Kinh tế

Lô xe 52 chiếc của Bộ Y tế vẫn "xếp hàng" vì chưa xong thủ tục.

Nguyên nhân của sự việc này không gì khác mà là do lô hàng gặp vướng mắc về thuế TTĐB. Tháng 11/2008, khi làm thủ tục nhập khẩu lô hàng, HMV được cơ quan Hải quan yêu cầu phải nộp thuế TTĐB cho lô hàng là 30%, thuế VAT là 10%.

Yêu cầu này của cơ quan Hải quan khiến doanh nghiệp “sốc” bởi từ trước đến nay HMV cũng như nhiều DN khác đều xác định đây là mặt hàng không phải chịu thuế TTĐB (theo đó thuế VAT là 5%). Khai báo này của DN từ trước tới nay đều được cơ quan Hải quan chấp nhận.

Việc đột ngột phải nộp thuế TTĐB với tổng số tiền gần 7,4 tỷ trong khi giá xe trúng thầu với Bộ Y tế không tính tới khoản tiền này đã khiến HMV “choáng” và không có hướng giải quyết. DN này liên tục gửi nhiều văn bản giải trình với cơ quan chức năng nhưng vẫn chưa có kết quả.

Vì thế, lô hàng đành “nằm đấy chờ thủ tục” trong gần nửa năm và Bộ Y tế đã không kịp có xe để phục vụ giai đoạn “khẩn cấp nhất” của dịch cúm AH5N1. Hiện nay, đại dịch cúm lợn (A H1N1) xuất hiện và bùng phát ở nhiều nơi trên thế giới.

Cực chẳng đã, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu đành có văn bản “phân trần” với Bộ Tài chính rằng: “Diễn biến dịch bệnh đang hết sức phức tạp, Tổ chức Y tế Thế giới (WTO) đã yêu cầu các nước phải đề phòng và chuẩn bị sẵn sàng thuốc, vật tư phương tiện để phòng chống dịch bệnh. Xe cứu thương là phương tiện rất quan trọng để cấp cứu người bệnh” nhằm hy vọng cơ quan này sớm giải quyết vướng mắc cho lô hàng nói trên.

Trong văn bản gửi Bộ Tài chính, Bộ Y tế đề nghị không thu thuế TTĐB xe cứu thương vì loại xe này “là xe chuyên dùng, là cấu phần không thể thiếu được của các bệnh viện, phục vụ công tác vận chuyển, cấp cứu người bệnh”.

Còn trong trường hợp vẫn phải nộp thuế TTĐB, Bộ Y tế kiến nghị Bộ Tài chính “chi tiền” cho Bộ Y tế để có kinh phí nộp thuế cho lô hàng này.

Thuế TTĐB cho xe cứu thương: Thu hay không?

Luật thuế TTĐB số 57/2005/QH11 ngày 29/11/2005 không quy định xe chuyên dùng (trong đó có xe cứu thương) thuộc nhóm hàng hóa không phải chịu thuế TTĐB.

Tuy nhiên, các DN đều cho rằng thuế TTĐB là để điều tiết thu nhập, hướng dẫn tiêu dùng; xe cứu thương được thiết kế phục vụ cho mục đích cứu người, phạm vi hẹp, không phải dùng cho tiêu dùng cá nhân nên đã không kê khai và nộp thuế TTĐB.

Đồng tình với cách hiểu này, cơ quan Hải quan đã chấp nhận khai báo của DN. Việc này đã diễn ra trong suốt thời gian dài. Theo thống kê của Hải quan, hiện có tới 750 xe cứu thương đã nhập khẩu vào Việt Nam.

Trong số đó, chỉ có 52 xe (thuộc dự án nói trên của Bộ Y tế) là cơ quan Hải quan đã “kịp” tính thuế TTĐB (nhưng DN chưa nộp). Số còn lại với sự chấp nhận của Hải quan, DN đều không nộp thuế TTĐB và xe đã được đưa vào sử dụng.

Nhận thấy áp thuế TTĐB cho xe cứu thương là không hợp lý, cơ quan Hải quan đề nghị Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ không áp dụng việc tính và thu thuế TTĐB đối với mặt hàng xe chuyên dùng, trong đó có xe cứu thương.

Cũng đồng quan điểm này Vụ chính sách Thuế - Bộ Tài chính cho rằng “không nên đánh thuế TTĐB đối với xe cứu thương” bởi không đúng với mục tiêu của Thuế TTĐB.

Và Luật thuế TTĐB số 27/2008/QH 12 đã được thông qua ngày 14/11/2008 và có hiệu lực từ ngày 1/4/2009 quy định xe cứu thương thuộc nhóm hàng hóa không phải chịu thuế TTĐB.

Tuy nhiên, mới đây Bộ Tài chính lại bất ngờ có văn bản chỉ đạo Hải quan tính và truy thu thuế TTĐN xe cứu thương NK trước ngày 1/4/2009. Theo đó, Hải quan các tỉnh, thành phố sẽ phải thực hiện việc rà soát và truy thu thuế TTĐN đối với các xe chuyên dùng (trong đó có xe cứu thương) nhập khẩu trước ngày 1/4/2009 (ngày Luật thuế TTĐB số 27 có hiệu lực).

Như vậy, lô xe 52 chiếc này cùng hơn 700 xe cứu thương khác đang được lưu hành sẽ bị truy thu thuế TTĐB với tổng số tiền lên tới hơn 80 tỷ đồng. 

80 tỷ đồng truy thu thuế, thu ai và thu thế nào?

Trong khi số phận của lô xe 52 chiếc của Bộ Y tế hiện vẫn chờ phán quyết từ Bộ Tài chính thì cách xử lý đối với gần 700 xe còn lại đã nhập khẩu và đưa vào sử dụng hiện vẫn còn là dấu hỏi.

Với số xe này, số tiền truy thu sẽ lên tới khoảng hơn 80 tỷ đồng. Số tiền rất lớn này nếu truy thu sẽ khiến không ít DN khốn đốn, thậm chí phá sản.

Không những thế, khả năng thu được số thuế này là rất khó bởi đa phần các lô hàng xe cứu thương nhập khẩu là phục vụ các dự án khám chữa bệnh của nhà nước, các cơ sở y tế, bệnh viện….

Hải quan cũng “oải” khi tính tới việc truy thu khoản nợ thuế khổng lồ. Chính vì thế, Tổng cục Hải quan đã đề nghị “Không áp dụng việc tính và thu thuế TTĐB đối với mặt hàng xe chuyên dụng” để tránh phải truy thu, tránh nợ đọng.

Như vậy, có thể thấy việc tính và truy thu thuế TTĐB trên thực tế là không hợp lý và cần có giải pháp phù hợp hơn, nhất là với lô 52 xe cứu thương của Bộ Y tế.

Khánh Hòa