, hòa nhịp cùng cuộc sống.

Và chính ông đã đưa dân làng ra khỏi sự “vô danh” bằng cách kể về họ qua những câu chuyện thú vị: một bữa cơm; buổi lễ hiến sinh trâu; nghi thức gọi hồn lúa; đám tang; đám cưới; dựng nhà…

Cũng trong lần “về quê” với món quà đầy ý nghĩa này, Yoo Condo – GS Georges Condominas đã vinh dự được Nhà nước Việt Nam tặng thưởng Huy chương Hữu Nghị.

 

Trước đó, năm 2006, ông đã được Viện Khoa học xã hội Việt Nam tặng Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp khoa học xã hội. Còn PGS.TS Nguyễn Văn Huy, nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam thì xúc động: “Những hiện vật trưng bày ngày hôm nay rất đời thường nhưng trong đó có rất nhiều thứ đã không còn được bà con sử dụng nữa. GS. Condominas đã làm được điều kỳ diệu là đưa các hiện vật một thời quay trở lại với không gian sống của nó”.

 

Yên Thủy