Kinh tế

Dưới tác động của việc điều chỉnh một loạt thuế và phí cùng ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, thị trường xe Việt Nam hết “nóng” rồi lại “lạnh”.

VTC News điểm lại 5 sự kiện nổi bật của thị trường Ôtô Việt Nam năm 2008:

1. Thị trường xe nội hết "nóng" rồi "lạnh" nhưng vẫn đạt mốc 100.000 xe

Thừa hưởng đà tăng trưởng mạnh mẽ của năm 2007 cùng một lượng lớn xe của các hãng “nợ” khách hàng, nên nửa đầu năm 2008 ghi nhận hàng loạt kỷ lục mới về doanh số, trong đó đỉnh điểm là tháng 4 với doanh số lên tới 13.271 xe.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm, doanh số của các thành viên Hiệp hội các nhà sản xuất và lắp ráp ôtô Việt Nam (VAMA) đã đạt 68.609 xe, bằng hơn 85% tổng doanh số năm 2007.

Biểu đồ bán hàng của VAMA về lượng xe bán ra trong năm 2008. (Nguồn: VAMA)

Nhìn vào đà tăng trưởng của nửa đầu năm 2008, ít ai có thể hình dung nửa cuối năm thị trường lại sụt giảm và ảm đạm đến như vậy. Doanh số xe bắt đầu giảm mạnh từ tháng 7 và liên tục lập đáy với kỷ lục ngược vào tháng 11 ở mức 5.174 xe, bằng chưa đầy 40% doanh số tháng 4.

Nếu mọi năm, theo quy luật, càng về cuối năm thị trường càng sôi động thì năm 2008, tình hình hoàn toàn ngược lại. Càng về cuối năm, xe càng ế ẩm bất chấp mọi biện pháp kích cầu của các hãng xe như khuyến mại, giảm giá...

Không chỉ xe lắp ráp trong nước “ế”, xe nhập khẩu cũng “chết”. Nếu năm ngoái, các salon, showroom xe nhập mọc lên như nấm thì năm nay, hàng trăm salon lặng lẽ biến mất, chuyển đổi hướng kinh doanh hoặc thoi thóp sống.

Dưới tác động của việc điều chỉnh một loạt thuế và phí cùng ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, thị trường xe đang và sẽ còn ảm đạm ít nhất trong nửa đầu năm 2009. Các chuyên gia lạc quan nhất cũng phải thừa nhận khả năng thị trường sẽ còn tiếp tục suy giảm trong những tháng đầu năm sau.

2. Năm “được mùa” điều chỉnh thuế và phí

Nếu năm ngoái chỉ có thuế nhập khẩu liên tục tăng giảm thì năm nay hết thuế đến phí bị điều chỉnh. Với mục đích giảm nhập siêu và giảm ùn tắc giao thông tại các thành phố lớn, thuế nhập khẩu được điều chỉnh đầu tiên với 2 lần tăng liên tiếp trong 2 tháng từ mức 60% lên 70% rồi 83% (trong hai tháng 3 và 4) và được giữ nguyên đến hết năm.

Hết xe nhập đến xe nội chịu ảnh hưởng của việc điều chỉnh thuế và phí. (Ảnh: Khánh Hoà)

Sau thuế nhập khẩu xe nguyên chiếc đến lượt thuế nhập khẩu linh kiện được điều chỉnh liên tục trong 2 tháng 5 và 6 với mức tăng trung bình tổng cộng từ 10-20%. Việc điều chỉnh thuế nhập khẩu xe nguyên chiếc và thuế nhập khẩu linh kiện ngay lập tức đẩy giá xe nội và xe nhập lên, góp phần làm thị trường xe nguội dần.

Thị trường chưa kịp “ngấm” ảnh hưởng của việc điều chỉnh các loại thuế nhập khẩu thì lại tiếp tục đối mặt với khó khăn mới khi vào cuối tháng 7, Chính phủ quyết định tăng lệ phí trước bạ với ôtô con nguyên chiếc từ mức 5% lên tối đa 15% và bỏ giới hạn mức khống chế tối đa số tiền lệ phí trước bạ là 500 triệu đồng cho mỗi xe. Với quyết định này, từ ngày 25/8 mức phí trước bạ tối thiểu 10% được áp dụng cho ôtô nguyên chiếc tại tất cả các tỉnh thành trong nước.

Việc tăng gấp đôi mức phí trước bạ gây ảnh hưởng trực tiếp tới người tiêu dùng khiến thị trường xe “sôi” lên trước thời hạn áp dụng phí mới rồi nguội lạnh dần sau đó. Có thể nói, hàng loạt những điều chỉnh về thuế và phí đã “đánh” trực tiếp tới giá xe cả xe nội và xe nhập khiến thị trường bị ảnh hưởng mạnh.

3. Việt Nam Motor Show bớt “hot” do thị trường ảm đạm

Sự kiện lớn nhất của ngành công nghiệp ôtô Việt Nam diễn ra trong bối cảnh thị trường bắt đầu ảm đạm sau khi một loạt thay đổi về thuế và phí được áp dụng. Khai mạc ngày 21/8, Việt Nam Motor Show chỉ quy tụ 50 mẫu xe, ít hơn nhiều so với kỷ lục 115 chiếc của triển lãm năm 2006. 

Sự kiện lớn nhất của ngành công nghiệp ôtô Việt Nam không "hot" như mong đợi. (Ảnh: Khánh Hoà)

Được tổ chức lần đầu tiên tại Hà Nội, triển lãm là cơ hội để các hãng xe nội ghi điểm với khách hàng bằng cách tung ra các mẫu xe mới như Toyota Innova số tự động, Mitsubishi Zinger hay các mẫu concept mới lạ như Honda Civic hybrid, Toyota FTHS hay Ford Verve.

Tuy nhiên, sự kiện này không thể tạo ảnh hưởng tới thị trường nhiều như mong đợi sau khi cuộc khủng hoảng của ngành công nghiệp ôtô thế giới lan rộng và tình hình kinh tế ngày càng khó khăn. Thị trường xe liên tiếp tụt dốc bất chấp các nỗ lực của các hãng xe trong nước.

4. Nhiều gương mặt mới trong dòng SUV – MPV

Trong số gần 10 mẫu xe nội mới có mặt trên thị trường năm nay, có tới 6 mẫu xe thuộc dòng đa dụng (MPV) và đa dụng thể thao (SUV). Có thể kể đến những cái tên nổi nhất như Honda CR-V, Toyota Innova số tự động, Mitsubishi Zinger và Ford Everest số tự động.

Honda CR-V, gương mặt mới nhất trong dòng SUV. (Ảnh: Khánh Hoà)

Với mức giá dao động khá lớn từ 22.000 USD (cho phiên bản Chevrolet Vivant SE) đến 52.000 USD (cho mẫu Honda CR-V), chưa bao giờ người tiêu dùng Việt Nam lại có nhiều lựa chọn về xe và giá cả với dòng xe đa dụng nội đến như vậy.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của các gương mặt mới như Mitsubishi Zinger cũng chưa có ảnh hưởng nhiều tới thị phần cũng như vị trí của các đàn anh đi trước. Toyota Innova vẫn tiếp tục là mẫu xe bán chạy nhất thị trường dù đôi lần bị tuột ra khỏi mốc son 1.000 xe/tháng. Ford Everest tiếp tục ở ngôi vị số 1 trong dòng đa dụng thể thao do Honda CR-V ra mắt vào dịp cuối năm và có mức giá khá cao (cao hơn Ford Everest 16.100 USD).

Các mẫu xe ít tên tuổi khác như Suzuki APV hay Chevrolet Vivant chưa tạo được đột phá gì dù giá rẻ do sự kém hấp dẫn ở thương hiệu cùng thiết kế và trang bị còn nghèo nàn.

5. Hàng nghìn xe “tan tác” vì mưa lụt

Trận mưa lũ kỷ lục đầu tháng 11 tại Hà Nội “nhấn chìm” hàng nghìn xe máy và ôtô trong nước. Theo thống kê sơ bộ, chỉ trong 5 ngày mưa lụt tại Hà Nội và khu vực lân cận, gần 1.000 xe ôtô trong đó có hàng trăm xe sang “chết” trong mưa lũ. Tất cả các garage tại Hà Nội đều quá tải bởi lượng xe hỏng lớn chưa từng thấy.

Hàng nghìn xe "chết" trong mưa ngập. (Ảnh: Diễn đàn Otofun)

Hàng nghìn xe máy cũng là nạn nhân của trận “đại hồng thuỷ” này. Các hãng bảo hiểm xe cơ giới cũng lần đầu tiên đối mặt với lượng xe phải bồi thường cùng số tiền đền bù kỷ lục có thể lên tới hơn 50 tỷ đồng.

Khánh Hoà